Πληροφορηθήκαμε με θλίψη την είδηση για την απώλεια της ζωής ενός 15χρονου ασυνόδευτου ανήλικου πρόσφυγα στη Μόρια. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της τοπικής Αστυνομικής Διεύθυνσης, ένας άλλος ασυνόδευτος ανήλικος πρόσφυγας, που βρισκόταν σε κατάσταση αμόκ, του επιτέθηκε για ασήμαντη αφορμή και τον τραυμάτισε θανάσιμα. Για μας που παρακολουθούμε τα θέματα των προσφύγων και γνωρίζουμε τις συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί εδώ και τρία και πλέον χρόνια στα νησιά λόγω της εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης Ευρωπαϊκής Ενωσης-Τουρκίας με τον εγκλωβισμό χιλιάδων προσφύγων σε άθλιες συνθήκες, τέτοιου είδους τραγικά περιστατικά -δυστυχώς- δεν προκαλούν έκπληξη. Οι συνθήκες εγκλωβισμού και συνωστισμού και η συνακόλουθη αδυναμία επαρκούς εξατομικευμένης προσέγγισης και μέριμνας σε άτομα που έχουν ήδη βιώσει τραυματικές εμπειρίες παραβιάζουν βάναυσα τα δικαιώματά τους και παράλληλα μπορούν να οδηγήσουν σε ακραίες καταστάσεις. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους έχουμε ταχθεί εξ αρχής κατά της εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης.
Η προηγούμενη κυβέρνηση δέχτηκε -δικαίως- σφοδρή κριτική για τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν στη Μόρια και τα άλλα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης. Μάλιστα η κριτική αυτή προερχόταν και από την παράταξη της τωρινής κυβέρνησης. Επιπλέον ο αναπληρωτής υπουργός για τη Μεταναστευτική Πολιτική με την ανάληψη των καθηκόντων του ορθώς επισήμανε ότι η χώρα μας θα πρέπει να επιλύσει το ζήτημα της στέγασης των ασυνόδευτων ανηλίκων σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας.
Ωστόσο, παρά το τραγικό συμβάν και παρ’ ότι η κατάσταση στη Μόρια βρίσκεται εκτός ελέγχου, με πάνω από 9.000 πρόσφυγες, μεταξύ των οποίων και πάνω από 600 ανήλικοι, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια ανακοίνωση από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, στο οποίο υπάγονται πλέον τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, για το αν προτίθεται να λάβει κάποια μέτρα για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, όπως ζητήθηκε ήδη και από την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Αναμένουμε λοιπόν λύσεις στη βάση του εθνικού, κοινοτικού και διεθνούς δικαίου που να διασφαλίζουν τον σεβασμό των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των προσφύγων. Καταστάσεις εξαίρεσης, όπως αυτές που επικρατούν στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, δεν αρμόζουν στη χώρα μας.
* δικηγόρος και κοινωνιολόγος, επικεφαλής της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης ΑΙΤΗΜΑ
