Ενώ κάποιοι ποντάρουν σε εκρήξεις δεξαμενοπλοίων προκειμένου να κερδοσκοπήσουν από ένα πρόσκαιρο άλμα στις τιμές του πετρελαίου και κάποιοι επενδυτικοί κολοσσοί προβαίνουν ξανά στις γνωστές εκτιμήσεις των 100 δολαρίων το βαρέλι χαροποιώντας όσους ευαγγελίζονται το πανάκριβο σχιστολιθικό πετρέλαιο, το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο του κόσμου αποεπενδύει σταδιακά καθώς διαπιστώνει ότι οι επενδύσεις σε μαύρο χρυσό δεν συμφέρουν πια.
Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας (GPFG) -που στήθηκε πάνω στις πωλήσεις του αργού πετρελαίου της σκανδιναβικής χώρας από τη Βόρεια Θάλασσα και σήμερα διαχειρίζεται περιουσία μεγαλύτερη του ενός τρισ. δολαρίων- ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες ότι αποσύρεται από τις επενδύσεις του σε εταιρείες οι οποίες εξορύσσουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, διατηρώντας όμως από την άλλη πλευρά τις μετοχές που κατέχει στις εταιρείες οι οποίες έχουν τμήματα ανανεώσιμων πηγών.
Η αλλαγή στρατηγικής έπεσε σαν κεραυνός στην πετρελαϊκή αγορά. Η Νορβηγία είναι η πέμπτη μεγαλύτερη πετρελαιοεξαγωγική χώρα του κόσμου και η σημαντικότερη πηγή φυσικού αερίου της Δυτικής Ευρώπης. Πετρέλαιο και φυσικό αέριο είναι υπεύθυνα για το 22% του ΑΕΠ αυτής και το 67% των εξαγωγών της. Η μερική αποεπένδυση σε έναν τομέα ο οποίος αποτελεί τη βασική πηγή πλούτου της δείχνει αδιανόητη.
Η κίνηση ήλθε βέβαια σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης προς τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες από τους επενδυτές να αρχίσουν να λαμβάνουν σοβαρά την κλιματική αλλαγή και να προετοιμάζουν ανάλογα το χαρτοφυλάκιο των δραστηριοτήτων τους.
Ωστόσο η αποεπένδυση του νορβηγικού ταμείου δεν είχε περιβαλλοντικά κίνητρα, αλλά οικονομικά. Ηλθε μετά από σχετική πρόταση της κεντρικής τράπεζας της Νορβηγίας, η οποία έπειτα από επισταμένη ανάλυση διαπίστωσε ότι οι αποδόσεις των πετρελαϊκών μετοχών υστερούν σημαντικά έναντι της υπόλοιπης αγοράς σε περιοδους πτώσης των τιμών και αυτό καθιστά ιδιαίτερα ευαλωτο το συνολικό χαρτοφυλάκιο του Ταμείου.
Το GPFG, που επιβεβαίωσε ότι κίνητρο της αποεπενδυσης είναι περισσότερο η προστασία της νορβηγικής οικονομίας παρά οι ανησυχίες για την κλιματική αλλαγή, θα πουλήσει τα μερίδιά του σε 134 companies μεταξύ των οποίων και οι Tullow Oil, Premier Oil, Soco International, Ophir Energy καιNostrum Oil & Gas.
Αντίθετα, διατηρεί τα μερίδιά του σε εταιρείες υδρογονανθράκων που εμπλεκονται και με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως για παράδειγμα οι Shell, BP.
Το νορβηγικό ταμείο κατείχε στα τέλη του 2018 μερίδια αξίας 7,6 δισ. δολαρίων σε εταιρείες του πετρελαϊκού τομέα, ποσοστό που αντιστοιχούσε στο 1,2% των συνολικών επενδύσεών του σε μετοχές.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η Greenpeace χαιρέτισαν τη μερική αποεπένδυση του Ταμείου από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, επισημαίνοντας όμως παράλληλα ότι αυτή δεν είναι αρκετή για να μετριάσει τη συμβολή της Νορβηγίας στις διεθνείς τιμές τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου και στις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Υπογράμμισε όμως ότι στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι οι εταιρείες που ποντάρουν στην επέκταση του πετρελαϊκού τομέα αποτελούν κίνδυνο όχι μόνο για το κλίμα, αλλά και για τους επενδυτές.
