Αφγανικό σταυρόλεξο

Ουδείς αμφιβάλλει ότι το σχέδιο συμφωνίας ΗΠΑ-Ταλιμπάν, που προβλέπει την άμεση αποχώρηση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών και το κλείσιμο πέντε βάσεων σε ορίζοντα τεσσάρων μηνών, δεν είναι παρά το πρώτο βήμα μιας συνολικής απεμπλοκής της Ουάσινγκτον από το Αφγανιστάν.

Τερματικός σταθμός όταν ολοκληρωθεί η αμερικανική απεμπλοκή δεν προβάλλει άλλος από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην Καμπούλ, από όπου θα ελέγχουν το μεγαλύτερο τμήμα της χώρας.

Ούτε λίγο ούτε πολύ, το Αφγανιστάν υπό τους Ταλιμπάν θα ανακτήσει τη θέση δορυφόρου–προτεκτοράτου του Πακιστάν που είχε την περίοδο 1996-2001, εξέλιξη ξεκάθαρα αρνητική για τα ζωτικά συμφέροντα τόσο του Ιράν όσο και της Ινδίας.

Τηρουμένων των αναλογιών, η σχεδόν εικοσαετής παρουσία των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν λήγει εξίσου, αν όχι περισσότερο, άδοξα με τη σχεδόν δεκαετή παρουσία της Σοβιετικής Ενωσης στη χώρα κατά την περίοδο 1979-89.

Η δυναμική των εξελίξεων στο Αφγανιστάν προφανώς επηρεάστηκε καθοριστικά από την πολιτική πίεσης και περικύκλωσης-απομόνωσης του Ιράν που υιοθέτησε ο Τραμπ στα μέσα του 2018, όταν ανήγγειλε την απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για τον διεθνή έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Η αναβάθμιση του Πακιστάν μέσω της προσέγγισης ΗΠΑ-Ταλιμπάν προφανώς και ενθαρρύνει την κυβέρνηση του Ισλαμαμπάντ να υιοθετεί σκληρή και απειλητική ρητορική απέναντι στην Ινδία, η οποία επέλεξε τη φυγή προς τα εμπρός με την κατάργηση του καθεστώτος αυτονομίας του κατά πλειοψηφία μουσουλμανικού Κασμίρ.

Το πλεονέκτημα των Ταλιμπάν δεν είναι τόσο θρησκευτικό όσο εθνολογικό, καθώς εκπροσωπούν την πλειοψηφούσα στο Αφγανιστάν και με ισχυρή μειοψηφική παρουσία στο Πακιστάν εθνότητα των Παχτούνων.

Η αναβάθμιση του Πακιστάν μέσω του ζητούμενου συμβιβασμού ΗΠΑ-Ταλιμπάν για το Αφγανιστάν δίχως αμφιβολία ικανοποιεί τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα, που εισπράττουν τις εξελίξεις ως αρνητικές για το Ιράν.

Μένει να αποδειχτεί ποια δυνατότητα παρενόχλησης της επιστροφής των Ταλιμπάν στην Καμπούλ θα έχουν οι δυνάμεις της πάλαι ποτέ Βόρειας Συμμαχίας, με τη στήριξη πλέον όχι μόνον της Τεχεράνης αλλά και του Νέου Δελχί.

Τέλος, είναι αυτονόητο ότι Μόσχα και Πεκίνο δεν θα παρακολουθήσουν ως θεατές την παλινόρθωση των Ταλιμπάν.