Στο όνομα της αποφυγής του «ηλεκτρονικού φακελώματός» τους ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης υπέγραψε χθες εγκύκλιο με την οποία καταργείται η συνδρομή βάσιμου λόγου απόλυσης ώστε αυτή να θεωρείται έγκυρη, όμως στην πράξη επιχειρεί συντεταγμένα την πλήρη καταγραφή των απασχολούμενων και του εργασιακού -και όχι μόνο- βίου τους, ανοίγοντας διάπλατα τις πόρτες στην εργοδοτική αυθαιρεσία που περιμένει απ’ έξω.
Ας βάλουμε τα πράγματα όμως σε σειρά.
Αρχικά πρέπει να επισημάνουμε ότι η υποχρεωτικότητα της διάταξης -την οποία, παρεμπιπτόντως, η Ν.Δ. είχε υπερψηφίσει τον Μάιο και αποτελεί αρχή του Αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη- αφορούσε αποκλειστικά και μόνο την ένδειξη σε μία από τις τρεις περιπτώσεις βάσιμου λόγου απόλυσης: 1. ικανότητα εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας, 2. συμπεριφορά του εργαζομένου και 3. λειτουργικές απαιτήσεις της επιχείρησης. Με λίγα λόγια, με τον νόμο Αχτσιόγλου (4623/2019) ο εργοδότης όφειλε να αποδείξει τον βάσιμο λόγο απόλυσης σε περίπτωση προσφυγής στα δικαστήρια, ενώ τώρα ο εργαζόμενος επωμίζεται ξανά το βάρος της απόδειξης ότι η απόλυσή του είναι καταχρηστική.
Οπως επισημαίνουν νομικοί κύκλοι, ο κ. Βρούτσης, με τους ισχυρισμούς ότι «στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ καταγράφηκαν περιπτώσεις λόγων απόλυσης που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγούσαν τους απολυμένους σε αδυναμία εύρεσης δουλειάς, όπως “αργός και οκνηρός, ανεπαρκής, αδικαιολόγητες απουσίες, ιατρικοί λόγοι, κ.λπ.”» εμφάνισε το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ως διάτρητο και ότι ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα είναι προσβάσιμα σε οποιονδήποτε. Αθελά του, όμως, έστρεψε την προσοχή σε μια νέα πηγή ανησυχίας για τα προσωπικά δεδομένα των εργαζομένων.
Στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (ενσωμάτωση και προσαρμογή της νομοθεσίας της Ε.Ε. – Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων GDPR – Οδηγία 680/16), στο άρθρο 27 παρ. 1, φαίνεται να παραχωρούνται ελαφρά τη καρδία υπερεξουσίες στους εργοδότες, οι οποίοι θα έχουν το δικαίωμα να διενεργούν έρευνες σε προσωπικά δεδομένα όσων απασχολούν, χωρίς μάλιστα να ενημερώσουν την Αστυνομία ή την Εισαγγελία, στο όνομα της αποκάλυψης ποινικών αδικημάτων.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο άρθρο: «[…] Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των εργαζομένων μπορούν να υποβληθούν σε επεξεργασία για την αποκάλυψη ποινικών αδικημάτων μόνο εάν υπάρχουν τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία δικαιολογούν την υποψία ότι το υποκείμενο των δεδομένων έχει διαπράξει ποινικό αδίκημα ενώ απασχολείται, η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την αποκάλυψη του ποινικού αδικήματος, και το προστατευόμενο συμφέρον του εργαζομένου σε σχέση με την επεξεργασία δεν υπερτερεί, ιδίως δε, όταν ο τρόπος και η έκταση της επεξεργασίας κατά την περίσταση δεν είναι δυσανάλογα».
Η ελαστικότητα των διατυπώσεων δημιουργεί βάσιμες ανησυχίες για κατάχρηση των εξουσιών που δίνει η διάταξη σε εργοδότες. Αρκεί να αναλογιστούμε τις καθόλου άγνωστες πρακτικές ορισμένων εργοδοτών με μηνύσεις κατά εργαζομένων για δήθεν κλοπή προκειμένου να τους απολύσουν χωρίς να καταβάλουν αποζημίωση.
