Απόφαση-ορόσημο για την κλιματική αλλαγή

«Τεράστια νίκη για την κλιματική δικαιοσύνη» πέτυχαν στην Ολλανδία ακτιβιστές που μάχονται εδώ και χρόνια για τη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ανάληψη ευθύνης από τους φίλιους στα ρυπαρά επιχειρηματικά συμφέροντα πολιτικούς και τις κυβερνήσεις.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Χάγης απέρριψε την περασμένη Παρασκευή προσφυγή της ολλανδικής κυβέρνησης εναντίον παλαιότερων δικαστικών αποφάσεων, διατάσσοντας αυτήν να μειώσει τις εκπομπές των ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 25% μέχρι τα τέλη του 2020 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Με την ετυμηγορία του, το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων της Ολλανδίας που είχαν κρίνει παλαιότερα ότι η προστασία από τις καταστροφικές συνέπειες της αλλαγής του κλίματος είναι ανθρώπινο δικαίωμα και ότι η κυβέρνηση έχει καθήκον να προστατεύει τους πολίτες της.

Η Urgenda, η ολλανδική οργάνωση που μάχεται για την προστασία το περιβάλλοντος και την αλλαγή του κλίματος και είχε προβεί στην αρχική αγωγή κατά της κυβέρνησης, τόνισε ότι «πρόκειται για μια απόφαση-ορόσημο που δείχνει ότι οι μεμονωμένες κυβερνήσεις οφείλουν να συνεισφέρουν το δικό τους μερίδιο στη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου».

Η υπόθεση ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2015 όταν ένα κατώτερο δικαστήριο της Χάγης ανέλαβε να επιδικάσει αγωγή που είχε υποβάλει η Urgenda για λογαριασμό 900 Ολλανδών πολιτών, οι οποίοι κατηγορούσαν την κυβέρνηση για αδράνεια απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Το δικαστήριο αυτό είχε διατάξει τότε την κυβέρνηση να προβεί σε ενέργειες για την περικοπή των ρύπων.

Η αγωγή αυτή αποτέλεσε «πιλότο» και για άλλες σχετικές προσφυγές που υποβλήθηκαν σε βάρος κυβερνήσεων σε όλον τον κόσμο.

Η ολλανδική κυβέρνηση άσκησε όμως έφεση υποστηρίζοντας ότι τα δικαστήρια δεν θα πρέπει να είναι σε θέση να διατάσσουν την κυβέρνηση να αναλάβει δράση. Η κυβέρνηση έχασε αυτήν την προσφυγή τον Οκτώβριο του 2018, αλλά άσκησε εκ νέου έφεση, αυτή τη φορά στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Η έφεση απορρίφθηκε την περασμένη Παρασκευή. Οι δικαστές διεμήνυσαν ότι η ολλανδική κυβέρνηση οφείλει να προβεί σε σχετικές ενέργειες μείωσης των ρύπων «λόγω των επικίνδυνων κλιματικών αλλαγών που θα μπορούσαν να έχουν σοβαρό αντίκτυπο στο δικαίωμα στη ζωή και την ευημερία των κατοίκων της Ολλανδίας».

Ο Ντάμιαν Ράου, ένας από τους ενάγοντες που έφερε την υπόθεση στην Urgenda, δήλωσε ότι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου «θα θέσει σε κίνηση τη δράση που χρειαζόμαστε τόσο επειγόντως και θα αναγκάσει τις κυβερνήσεις να αναλάβουν την ευθύνη τους. Η ετυμηγορία αποτελεί μήνυμα προς τον κόσμο ότι κανείς δεν είναι ανίσχυρος και ότι όλοι μαζί μπορούν να κάνουν τη διαφορά».

Η ετυμηγορία του ολλανδικού δικαστηρίου χαιρετίστηκε και από την ύπατη αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Μισέλ Μπασελέ, η οποία τόνισε μεταξύ άλλων ότι απόφαση-ορόσημο αποτελεί ένα ξεκάθαρο μονοπάτι για τα άτομα που ενδιαφέρονται στην Ευρώπη αλλά και όλον τον κόσμο προκειμένου να προχωρήσουν σε δικαστικούς αγώνες για το κλίμα του πλανήτη και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Από την πλευρά του ο Ολλανδός πρωθυπουργός Mαρκ Ρούτε δήλωσε: «Μπορώ να εγγυηθώ ότι θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να πετύχουμε τον στόχο».

Η απόφαση ήρθε μία μόλις ημέρα μετά την ανακοίνωση των ελβετικών αρχών ότι οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κατάφεραν να συγκεντρώσουν τον αριθμό των υπογραφών που απαιτούνται για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, το οποίο θα καθορίσει συγκεκριμένους στόχους για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος στο Σύνταγμα της χώρας.