Τον Κώστα Γαβρά τίμησε το 25ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» απονέμοντάς του το βραβείο «Γιώργος Τζιώτζιος» -θεσπίστηκε στη μνήμη του ιδρυτή και εμπνευστή της διοργάνωσης- για το σύνολο της προσφοράς του στον κινηματογράφο και τον πολιτισμό.
Παραλαμβάνοντας το βραβείο στην τελετή λήξης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, όπου έκανε πανελλήνια πρεμιέρα η ταινία «Ενήλικοι στην Αίθουσα» ο σκηνοθέτης πως για τον ίδιο ήταν πολύ ειδική βραδιά. «Μια βραδιά που δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω. Ίσως να πω παράδοξη. Έχω βρεθεί σε βραδιές σαν και αυτή. Ωστόσο, καμία δεν μοιάζει με τη σημερινή. Γιατί είναι η πρώτη φορά που το ελληνικό κοινό βλέπει μία ταινία μου, ενώ ήδη ξέρει την ιστορία που θα αφηγηθώ.
»Καθένας από εσάς έχει δει το φιλμ το δικό του, το έχει σκεφτεί. Και το καταλαβαίνω. Πάνε δέκα χρόνια που ζείτε σε αυτή την κατάσταση και με όλους αυτούς τους χαρακτήρες και τα ξέρετε σχεδόν όλα. Γι’ αυτό ήθελα απόψε να σας παρακαλέσω να δείτε το δικό μου φιλμ, την ιδέα μου πάνω σε αυτή την κατάσταση που ξέρετε πολύ καλά, αφήνοντας το δικό σας για λίγο στην άκρη. Και ύστερα να κάνετε τη σύγκριση και να το συζητήσετε. Η παράκληση που σας κάνω είναι να το δείτε χωριστά» είπε ενώ το κοινό στην αίθουσα τον χειροκροτούσε όρθιο.
Στη συνέχεια κάλεσε στη σκηνή τους ηθοποιούς του φιλμ Χρήστο Λούλη, Αλέξανδρο Μπουρδούμη, Δημήτρη Τάρλοου, Χρήστο Στέργιογλου και Γιώργο Χωραφά και τον επικεφαλής του ΜεΡΑ 25 Γιάνη Βαρουφάκη, πάνω στο βιβλίο του οποίου βασίστηκε η ταινία του. «Χωρίς αυτούς, χωρίς τη βοήθεια των ηθοποιών, των συνεργατών μου και των τεχνικών που βρίσκονται απόψε μέσα στην αίθουσα, δεν θα γινόταν ποτέ αυτή η ταινία» σημείωσε ευχαριστώντας τον διευθυντή φωτογραφίας του Κώστα Αρβανίτη, τους συμπαραγωγούς του και τη σύζυγο και παραγωγό του Μισέλ Ρέι Γαβράς.
Πριν το ξεκίνημα της τελετής υπήρξε μια έκπληξη για τους θεατές: ο Άγγελος Φραντζής, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και η Κάτια Γκουλιώνη ανέβηκαν στη σκηνή για να παρουσιάσουν αποκλειστικά στο κοινό υλικό από την ταινία «Ευτυχία», τη συναρπαστική ιστορία της πρωτοπόρου Ελληνίδας στιχουργού Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, με τις μεγαλύτερες και διαχρονικότερες επιτυχίες στο λαϊκό τραγούδι. Η ταινία θα κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθουσες στις 19 Δεκεμβρίου.
Διεθνές διαγωνιστικό και ντοκιμαντέρ
Η βραδιά ξεκίνησε με την απονομή των βραβείων του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος. Η διεθνής κριτική επιτροπή (Γουίτ Στίλμαν, Χάνα Πάτερσον, Μισέλ Βάλεϋ, Ουμπέρτο Μουρέιρα και Μπίργκιτ Κόλερ) απένειμε τη Χρυσή Αθηνά Καλύτερης Ταινίας στη «Νέα Λιθουανία» («Nova Lituania») του Καρόλις Καουπίνις για «την τονικά λαμπρή, ιστορικά ακριβή και απολύτως και πρωτοποριακή εξερεύνηση μιας από τις πιο ουτοπικές ιδέες του προηγούμενου αιώνα».
Το βραβείο σκηνοθεσίας της Πόλης των Αθηνών δόθηκε στη Ζενεβιέβ Ντουλούντ – ντε Σελ για την ταινία της «Μια Αποικία» («Α colony»). Σύμφωνα με την κριτική επιτροπή, πρόκειται για «μια φρέσκια και διακριτική προσέγγιση που προσκαλεί το κοινό να βιώσει το ταξίδι μίας έφηβης καθώς πασχίζει να βρει την θέση της στον κόσμο».
Το βραβείο σεναρίου δόθηκε στην Μπόρα Κιμ για την ταινία «Το Σπίτι του Μικρού Πτηνού» («House of Hummingbird») για «το λεπταίσθητο και πολυσχιδές πορτραίτο μιας 14χρονης κοπέλας που νιώθει αποξενωμένη από την οικογένειά της και προσπαθεί να διαπραγματευτεί τη θέση της ως νεαρή γυναίκα στον ραγδαία εξελισσόμενο κόσμο της Νοτίου Κορέας στις αρχές της δεκαετίας του ’90».
Ειδική μνεία απένειμε η κριτική επιτροπή στον Φίλιπ Γιούμανς για την ταινία «Φωτιά στη Λουιζιάνα» («Burning Cane»), «έναν νεαρό κινηματογραφιστή που μας εξέπληξε με το εμφανές ταλέντο του, την δημιουργική χρήση των κινηματογραφικών μέσων και την αισθητική τόλμη του».
Το βραβείο κοινού Fischer όπως και το Βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου δόθηκαν στην ταινία «Οι Άθλιοι» («Les Miserables») του Λατζ Λι για «τη σύγχρονη ρεαλιστική κινηματογράφηση, που αποφεύγει τον μελοδραματισμό, δηλώνοντας μια ουσιαστική θέση πάνω στη βία και στη βαρβαρότητα της κοινωνικής πραγματικότητας, στις γκετοποιημένες περιοχές των σύγχρονων μεγαλουπόλεων».
Η κριτική επιτροπή για το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ντοκιμαντέρ (Μάγκι Χερτ , Σονόρα Μπρόκα, Γκέρχαρντ Βίσνερ, Μπερναντέτ Τούζα Ρίτερ και Γεράσιμο Ρήγα) απένειμε τη Χρυσή Αθηνά Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στη «Γη του Μέλιτος» («Honeyland») των Λιουμπομίρ Στεφάνοφ, Ταμάρα Κοτέφσκα. Επίσης, απένειμε Ειδική Μνεία στο ντοκιμαντέρ «Δέντρα στην Έρημο» («Talking About Trees») του Σουχαΐμπ Γκασμελμπάρι.
Οι νικητές των ελληνικών βραβείων
Στην τελετή απονομής ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Λουκάς Κατσίκας και ο υπεύθυνος του τμήματος ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους, Πάνος Γκένας, καλωσόρισαν τις επιτροπές και τους συμμετέχοντες, δίνοντας άμεσα χρόνο στους πραγματικούς πρωταγωνιστές της βραδιάς.
Ο Βασίλης Δογάνης για το «Μελτέμι» και οι ηθοποιοί Ανθή Ευστρατιάδου («Μαγικό Δέρμα») και Κωνσταντίνος Γώγουλος («Η Δουλειά της»), αποτέλεσαν τις επιλογές της κριτικής επιτροπής των βραβείων Πρωτοεμφανιζόμενων Δημιουργών και Ηθοποιών, που αποτελούνταν από τους: Παναγιώτη Φαφούτη (σκηνοθέτης, πρόεδρος της επιτροπής), Αλίκη Δανέζη-Knutsen (σκηνοθέτις), Ηλία Μαγκλίνη (συγγραφέας, δημοσιογράφος), Μαρίζα Ρίζου (τραγουδοποιός) και Δημήτρη Λάλο (σκηνοθέτης, ηθοποιός).
Ειδικότερα, το βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη απονεμήθηκε στον Βασίλη Δογάνη για την ταινία «Μελτέμι», το βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού δόθηκε στον Κωνσταντίνο Γώγουλο για την ταινία «Η Δουλειά της» του Νίκου Labοt και το βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενης Ηθοποιού στην Ανθή Ευστρατιάδου για το «Μαγικό Δέρμα» του Κωνσταντίνου Σαμαρά.
Αναπόσπαστο κομμάτι του φεστιβάλ τα τελευταία χρόνια, το διαγωνιστικό τμήμα των ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους εκπροσωπεί το πιο ανήσυχο καλλιτεχνικά κομμάτι της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής και έχει παρουσιάσει συνολικά περισσότερες από 400 ταινίες. Για την φετινή επετειακή 25η διοργάνωση, οι συμμετοχές ξεπέρασαν τον αριθμό-ρεκόρ των 311.
Η κριτική επιτροπή του διαγωνιστικού τμήματος αποτελούνταν από τους: Αμάντα Λιβανού (παραγωγός, πρόεδρος της επιτροπής), Χρήστο Βούπουρα (σκηνοθέτης), Δημήτρη Βραχνό (ραδιοφωνικός παραγωγός), Λίνα Νικολακοπούλου (στιχουργός), Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου (ηθοποιός).
Η τελετή έκλεισε η πανελλήνια πρεμιέρα των ταινιών «Olla» της Αριάν Λαμπέντ και «Ηλεκτρικός Κύκνος» της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, οι οποίες χαιρέτησαν το κοινό μαζί με την πρωταγωνίστρια της ταινίας «Olla» Ρομάνα Λόμπατς.
