«Οταν τα πράγματα δεν λειτουργούν»

«Η ψυχολογία έχει να κάνει με ολόκληρη την ανθρώπινη εμπειρία: με την αγάπη, τον αθλητισμό, τη μουσική, την κοινωνική θέση, την ανάπτυξη, την τραγωδία, το χιούμορ, εμένα, εσένα και τα πάντα σχετικά με αυτά. Από την πίστη στον σκεπτικισμό, από την πείνα στη λαιμαργία, από τον ρατσισμό στην ανοχή, από την ελπίδα στην απόγνωση. Διότι όλοι μαθαίνουμε από τις εμπειρίες μας. Ολοι είμαστε ερασιτέχνες ψυχολόγοι. Ετσι λοιπόν κρίνουμε πάντα τον εαυτό μας και τους άλλους και επινοούμε εξηγήσεις για τα πάντα. Η διαφορά, ωστόσο, ανάμεσα στις εξηγήσεις μας και στο περιεχόμενο αυτού του βιβλίου είναι ότι οι αρχές σε αυτό το βιβλίο είναι όλες βασισμένες σε αυστηρές πειραματικές μελέτες».

Ετσι περιγράφει, εύστοχα και αποτελεσματικά, ο Ντάνι Οπενχάιμερ, καθηγητής Ψυχολογίας και Κοινωνικών Επιστημών, το βιβλίο του για την επιστήμη της Ψυχολογίας. Ενα βιβλίο (εκδόσεις Ψυχογιός, μετάφραση Ερρικα Πάλλη) που θα μπορούσε να αποτελεί ακόμη ένα εισαγωγικό κείμενο για όσους επιθυμούν να κατανοήσουν περισσότερο την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Η επιλογή, όμως, να δημιουργηθεί ως κόμικς το καθιστά ιδιαίτερο και απολαυστικό στην ανάγνωση καθώς τα σχέδια του Γκρέιντι Κλάιν, αποσπώντας την προσοχή από βαριές έννοιες και πολύπλοκα νοήματα, αφήνουν το μυαλό να χαλαρώσει, να γελάσει, να επεξεργαστεί πιο εύκολα όλα όσα θα ήταν, ίσως, τόσο περίπλοκα και σύνθετα που θα κατέληγαν να είναι απωθητικά.

Με τη διαίρεση του βιβλίου σε τρία μέρη («Κατανοώντας τον Κόσμο», «Κατανοώντας τον Εαυτό», «Κατανοώντας ο Ενας τον Αλλο»), οι Οπενχάιμερ και Κλάιν επιτρέπουν στον αναγνώστη να ακολουθήσει μια λογική πορεία των εννοιών που απασχολούν την επιστήμη της Ψυχολογίας ανά τομέα. Ακόμα περισσότερο, διαιρώντας τα τρία αυτά μέρη σε τέσσερα μικρότερα το καθένα, προσφέρουν ακόμα περισσότερες πληροφορίες για κάθε μεμονωμένη έννοια και την κατανόησή της.

Στο πρώτο μέρος εξετάζουν τις έννοιες Αντίληψη και Προσοχή, Μάθηση, Μνήμη και Σκέψη, στο δεύτερο μέρος τη Μεταγνώση, το Συναίσθημα, τα Κίνητρα και τη σχέση του Στρες με την Υγεία, ενώ στο τρίτο μέρος πραγματεύονται τη Γλώσσα, την Προσωπικότητα, την Κοινωνική Επιρροή και, τέλος, τα Στερεότυπα και τις Ομάδες. Με έναν ευφυέστατο τρόπο, τιτλοφορούν τον επίλογό τους «Οταν τα πράγματα δεν λειτουργούν» και επαναλαμβάνουν κάτι που διατρέχει έμμεσα και άμεσα ολόκληρο το έργο τους. Οτι δηλαδή η Ψυχολογία είναι μια επιστήμη που απαιτεί έρευνα, υποθέσεις, αναλύσεις και επανάληψη για να καταλήξει σε συμπεράσματα. Καθώς, επίσης, ότι υπάρχουν πολλά ακόμα μυστήρια στο ανθρώπινο μυαλό και κάθε ανθρώπινο μυαλό είναι διαφορετικό από κάθε άλλο, επομένως δεν υπάρχουν αυστηρές συνταγές και προκαθορισμένες οδηγίες.

Η Ψυχολογία εξελίσσεται και η κατανόηση του ανθρώπινου εγκεφάλου και της συμπεριφοράς του ατόμου και της ομάδας ποτέ δεν είναι παγιωμένες και περαιωμένες. Βιβλία σαν κι αυτό συμβάλλουν στην περαιτέρω κατανόηση και ωθούν για περισσότερη έρευνα, περισσότερη μελέτη, περισσότερη ανοχή κι αποδοχή της διαφορετικότητας.