Τα… δάκρυα της «Αντιγόνης»

Η αναστολή του ΑΜΚΑ για όσους ζητούν άσυλο και για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, οι επαναλαμβανόμενες μαρτυρίες προσφύγων για παράνομες επιχειρήσεις επαναπροώθησης στον Εβρο, οι άθλιες, επικίνδυνες συνθήκες στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης στα νησιά, που χειροτερεύουν κατά το δεύτερο μισό του χρόνου, οι ρατσιστικές κινητοποιήσεις κατά της υποδοχής και φιλοξενίας προσφύγων, αλλά και ορισμένες καλές πρακτικές με στόχο την κοινωνική ένταξη βρίσκονται ανάμεσα στις σημαντικές εξελίξεις της περασμένης χρονιάς, όπως τις καταγράφει η ετήσια έκθεση του Κέντρου «Αντιγόνη», που δίνεται σήμερα στη δημοσιότητα.

Πρόκειται για ένα πανόραμα των φαινομένων ρατσισμού, διακρίσεων, ξενοφοβίας που απασχόλησαν τη δημοσιότητα, αλλά και ερευνητικών μελετών ή καλών πρακτικών στους τομείς της απασχόλησης, της νομοθεσίας, της εκπαίδευσης, της στέγασης, της ρατσιστικής βίας και της υγείας και πρόνοιας.

Σύμφωνα με τον υπεύθυνο Γραφείου Αθήνας της οργάνωσης Νάσο Θεοδωρίδη, στις καλές πρακτικές περιλαμβάνονται τα δωρεάν μαθήματα πληροφορικής για μετανάστες και πρόσφυγες με τη στήριξη της Υπατης Αρμοστείας, η λειτουργία αραβόφωνου σχολείου στην Καρδίτσα, η παραχώρηση Εστίας χωριού της Κοζάνης σε ασυνόδευτα προσφυγόπουλα με στόχο την καλύτερη εκπαιδευτική ένταξή τους σε σχολεία της περιοχής, καθώς και κάποιες παιδαγωγικές δραστηριότητες στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση αναφορικά με τη μειονότητα της Θράκης.

Αλλά οι καλές πρακτικές καταλαμβάνουν μικρή έκταση στην έκθεση, καθώς η περασμένη χρονιά σημαδεύτηκε από περιστατικά συνεχιζόμενης εργασιακής εκμετάλλευσης μεταναστών, αντιδράσεις γονέων ενάντια σε δομές υποστήριξης εκπαίδευσης προσφυγόπουλων, όπως στα Γρεβενά και τη Σάμο, όπου μάλιστα στοχοποιήθηκε εκπαιδευτικός, και καθυστέρηση της έναρξης του προγράμματος εκμάθησης ελληνικών για ενήλικους πρόσφυγες.

Η έκθεση αποτυπώνει ένα ευρύ φάσμα ρατσιστικής βίας: απειλές δημάρχων κατά Ρομά, επιθέσεις κατά μεταναστών σε πόλεις, αναγραφή αντισημιτικών συνθημάτων και βεβηλώσεις μνημείων. Ωστόσο, ο αριθμός των υποθέσεων βίας που αναφέρει η έκθεση παρουσιάζει μικρή μείωση. Καταγράφονται 25 κρούσματα βίας έναντι 35 πέρσι. Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρίδη, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε περιστατικά ξυλοδαρμών από ανώνυμους κουκουλοφόρους (όπως στην Κόνιτσα) αλλά και με δράστες αστυνομικούς, ενώ καυτηριάζεται η ξενοφοβική υποδοχή σε ευάλωτους πρόσφυγες στα Βίλια Αττικής.

Καταγράφονται επίσης οι ρατσιστικές αστυνομικές επιχειρήσεις κατά Ρομά στο Δροσερό Ξάνθης και η καταστροφή νηπιαγωγείου του οικισμού Ρομά Αγία Σοφία του Δήμου Δέλτα. Αναφέρονται όμως και καλές πρακτικές για τους Ρομά, όπως η δημιουργία καλύτερων οικισμών στα Φάρσαλα ή η μετεγκατάστασή τους σε οργανωμένα διαμερίσματα στο Χαλάνδρι.

Στον τομέα της υγείας και πρόνοιας, σημειώνεται η εγκατάλειψη νεφροπαθών αιτούντων άσυλο στη Μόρια και η παράνομη απέλαση ψυχικά ασθενούς από τη Λέσβο, ενώ στις καλές πρακτικές αναφέρονται τα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού για τους πρόσφυγες.

Ειδική μνεία γίνεται στην απουσία φροντίδας για τους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες, καθώς αυξάνεται ο αριθμός όσων μένουν στον δρόμο ή στις απαράδεκτες συνθήκες της Αμυγδαλέζας και των κρατητηρίων των Αστυνομικών Τμημάτων με το λεγόμενο καθεστώς «προστατευτικής φύλαξης», το οποίο συνεχίζεται, παρά τις αυστηρές επαναλαμβανόμενες συστάσεις διεθνών οργανισμών.

Η έκθεση περιέχει και σημαντικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, όπως η καταδίκη της Ελλάδας για τις συνθήκες διαβίωσης πέντε ασυνόδευτων ανηλίκων αλλά και η αποδοχή του αιτήματος δύο ασυνόδευτων ανήλικων κοριτσιών να σταματήσει η κράτησή τους στα κρατητήρια ενηλίκων γυναικών στη Διεύθυνση Αλλοδαπών της Πέτρου Ράλλη.