Μεταλλάχτηκε [η Μ.Φ.] σε απηνή διώκτη των δολοφόνων. Η αδιάλειπτη παρουσία της στο ακροατήριο αποσαφηνίζει διαρκώς σε κατηγορούμενους, μάρτυρες, συνηγόρους πολιτικής αγωγής και υπερασπίσεως, στην έδρα και πρωτίστως σε όλους εμάς ότι ο Παύλος ζει. Βρίσκεται ο ίδιος στο δικαστήριο απαιτώντας δικαίωση, πρώτα για την επαμφοτερίζουσα κοινωνία μας και δευτερευόντως για τον εαυτό του. Τον ξαναζωντανεύει κάθε στιγμή η Μάγδα Φύσσα και ταυτοχρόνως κάθε στιγμή βιώνει ξανά και ξανά το αβάσταχτο άλγος της απώλειάς του. Αυτό εννοούσα, χαρακτηρίζοντάς την ηρωίδα. Σε αλήστου μνήμης παλαιότερες εποχές, και τα τρία παλικάρια κάποιας άλλης μάνας δόθηκαν ολόψυχα στον αγώνα κατά των συνταγματαρχών. Τον μεγαλύτερο, τον Γιώργο, τον κατάπιαν μυστηριωδώς τα κύματα.
Αστόχησε παρά τρίχα ο δεύτερος, ο Αλέκος, να ανατινάξει τον τύραννο, καταδικάστηκε δις εις θάνατον, βασανίστηκε φρικτά, άντεξε όσο λίγοι, εξευτέλισε τους δεσμώτες του και σκοτώθηκε σε αμφιλεγόμενο τροχαίο, δύο χρόνια μετά την πτώση της χούντας. Παρούσα έκτοτε, στη θέση των παιδιών της, στους κορυφαίους αγώνες του τόπου, μαυροντυμένη, αλύγιστη και αυστηρή, η Αθηνά Παναγούλη έγινε δικαιωματικά η μάνα – σύμβολο της Ελλάδας. Εκ των πραγμάτων η Μάγδα Φύσσα δεν μπορούσε να επωμιστεί το φορτίο ολόκληρης της χώρας. Δεν χρειάστηκε επίσης να χρησιμοποιήσει το αδρό ιδιόλεκτο των αλυσίδων. Μιλά τη βελούδινη αργκό της καρδιάς.
Ντόμπρα, εκ βαθέων κι ας αποτελεί σύμβολο μάνας κι εκείνη. Μοιάζει, ωστόσο, με μάνα ξεχωριστά του καθένα μας. Διαβάζοντας την προχθεσινή συγκλονιστική της συνέντευξη στην «Εφ.Συν.», δάκρυσα κάμποσες φορές, όχι απαραιτήτως επειδή η πάροδος των ετών με κάνει πιο ευσυγκίνητο. Ρωτήθηκε άλλοτε, στην «Ελληνοφρένεια» θαρρώ, τι της λείπει περισσότερο απ’ τον Παύλο. «Το μάνα» αποκρίθηκε μονολεκτικά. Ούτε μητέρα, μήτε μαμά. Μάνα σκέτο. Τη Μάνα, άλλωστε, εξύψωσαν στα επουράνια των στίχων τους ελάσσονες και μείζονες ποιητές, όχι τα σαχλεπίσαχλα συνώνυμά της. Τι λέξη, αλήθεια! Εκφέρεται σε άπειρους τόνους και ηχοχρώματα. Την επικαλείσαι στα δύσκολα. Στις χαρές και τις λύπες.
Ακόμα κι όταν δηλώνει προσταγή ή επιτίμηση, περικλείει πλεονάσματα τρυφερότητας, ανιδιοτέλεια, αγάπη και ανομολόγητο ερωτισμό, που συνενώνουν με μεταξένιες χορδές τον ομφάλιο λώρο της ύπαρξης· από το χθες, στο σήμερα και το επέκεινα. Ταυτίστηκα με τούτο «το μάνα», αφέθηκα στις ιαματικές του ιδιότητες, ώστε στα σκάρτα εξήντα μου σμίγουν τα χείλη της ουλής μιας αναπόφευκτης απουσίας. Δεν γνωρίζω τη Μάγδα Φύσσα προσωπικά, καθότι δεν αξιώθηκα να παραβρεθώ ούτε ώρα στη δίκη. Η ρουτίνα του ωχαδελφισμού μας μεγεθύνει επονείδιστα την απόσταση του Κορυδαλλού από την Κολοκοτρώνη και το Γαλάτσι. Εύχομαι, εν τούτοις, να της σφίξω με θέρμη το χέρι καθώς οι δικαστές θα απαγγέλλουν τα πολλάκις ισόβια. Και η χαρμόσυνη μέρα, θαρρώ, πλησιάζει.
-320x213.jpg)
