Μία λέξη, χίλιες εικόνες

Καλοκαιρινό σινεμά. «Κάποτε στο Χόλιγουντ», Ταραντίνο με Ντι Κάπριο και Πιτ. Καλό. Θα μπορούσε και καλύτερο· υπερβολικά… Χόλιγουντ. Πίσω μου κάθεται ζευγάρι. Δεν βλέπω, λαθρακούω. Ηλικία γκρίνιας. Ο άντρας περισσότερο. Γνωρίζουν από σινεμά· η γυναίκα κυρίως. Ο άντρας μουρμουρίζει από την αρχή. Στο διάλειμμα ξεσπάει: «Μάπα. Τόσοι καλοί ηθοποιοί! Και ο σκηνοθέτης; Ηθελα να ’ξερα πού το πάει ο σκηνοθέτης! Μάπα!».

Η γυναίκα (μην τους αδικώ, όλα χαμηλόφωνα, τα συναισθήματα ήταν… ηχηρά): «Ετσι είσαι πάντα. Ολο μουρμουράς. Ολο γκρινιάζεις. Ολα τα βρίσκεις στραβά. Εάν είναι να βγούμε… Είπα να σε βγάλω λιγάκι, να βγούμε από αυτή τη δωματιίλα, να πάμε ένα σινεμά και σου μύρισε ο σκηνοθέτης!».

Αυτή η λέξη, δωματιίλα, ειλικρινά, με σοκάρισε. Μου θύμισε, αντεστραμμένο, το κινέζικο: μία εικόνα, χίλιες λέξεις. Δεν την έχω ξανακούσει· κατασκευασμένη ασφαλώς· από το σημαίνον: το δωμάτιο· κατά το μαυρίλα, ξινίλα, σαπίλα, πτωμαΐλα… και άλλες ομοιοκατάληκτες, απωθητικές. Αλλά λέξη που να αποδίδει τόσο πιστά αυτό που θέλει να πει, σπάνια έχω συναντήσει. Θα μπορούσε να το πει π.χ. κλεισούρα, λέξη σκληρή και αυτή, που περιγράφει περίπου ίδια κατάσταση, είναι και δόκιμη. Ομως δεν έχει τη φόρτιση, τον ηλεκτρισμό της δωματιίλας. Απίθανη λέξη· αποδίδει κάτι σαν αρρώστια.

Αναρωτήθηκε άραγε ποτέ κανείς πόσα ζευγάρια, με πολλά χρόνια συμβίωσης στην πλάτη, μπορεί και με παιδιά και εγγόνια, φτάνουν κάποια στιγμή να πάσχουν από δωματιίλα; Οχι να κλείνονται στο σπίτι απλώς (αυτό μπορεί να συμβεί –και συμβαίνει– όταν δεν έχεις ούτε καν το αντίτιμο ενός εισιτηρίου του σινεμά…). Αλλά να νιώθεις το δωμάτιο, το σπίτι, σαν πρέσα που σου φέρνει ασφυξία, σαν φυλακή, που θέλεις να δραπετεύσεις… Απίθανη λέξη και δραματικό το περιεχόμενό της. Μη σου τύχει!