Κυριακή, ώρα Ελλάδος 11 το βράδυ, μια καλή εναλλακτική στην εκλογική καταιγίδα είναι ο τελικός του Κόπα Αμέρικα. Η οικοδέσποινα Βραζιλία φιλοξενεί το Περού στο διάσημο «Μαρακανά» και είναι το φαβορί για να κατακτήσει το έκτο τρόπαιο στην ιστορία της. Ολοι οι οιωνοί είναι μαζί της.
Διαθέτει μια δυνατή ομάδα, που μπορεί να μη σκοράρει εύκολα, αλλά δεν δέχεται γκολ με τίποτα, έχοντας συμπληρώσει 680 λεπτά δίχως να δεχτεί γκολ.
Οι δυο τους συναντήθηκαν και την τελευταία αγωνιστική της φάσης των ομίλων, με τη «σελεσάο» να ξεσπά και να κάνει μια… εξαίρεση, διαλύοντας τους Περουβιανούς με 5-0.
Επίσης, τις προηγούμενες τέσσερις φορές που οι Βραζιλιάνοι φιλοξένησαν τη διοργάνωση, κατέκτησαν και το τρόπαιο. Αρα η λογική λέει… Βραζιλία. Ποιος είπε όμως ότι στο Κόπα Αμέρικα είναι τα πάντα φυσιολογικά.
Το Πρωτάθλημα Νότιας Αμερικής
ξεκίνησε το 1916, όμως το 1975 μετονομάστηκε σε Κόπα Αμέρικα και έχει –περίπου– τη μορφή που γνωρίζουμε ώς σήμερα. Εν αντιθέσει με τα Μουντιάλ ή τα EURO, εδώ υπάρχει μια παροιμιώδης ανακολουθία στα χρόνια που διεξάγεται.
Ξεκίνησε κανονικά ανά τετραετία από το 1975 ώς το ’87. Μέχρι το 2001 γινόταν κάθε δύο χρόνια και μετά… χάθηκε η μπάλα. Από το 2004 στο 2007, μετά 2011, κατόπιν 2015 και «καπάκι» 2016 (για τα 100 χρόνια), φέτος το 2019, του χρόνου ξανά (!) και μετά πάμε στο 2024.
Οι πρώτες τρεις διοργανώσεις του σύγχρονου Κόπα Αμέρικα είχαν τετράμηνη διάρκεια, ενώ ο τελικός νικητής κρινόταν μέσα από μια πρωτότυπη διαδικασία. Οι δύο ομάδες που έφτασαν ώς το τέλος του δρόμου, έπαιζαν διπλούς αγώνες και στις δύο έδρες.
Σύμφωνα με τη λογική, θα έπρεπε να μετρούσε η διαφορά τερμάτων για να βγει ο νικητής. Οχι όμως στο Κόπα Αμέρικα. Εδώ μετρούσαν οι βαθμοί, άρα όταν είχαμε φαινόμενα νίκης της κάθε ομάδας π.χ. στην έδρα της, ανεξαρτήτως σκορ, ο τελικός πήγαινε σε τρίτο ματς, σε ουδέτερο έδαφος.
Ενα από τα πιο χαρακτηριστικά ματς του Κόπα Αμέρικα ήταν πριν από 20 χρόνια, στη φάση των ομίλων. Η Κολομβία έπαιζε με την Αργεντινή, διεκδικώντας την πρωτιά στον όμιλο. Στα πρώτα λεπτά, οι Αργεντινοί κέρδισαν πέναλτι, αλλά ο Μάρτιν Παλέρμο έστειλε την μπάλα στο δοκάρι και έξω. Λίγο μετά οι Κολομβιανοί προηγήθηκαν με πέναλτι.
Στις αρχές του β’ μέρους, η Αργεντινή κέρδισε νέο πέναλτι. Παρά τις αντιρρήσεις του προπονητή Μαρσέλο Μπιέλσα, ο Παλέρμο ανέλαβε την εκτέλεση.
Ο σέντερ φορ της Μπόκα Τζούνιορς έστειλε την μπάλα πολύ άουτ. Αφού και η Κολομβία έχασε κι αυτή πέναλτι (!), σκόραρε άλλες δύο φορές για το ευρύ 3-0. Στις καθυστερήσεις, η Αργεντινή κερδίζει και τρίτο πέναλτι για το γκολ της τιμής.
Ο Παλέρμο, μέσα σε γενική κατάπληξη, το εκτελεί και αυτό! Ο τερματοφύλακας Καλέρο το αποκρούει… «Είχα μηδενική συγκέντρωση, κόντευα να εκραγώ και στο τέλος ένιωθα σαν ένα γέρικο, αδέσποτο σκυλί που δεν το θέλει κανείς», είπε ο Παλέρμο…
Στο Κόπα Αμέρικα συμμετέχουν οι ομάδες από τη Λατινική Αμερική, που είναι μετρημένες στα δάχτυλα των δύο χεριών: ακριβώς δέκα. Γι’ αυτό από το 1993 ξεκίνησε η εισαγωγή Εθνικών από άλλες ηπείρους. Κι εντάξει, αφού μιλάμε για «Αμέρικα» μοιάζει κάπως λογικό να συμμετέχουν ομάδες όπως η Κόστα Ρίκα, η Αϊτή, η Ονδούρα, η Τζαμάικα, το Μεξικό, ο Παναμάς και οι ΗΠΑ.
Από την άλλη, βέβαια, τους Αυστραλούς, τους Ιάπωνες και την Εθνική του Κατάρ δεν μπορούμε να τους αποκαλέσουμε ακριβώς Αμερικανούς. Ομάδα από την Ευρώπη (ή την Αφρική) δεν έχουμε δει ακόμα…
Το 2001, Κολομβία και Αργεντινή ενεπλάκησαν σε μια διαφορετική «μάχη». Η διοργάνωση φιλοξενήθηκε στη χώρα των «καφετέρος» και σε πρώτη φάση παραλίγο να μη γίνει για λόγους ασφαλείας. Για την ακρίβεια ακυρώθηκε έντεκα μέρες πριν αρχίσει και πέντε μέρες μετά αποφασίστηκε να γίνει.
Οι περισσότερες απειλές από τρομοκρατικές οργανώσεις έγιναν κατά των Αργεντινών, που την παραμονή της έναρξης αποφάσισαν να αποσυρθούν. Η κολομβιανή κυβέρνηση εγγυήθηκε την ασφάλεια της ομάδας, όμως δεν μπόρεσε να μεταπείσει τους «αλμπισελέστε».
Τη θέση της Αργεντινής το 2001 πήρε η Ονδούρα. «Μπορείτε να μαζευτείτε και να έρθετε;», ήταν η ερώτηση από τους διοργανωτές Κολομβιανούς. Η εθνική ομάδα της Ονδούρας κατέβηκε μέσα σε τρεις μέρες απλά ως συμπληρωματική.
Αλλά… με δύο νίκες στους ομίλους πέρασε στα προημιτελικά. Εκεί συνάντησε την πανίσχυρη Βραζιλία, που ήταν κάτοχος του θεσμού. Η Ονδούρα νίκησε με 2-0 και τελικά κατετάγη τρίτη, σε ένα θαύμα ανάλογο με της Δανίας που κατέκτησε το EURO 1992 από τις… παραλίες.
