Το επιτελικό… συνέδριο του ενός

Ξεκίνησε χθες με την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη το 13ο τακτικό Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο διεξάγεται στο εκθεσιακό κέντρο Metropolitan Expo στην Αθήνα και θα ολοκληρωθεί αύριο Κυριακή. Το συνέδριο αυτό δεν διεξάγεται για να συζητήσει τις προγραμματικές θέσεις του κόμματος, να πάρει αποφάσεις ή να εκλέξει όργανα.

Ο μοναδικός στόχος του πρωθυπουργού είναι να «ζυμώσει» τους δυσαρεστημένους βουλευτές και τα στελέχη που αισθάνονται ότι δεν υπολογίζονται ή που νιώθουν αποκομμένα από την… επιτελική διακυβέρνηση του υπερσυγκεντρωτικού μεγάρου Μαξίμου και που έχουν τέτοιου τύπου παράπονα από ορισμένους υπουργούς.

Μόνο που με τα χαρακτηριστικά που έχει προσδώσει στο συνέδριο αυτό ο Κυρ. Μητσοτάκης, έχει ήδη ακυρώσει στην πράξη και τον παραπάνω στόχο του. Αρκεί μια ματιά στο ισχύον καταστατικό του κόμματος για να το αντιληφθεί κανείς.

Όπως περιγράφεται εκεί (άρθρο 12), στις αρμοδιότητες του συνεδρίου είναι μεταξύ άλλων να καθορίζει τις ιδεολογικές αρχές του κόμματος, να χαράσσει τη γενική πολιτική του και να εγκρίνει το πολιτικό πρόγραμμα, να εγκρίνει και να τροποποιεί το καταστατικό, να εκλέγει τα αιρετά μέλη της Πολιτικής Επιτροπής. Τίποτα από αυτά δεν θα συμβεί φέτος.

Θεματολογία

Το φετινό συνέδριο ουσιαστικά επικεντρώνεται σε εισηγήσεις προσκεκλημένων ομιλητών που δεν καλούνται ως κομματικά στελέχη, αλλά είναι επιστήμονες και στελέχη επιχειρήσεων, ενώ θα μιλήσουν και διακεκριμένοι Ευρωπαίοι πολιτικοί.

Οι εισηγήσεις περιστρέφονται γύρω από θέματα όπως ο λαϊκισμός, η κλιματική αλλαγή, η αποφυγή των πλαστικών μιας χρήσης, η πράσινη τεχνολογία και η ψηφιακή εποχή, ενώ θα υπάρξουν και παράλληλες δράσεις, όπως η διεξαγωγή νυχτερινού αγώνα δρόμου με στόχο τη συγκέντρωση χρημάτων που θα διατεθούν στην εκστρατεία για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών.

Οι παραπάνω θεματικές ασφαλώς και ενδιαφέρουν τα κόμματα και την πολιτική. Αλλά τα θέματα αυτά εξετάζονται από τα «θινκ τανκ» των πολιτικών φορέων, δηλαδή τα ιδρύματα και τα ινστιτούτα, και βέβαια δεν παίρνονται αποφάσεις γι’ αυτά, αλλά εξετάζονται προοπτικές και πιθανές λύσεις.

Από την ατζέντα του συνεδρίου απουσιάζουν παντελώς τα κρίσιμα ζητήματα της επικαιρότητας, όπως το προσφυγικό το οποίο σήμερα προκαλεί πολύ μεγάλη πίεση στην κυβέρνηση, καθώς ξυπνάει σε μερίδα της βάσης της τα πιο άγρια ένστικτα, τα οποία βέβαια τροφοδότησε η ίδια η Ν.Δ. με τη στάση που κρατούσε απέναντι στο ζήτημα ως αξιωματική αντιπολίτευση.

Απουσιάζει παντελώς και το Μακεδονικό, όπου πλέον η Ν.Δ. έχει πραγματοποιήσει θεαματική στροφή. Απουσιάζει και οποιοδήποτε ζήτημα που αφορά τη σημερινή πολιτική της κυβέρνησης. Μοιάζει πιο πολύ με εικόνα επιστημονικού σεμιναρίου, λέσχης ιδεών ή τηλεοπτικής εκπομπής, παρά με εικόνα συνεδρίου κόμματος.

Το καταστατικό

Αλλά γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Την απάντηση βρίσκουμε και πάλι στο ισχύον καταστατικό της Ν.Δ. Στο άρθρο 9 αναφέρεται βέβαια ότι «το συνέδριο είναι το ανώτατο και κυρίαρχο συλλογικό όργανο του κόμματος» και ότι «συγκαλείται τακτικά μία φορά κάθε ημερολογιακό έτος και οποτεδήποτε έκτακτα», αλλά προστίθεται και μια πρωτοφανής φράση: «Με απόφαση της Εκτελεστικής Γραμματείας δύναται να ανασταλεί η σύγκληση τακτικού συνεδρίου, εφόσον το κόμμα βρίσκεται στην κυβέρνηση ή συμμετέχει σε κυβέρνηση συνεργασίας».

Μάλιστα η διατύπωση αυτή δεν υπήρχε στο προηγούμενο καταστατικό του κόμματος! Είναι καινούργια προσθήκη και αποτελεί φράση-κλειδί για να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπει το συνέδριο του κόμματος ο πρόεδρός του. Διότι με αυτόν τον τρόπο η Ν.Δ. επισήμως αναγνωρίζει ότι τα συνέδρια είναι μόνο για την περίοδο που βρίσκεται στην αντιπολίτευση και άρα είναι απλά μηχανισμοί συγκρότησης της εκλογικής της μάχης.

Μόλις βρεθεί στην κυβέρνηση θεωρεί το συνέδριο (και κατ’ επέκταση το ίδιο το κόμμα) βαρίδι, το οποίο θα ξαναθυμηθεί μόλις βρεθεί πάλι στην αντιπολίτευση. Μέσα από αυτή τη «μεταμοντέρνα» εικόνα του συνεδρίου φαίνεται και η επιδίωξη του κ. Μητσοτάκη να μεταρρυθμίσει το βαρύ αυτό, συντηρητικό και παραδοσιακού τύπου κόμμα της Ν.Δ., στο οποίο και θέλει να κυριαρχήσει ο ίδιος, ανανεώνοντας και το ακροατήριο του κόμματος.

Αλλά κυρίως με αυτόν τον τρόπο θέλει βέβαια να αποφύγει τη δημόσια έκφραση διαφορετικών απόψεων από τα κομματικά στελέχη για τα κρίσιμα ζητήματα της επικαιρότητας. Κάτι που είναι ανεπιθύμητο από το μέγαρο Μαξίμου σε περίοδο διακυβέρνησης.

Ετσι το συνέδριο αυτό ουσιαστικά πραγματοποιείται μόνο για να καλυφθεί η πρόβλεψη του καταστατικού για τη διενέργεια συνεδρίου κάθε «ημερολογιακό έτος» και απλώς επισφραγίζει αυτό που ήδη γνωρίζαμε. Οτι δηλαδή ο Κυρ. Μητσοτάκης έχει αναλάβει όλες τις εξουσίες στα χέρια του, αφήνοντας στην άκρη το κόμμα, αλλά και εφαρμόζοντας ένα υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο και πάνω στους υπουργούς του.

Ομιλία Μητσοτάκη

Από τη γενικότερη εικόνα του συνεδρίου δεν αναμενόταν -χθες το απόγευμα που έκλεινε η ύλη της εφημερίδας- να ξεφύγει και η βραδινή ομιλία του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα αναφερόταν κι εκείνος σε θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή εποχή, αν και θα εστίαζε και στο προσφυγικό, δηλώνοντας ότι «το πρόβλημα αυτό ήλθε για να μείνει» και ζητώντας «όλοι να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, μοιραζόμενοι αναλογικά ένα βάρος που σηκώνει η χώρα», φανερώνοντας έτσι και την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση.

Θα έλεγε ακόμα ότι «δεν θα κρύψουμε από τον λαό τις δυσκολίες που συναντάμε, ούτε και θα αρνηθούμε ολισθήματα. Κάποια από τα τελευταία, μάλιστα, εγώ πρώτος θα αναγνωρίσω και θα σπεύσω να θεραπεύω», θέλοντας έτσι να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για το «κάρφωμα» του παραιτηθέντος διοικητή του Νοσοκομείου Καρδίτσας για το μεταξύ τους «ντιλ», αλλά και για το γενικότερο ολίσθημα των κομματικών διορισμών της πλειονότητας των διοικητών των νοσοκομείων, το οποίο παρά τις εξαγγελίες αυτές, αρνείται.

Αναμενόταν, τέλος, να πει ότι η Ν.Δ. είναι «το πρώτο κόμμα που νίκησε τον λαϊκισμό». Αλλά ως γνωστόν η καραμανλική πτέρυγα και οι θεωρητικοί της, όπως ο Γιάννης Λούλης, απέδιδαν στον Αντώνη Σαμαρά τον χαρακτηρισμό του «λαϊκιστή» κι έτσι ο προβολέας δεν μπορεί να μη στραφεί στο εσωτερικό του κόμματος. Η ομιλία Σαμαρά αναμένεται αύριο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά και το τελευταίο ηχηρό «άδειασμα» του τελευταίου από τον πρωθυπουργό για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας.