Η εντυπωσιακή πορεία της πρωτοφανούς και αιματοβαμμένης εξέγερσης εδώ και τρεις μήνες στη Χιλή ξετυλίχθηκε σε εκδήλωση του ελληνικού παραρτήματος της Pressenza πριν λίγες μέρες στο ΓΗ Κ44, όπου για πρώτη φορά προβλήθηκε το μικρό μήκους ντοκιμαντέρ με τίτλο «Η Χιλή ξύπνησε», συμπαραγωγή των γραφείων του διεθνούς ειδησεογραφικού πρακτορείου στην Αθήνα και το Σαντιάγο.
Η ταινία μάς μεταφέρει στην αρχή των γεγονότων, όταν νέοι στην πλειονότητά τους άνθρωποι κάλεσαν σε πολιτική ανυπακοή με αφορμή την αύξηση του εισιτηρίου στο μετρό του Σαντιάγο και με κεντρικά αιτήματα την ανάκτηση της αξιοπρέπειας, την άρση των διευρυνόμενων ανισοτήτων και την παραίτηση της κυβέρνησης Πινιέρα.
Τα μέλη των συντακτικών ομάδων της Ελλάδας και της Χιλής εξηγούν στη διάρκεια του ντοκιμαντέρ πώς κατά το ακραίο νεοφιλελεύθερο μοντέλο της δικτατορίας του Πινοσέτ (1973-1990) ιδιωτικοποιήθηκαν τα πάντα, η υγεία, η εκπαίδευση, οι φυσικές και παραγωγικές πηγές, η ενέργεια και το νερό, ενώ τα κοινωνικά δικαιώματα δέχτηκαν συνεχείς επιθέσεις καθώς η εφαρμογή συντηρητικών πολιτικών δεν επιτρέπουν την προστασία τους. Ενδεικτικά, ορισμένα στοιχεία: το χάσμα των ανισοτήτων αγγίζει το 65% στον πίνακα του ΟΑΣΑ, σχεδόν το 1/3 των εργαζομένων έχει ευκαιριακή ή μαύρη εργασία και το 1/3 δεν καταφέρνει να πληρώσει το δάνειό του.
Ορόσημα των μαζικών διαδηλώσεων στο Σαντιάγο, η ιστορική πορεία της 25ης Οκτωβρίου 1,5 εκατομμυρίου Χιλιανών, η συγκλονιστική performance πλήθους γυναικών, που την 29η Νοεμβρίου φώναξαν «Ο βιασμός είσαι εσύ» και ενέπνευσαν αντίστοιχα δρώμενα σε πάνω από 30 χώρες του κόσμου. Τα τραγούδια και οι συμβολισμοί των διαμαρτυριών, η φαντασία και η φρεσκάδα τους, οι γεμάτες λεωφόροι και οι πλατείες σε πολλές γειτονιές της πρωτεύουσες και άλλων πόλεων ζέσταναν τις καρδιές μας, όπως σημειώνουν οι δημιουργοί του φιλμ.
Σε παρέμβασή της η Pía Figueroa από την Pressenza στο Σαντιάγο αναφέρθηκε επίσης στην Παραμονή της Πρωτοχρονιάς όταν χιλιάδες κόσμου συμμετείχαν στην γιορτή στην πλατεία Αξιοπρέπειας, όπως μετονόμασαν την πλατεία Ιταλίας οι διαδηλωτές, για να παραθέσουν δείπνο στους περίπου 450 άντρες και γυναίκες από όλες τις κοινωνικές τάξεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα, που βάζουν τα σώματά τους μπροστά, ανάχωμα ανάμεσα στους αστυνομικούς και τους μη βίαιους διαδηλωτές. Οπως επισήμανε, πρόκειται για ένα νέο «φαινόμενο» το οποίο εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά το τέλος της δικτατορίας και χάρη στο οποίο οι πολίτες μπορούν να κατεβαίνουν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν ειρηνικά.
Ομως, «η κυβέρνηση απαντά βίαια και δεν λαμβάνει υπόψη τις φωνές αντίστασης» υπογράμμισε η Figueroa. «Οι συγκρούσεις είναι σφοδρές, όλη η πρωτεύουσα μυρίζει δακρυγόνα… Το πρόβλημα είναι πως οι άνθρωποι της κυβέρνησης ενδιαφέρονται μόνο για τα συμφέροντά τους και όχι για τον λαό» πρόσθεσε. Παρ’ όλα αυτά, χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να παίρνουν μέρος σε συζητήσεις και συνελεύσεις και επιμένουν να λογοδοτήσει η κυβέρνηση για τα εγκλήματα κατά διαδηλωτών.
Τέσσερις διεθνείς οργανώσεις και το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (INDH) που παρακολουθεί τις βιαιότητες από τις 18 Οκτωβρίου έχουν καταγράψει 29 νεκρούς, πάνω από 3.000 τραυματίες, από τους οποίους πάνω από 360 στα μάτια.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Figueroa τόνισε ότι η αστυνομία έχει αλλάξει τους τρόπους άσκησης βίας. Η ίδια σημείωσε ότι τις τελευταίες μέρες διαδηλωτές υπέστησαν εγκαύματα σε χέρια, πρόσωπα και πλάτες γιατί, όπως διαπιστώθηκε, οι αύρες νερού ψέκαζαν με κίτρινο υγρό, επιβεβαίωσε το γεγονός ότι οι «πλαστικές» σφαίρες αποτελούνται κατά 20% από καουτσούκ και όχι κατά 100%, ενώ εξέφρασε την ελπίδα οι πληροφορίες για άτομα με πολιτικά που «εξαφανίζουν» πολίτες να είναι fake news…
Ακόμη, μίλησε για μια διαφορετική κινητοποίηση πρόσφατα ενάντια στη διεξαγωγή των ετήσιων εξετάσεων για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, στις 7 και 8 Ιανουαρίου. Μαθητές που έχουν περάσει τους τελευταίους τρεις μήνες διαδηλώνοντας ζήτησαν την αναβολή της διεξαγωγής τους, αλλά η απάντηση της υπουργού Παιδείας ήταν αρνητική. Τελικά το 10% των υποψήφιων φοιτητών δεν πήγε εγκαίρως στα εξεταστικά κέντρα.
Ανάμεσα σε αυτούς κι ένας εκπρόσωπος του κινήματος για τη στήριξη του οποίου ξεκίνησε συγκέντρωση υπογραφών, με αποτέλεσμα κάποια πανεπιστήμια να του προσφέρουν μια θέση με υποτροφία χωρίς να δώσει εξετάσεις. Ωστόσο, ο ίδιος δεν δέχτηκε την προνομιακή μεταχείριση υπογραμμίζοντας την ανάγκη το πανεπιστήμιο να είναι ανοιχτό για όλους και να καταργηθούν οι εξετάσεις που μόλις σε δύο μέρες κρίνουν το μέλλον των νέων. Ο μαθητής είναι εγγονός ενός από τους χιλιάδες άνδρες που «εξαφανίστηκαν» κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, ενώ η υπουργός Marcela Cubillos, κόρη ενός από τους υπουργούς του Πινοσέτ και υπέρμαχος του «ναι» στο δημοψήφισμα του 1988 για τη διατήρηση της εξουσίας του.
Σήμερα, παρά το κατακαλόκαιρο στη Χιλή, το κίνημα επιμένει και προετοιμάζεται ήδη για μια μεγαλειώδη διαδήλωση στις 8 Μαρτίου με αφορμή τη διεθνή Ημέρα της Γυναίκας και τον επόμενο μήνα θα ξεκινήσει την οργάνωση της εκστρατείας υπέρ του «Ναι» στο δημοψήφισμα της 26ης Απριλίου για την αναθεώρηση του Συντάγματος, το οποίο υιοθετήθηκε επί χούντας το 1980 και παρά ορισμένες αλλαγές διατηρεί μέχρι σήμερα τις κοινωνικοπολιτικές ανισότητες. Τότε οι πολίτες θα κληθούν να απαντήσουν σε δύο ερωτήματα: εάν επιθυμούν νέο Σύνταγμα και εάν ναι, ποιο όργανο θα αναλάβει τη σύνταξη του κειμένου του. Ενα «μικτό Κογκρέσο» κοινοβουλευτικών και πολιτών, όπως θέλει η κυβέρνηση, ή μια συνταγματική εθνοσυνέλευση μόνο με πολίτες εκλεγμένους αποκλειστικά γι’ αυτόν τον σκοπό.
Μέχρι το τέλος του μήνα, όπως κάθε Ιανουάριο, όποιος επιθυμεί να συνεισφέρει στη χρηματοδότηση του πρακτορείου Pressenza για να συνεχίζει να είναι οικονομικά ανεξάρτητο μπορεί να καταθέσει, όποιο ποσό θέλει στον λογαριασμό: ΙΒΑΝ: GR47011069500000-69560526142 (Εθνική τράπεζα) ή να επικοινωνήσει στο email: [email protected].
