Σφοδρές αντιδράσεις, πριν ακόμη ανακοινωθεί, προκαλεί το ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου για τη Μέση Ανατολή, με τους Παλαιστινίους να καλούν τη διεθνή κοινότητα να το μποϊκοτάρει καθώς, με δεδομένη τη σαφή υποστήριξη των ΗΠΑ προς το Ισραήλ, αναμένουν ότι θα είναι ευνοϊκό προς τις θέσεις του Τελ Αβίβ.
Το σχέδιο θα ανακοινωθεί το βράδυ της Τρίτης 28 Ιανουαρίου, στις 19.00 ώρα Ελλάδας και για την παρουσίασή του έχουν προσκληθεί στην Ουάσιγκτον ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο πολιτικός αντίπαλός του, Μπένι Γκαντς, αλλά όχι οι Παλαιστίνιοι.
Σύμφωνα με τους Παλαιστινίους, το σχέδιο Τραμπ περιλαμβάνει την προσάρτηση της κοιλάδας του Ιορδάνη από το Ισραήλ, όπως και των περιοχών όπου βρίσκονται οι οικισμοί των Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη (αυτά περιλαμβάνονται ήδη στους σχεδιασμούς του Μπενιαμίν Νετανιάχου, τουλάχιστον σύμφωνα με το προεκλογικό του πρόγραμμα), αλλά και την επίσημη αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως μοναδικής πρωτεύουσας του Ισραήλ. Η κατασκευή οικισμών εποίκων είναι αντίθετη με το διεθνές δίκαιο και παραβιάζει ψηφίσματα του ΟΗΕ.
«Καλούμε τη διεθνή κοινότητα να μην συμμετάσχει γιατί αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και στα δικαιώματα των Παλαιστινίων τα οποία δεν είναι προς πώληση», είπε ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός Μοχάμεντ Στάγεχ, ενώ εκατοντάδες Παλαιστίνιοι διαδήλωναν στη λωρίδα της Γάζας εναντίον του αμερικανικού σχεδίου. «Το σχέδιο αυτό έχει σκοπό να προστατεύσει τον Τραμπ από την καθαίρεση και τον Νετανιάχου από τη φυλακή. Δεν είναι ένα σχέδιο ειρήνης για τη Μέση Ανατολή», τόνισε.
Οι Παλαιστίνιοι ηγέτες έχουν διακόψει κάθε επίσημη επαφή με τον Λευκό Οίκο αφότου ο Τραμπ αναγνώρισε τον Δεκέμβριο του 2017 την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ. Οι Παλαιστίνιοι ελπίζουν να κάνουν την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τον τομέα της πόλης που έχει καταλάβει και προσαρτήσει το Ισραήλ, πρωτεύουσα του μελλοντικού κράτους τους.
Επίσης, η επίσκεψη του Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον συμπίπτει μια συνεδρίαση του ισραηλινού Κοινοβουλίου που αναμένεται να αποφασίσει για τη σύσταση επιτροπής που θα εξετάσει το αίτημά του για ασυλία για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει για σειρά σκανδάλων. Ελλείψει υποστήριξης από την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο, το αίτημα αυτό μπορεί να απορριφθεί από τους βουλευτές, κάτι που μπορεί να επιταχύνει τις νομικές διαδικασίες σε βάρος του.
Αλλά και ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να χρησιμοποιήσει την ανακοίνωση του ειρηνευτικού σχεδίου για λόγους εσωτερικής πολιτικής, δεδομένου ότι έχει ξεκινήσει στη Γερουσία η δίκη με το αίτημα της καθαίρεσης, για το ουκρανικό σκάνδαλο.
Ιράν: «Φαντασιόπληκτο» σχέδιο
Αρνητική θέση έναντι του αμερικανικού σχεδίου εξέφρασε και το Ιράν, με τον υπουργό Μοχάμεντ Τζαβάντ Ζαρίφ να το χαρακτηρίζει «φαντασιόπληκτο».
Μέσω ανάρτησης στο Twitter, o Ιρανός υπουργός δήλωσε:
«Αντί για μια φαντασιόπληκτη “Συμφωνία του Αιώνα” –που θα είναι νεκρή με την ανακοίνωσή της– οι αυτοχαρακτηριζόμενοι “πρωταθλητές της δημοκρατίας” θα ήταν καλύτερο να αποδεχτούν τη δημοκρατική λύση που έχει προτείνει ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ: Ένα δημοψήφισμα στο οποίο ΟΛΟΙ οι Παλαιστίνιοι – Μουσουλμάνοι, Εβραίοι ή Χριστιανοί – θα αποφασίσουν για το μέλλον τους».
Την ίδια ώρα, με το ειρηνευτικό σχέδιο συνέδεσε και η Σαουδική Αραβία την παροχή άδειας σε Ισραηλινούς πολίτες να ταξιδεύουν στο έδαφός της για θρησκευτικούς ή άλλους λόγους.
Ο πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, τόνισε η πολιτική του Ριάντ είναι καθορισμένη: «Δεν έχουμε διπλωματικές σχέσεις με το κράτος του Ισραήλ και οι κάτοχοι ισραηλινών διαβατηρίων δεν μπορούν να επισκεφθούν το βασίλειο αυτή τη στιγμή», τόνισε.
Ισραηλινοί πολίτες, κυρίως μουσουλμάνοι που πηγαίνουν για προσκύνημα, επισκέπτονται τη Σαουδική Αραβία εδώ και χρόνια, όμως το κάνουν είτε αφού λάβουν ειδική άδεια είτε χρησιμοποιώντας διαβατήρια άλλων χωρών.
«Όταν επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Παλαιστίνιων και Ισραηλινών, πιστεύω ότι το θέμα της ανάμιξης του Ισραήλ στην περιοχή θα είναι στο τραπέζι», πρόσθεσε ο πρίγκιπας Φαϊζάλ, απαντώντας σε ανακοίνωση του υπ. Εσωτερικών του Ισράηλ, σύμφωνα με την οποία οι Ισραηλινοί πολίτες, εφόσον λάβουν πρόσκληση από το Ριάντ και τους το επιτρέψουν οι σαουδαραβικές αρχές, θα μπορούν να ταξιδεύουν στη Σαουδική Αραβία για διάστημα έως και εννέα ημερών.
Και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται ότι διάκειται θετικά στους αμερικανικούς σχεδιασμούς για το Μεσανατολικό. Η Ε.Ε. αναμένεται να επαναλάβει την υποστήριξή της στη λύση των «δύο κρατών», ενός παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ, σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο. Αυτή είναι η πάγια θέση των Βρυξελλών και της συντριπτικής πλειοψηφίας των χωρών-μελών της Ε.Ε. που επιμένουν στη συμμόρφωση του Ισραήλ στα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Ελπίζει στη στήριξη των Παλαιστινίων
Από τη δική του πλευρά, ο Αμερικανός πρόεδρος, υποδεχόμενος στην Ουάσιγκτον τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, επανέλαβε ότι πιστεύει στην επιτυχία του ειρηνευτικού του σχεδίου και πως ελπίζει να εξασφαλίσει την υποστήριξη των Παλαιστινίων.
Αν και οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι το σχέδιο είναι καταδικασμένο να αποτύχει, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: «Νομίζω ότι υπάρχει μια ευκαιρία να καταλήξουμε σε ένα αποτέλεσμα».
