Πρόκειται για ένα ερώτημα που είναι δύσκολο να απαντηθεί καθώς τα ρομπότ με ανθρωποειδή μορφή μπορεί να καταστήσουν τις μηχανές που μοιάζουν με εμάς λίγο «ανατριχιαστικές» και ίσως δυνητικά επικίνδυνες.
Είτε πάντως πρόκειται για μυθιστορηματικά ρομπότ, όπως αυτά του Ισαάκ Ασίμοφ για τον κινηματογράφο του 1980, είτε για τα σύγχρονα, οι άνθρωποι πάντοτε γοητεύονταν από τη «λαϊκή κουλτούρα» των ρομπότ που αισθάνονται και διαθέτουν ανθρώπινη συνείδηση.
Αλλά πόσο ρεαλιστική -και επιθυμητή- είναι τελικώς, διερωτάται η τεχνολογική στήλη του BBC, η προοπτική των ρομπότ που σχεδόν δεν ξεχωρίζουν εμφανισιακά από τους αληθινούς ανθρώπους;
Ο δρ Μπεν Γκόρτζελ, ο οποίος ανέπτυξε το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης (AI) για τη «Σοφία», ένα κοινωνικό, ανθρωποειδές ρομπότ της εταιρείας Hanson Robotics, που εδρεύει στο Χονγκ Κονγκ, πιστεύει ότι τα ρομπότ πρέπει να μοιάζουν με τους ανθρώπους προκειμένου να «καταρρίψουν τις υποψίες και τις επιφυλάξεις που μπορεί να έχουν οι άνθρωποι».
«Θα έχετε ανθρωποειδή ρομπότ επειδή οι άνθρωποι τα συμπαθούν» λέει στο BBC. «Οι άνθρωποι θα προτιμούσαν να δίνουν εντολές ή να διαμαρτύρονται για τη φίλη τους σε ένα ανθρωποειδές ρομπότ και όχι σε ένα ρομπότ που μοιάζει λόγου χάρη με ηλεκτρική σκούπα, καθώς η “Σοφία” θα σας κοιτάξει στα μάτια αντικατοπτρίζοντας τις εκφράσεις του προσώπου σας» λέει.
Σήμερα υφίστανται 20 ρομπότ «Σοφία» και έξι από αυτά χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο για να δώσουν ομιλίες και να αναδείξουν την τεχνολογία.
Οι εταιρείες έχουν προσεγγίσει τη Hanson Robotics με ενδιαφέρον να χρησιμοποιήσουν τη «Σοφία» για να χαιρετά τους πελάτες τους, αλλά τα ανθρωποειδή ρομπότ, όπως η «Σοφία» ή η φίλη της «Πέπερ», εξακολουθούν να έχουν πολύ υψηλό κόστος κατασκευής, παραδέχεται ο Γκόρτζελ.
Ωστόσο αρκετοί επιστήμονες της ρομποτικής αντιτίθεται σθεναρά στα ρομπότ που δείχνουν ή ακούγονται σαν άνθρωποι. Ενας εξ αυτών, o Ντορ Σκάλερ, έχει κατασκευάσει το «ElliQ», ένα μικρό ρομπότ για τους ηλικιωμένους που στοχεύει στην καταπολέμηση της μοναξιάς. Μπορεί να μιλήσει και να απαντήσει σε ερωτήσεις, ωστόσο χρειάζεται να υπενθυμίζουμε συνεχώς στους χρήστες ότι πρόκειται για μηχάνημα και όχι για άνθρωπο. Εκφράζει δε την ανησυχία του απέναντι στην ιδέα των ρομπότ που θα μοιάζουν με τους ανθρώπους, βρίσκοντάς την «ανατριχιαστική».
Επισημαίνει ακόμη ότι είναι λάθος από ηθική άποψη τα ρομπότ να προσποιούνται ότι είναι ανθρώπινα, καθώς αναπόφευκτα κάποια στιγμή οι άνθρωποι θα συνειδητοποιούν ότι το ρομπότ δεν είναι πραγματικό και τότε θα αισθανθούν προδομένοι. Επιπροσθέτως τονίζει ότι «η “ElliQ” είναι χαριτωμένη και φιλική και προσθέτει ότι από τις έρευνές του ένα ρομπότ μπορεί να ανακουφίσει τη μοναξιά, χωρίς να χρειάζεται να προσποιείται ότι είναι άνθρωπος».
Ο δρ Ρέιντ Σίμονς, καθηγητής Ερευνας στο Ινστιτούτο Ρομποτικής του Πανεπιστημίου Carnegie Mellon, τάσσεται υπέρ της άποψης του Σκάλερ:
«Αυτό που πολλοί πιστεύουμε είναι ότι αρκεί ένα ρομπότ να έχει στοιχειώδη χαρακτηριστικά του ανθρώπινου βλέμματος και των χειρονομιών του, χωρίς να χρειάζεται να αποκτήσει υπερρεαλιστική ανθρώπινη μορφή, γιατί δημιουργεί προσδοκίες τις οποίες η τεχνολογία δεν μπορεί να ικανοποιήσει ακόμα».
Αντιθέτως, ο δρ Γκόρτζελ , ο οποίος ίδρυσε τη SingularityNet που επιτρέπει στους προγραμματιστές να αναπτύσσουν και να πωλούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για χρήση σε ρομπότ όπως η «Σοφία», πιστεύει ότι τα ρομπότ θα γίνουν τελικά το ίδιο -αν όχι πιο έξυπνα- από τους ανθρώπους. Εκτιμά δε ότι όσο περισσότερο βλέπουμε τις ανθρωποειδείς «εκδόσεις» γύρω μας, τόσο πιο γρήγορα θα τις συνηθίσουμε. «Μερικές φορές οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορούν ευκολότερα να εμπιστευτούν μια μη ανθρώπινη μηχανή» υποστηρίζει.
Τέλος, ένα άλλο μείζον ερώτημα που απασχολεί τους ειδικούς είναι αν φτάσουμε ποτέ σε σημείο όπου τα ρομπότ θα αποκτήσουν συνείδηση, ελευθερία επιλογής και ίσως δικαιώματα βάσει του νόμου. Μάλλον απίθανο, σκεφτόμαστε, με βάση τα σημερινά δεδομένα. Ωστόσο σε λίγες δεκαετίες; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα.
