Εβγαλα την μπέμπελη

Αν και ο χειμώνας ήταν βαρύς, και η Ανοιξη μάλλον υγρή και παρατεταμένη, κάπως αναποφάσιστη και διστακτική, ο Ιούνιος μπήκε δυναμικά προαναγγέλλοντας το Θέρος. Εάν όχι προς το παρόν, σε λίγο όμως θα αρχίσουμε να βγάζουμε την μπέμπελη.

Πώς όμως προέκυψε αυτή η έκφραση; Η μπέμπελη λοιπόν είναι η ιλαρά, η λοιμώδης νόσος, με τα εξανθήματα και τον υψηλό πυρετό – η λέξη προέρχεται από το «ιλαρός», δηλαδή ο εύθυμος, ο χαρωπός, και είναι προφανές πως οι αρχαίοι έδωσαν στην παιδική, κυρίως, αρρώστια αυτό το όνομα κατ’ ευφημισμόν, όπως τις Ερινύες τις έλεγαν και Ευμενίδες, γιατί τίποτα χαρούμενο δεν υπάρχει στην ιλαρά.

Τέλος πάντων, λέγαμε για την μπέμπελη: «Βγάζω την μπέμπελη» σημαίνει ότι ζεσταίνομαι υπερβολικά, ότι σκάω από τη ζέστη.

Ομως η έκφραση έχει προκύψει, σύμφωνα με μία εκδοχή, όχι από τον πυρετό που δημιουργεί η νόσος, αλλά από κάποια παλιά ιατρική (ή παραϊατρική) αντιμετώπιση της ιλαράς, σύμφωνα με την οποία τον άρρωστο από μπέμπελη τον έντυναν και τον σκέπαζαν βαριά, ώστε να ιδρώσει, και μέσω του ιδρώτα να «βγάλει» την αρρώστια, να απαλλαγεί από δαύτη.

Επ’ αυτού δεν έχω γνώμη – καλύτερα να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Πάντως, ο ειδικός επί των λέξεων, ο λεξικογράφος κύριος Μπαμπινιώτης, αναφέρει πως η λέξη «μπέμπελη» πρόερχεται από τον σλαβικό όρο «pepel», που σημαίνει στάχτη.

Προσωπικά δεν υποφέρω τη ζέστη – είμαι από εκείνους που προτιμούν να κρυώνουν, παρά να βγάζουν την μπέμπελη στον τσιμεντένιο αστικό φούρνο, αλλά γούστα είναι αυτά.