Πριν έρθει η Κυριακή των εκλογών, πριν στηθείτε μπροστά στην τηλεόραση για τα exit polls και τα πάνελ, κάντε μια μικρή προετοιμασία, πνευματική και… ψυχαγωγική.
Το ελληνικό σινεμά δεν έχει αγαπήσει τις εκλογές ως θέμα του: τα πιο γνώριμα παραδείγματα παραμένουν, δεκαετίες τώρα, ο Μαυρογιαλούρος τού «Υπάρχει και Φιλότιμο», άντε κι ο Γκόρτσος με σήμα τη… μαγκούρα, στο «Τζένη, Τζένη».
Πολιτικά ντοκιμαντέρ στη χώρα μας δεν είχαν εμπορικό αντίκτυπο: ούτε, για παράδειγμα, το «Στο Νήμα» των Αλέξανδρου Παπανικολάου και Εμιλυς Γιαννούκου, που παρακολουθούσε την προεκλογική εκστρατεία του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ το 2012, ούτε το τελευταίο ντοκιμαντέρ για τη Ζαχάρω και τον διαβόητο δήμαρχό της, Πανταζή Χρονόπουλο, από τον Κίμωνα Τσακίρη, με τίτλο «Sugartown: Για μια χούφτα ψήφους», παρότι βγήκε σε ημερομηνία-κλειδί, ακριβώς πριν από τις πρόσφατες δημοτικές εκλογές κι είχε, πραγματικά, εκπληκτικές αφορμές για συζήτηση και σκέψη.
Σιν-εκλογές 2019
Αρα, για να μπαίνουμε στο κλίμα (ή, τέλος πάντων, να βγαίνουμε… δημιουργικά από αυτό), διαλέξτε μια ή περισσότερες από τις παρακάτω 10 ταινίες για να σας κάνουν παρέα στις τελευταίες προεκλογικές ημέρες.
■ «Election» του Αλεξάντερ Πέιν, 1999. Επειδή όλα ξεκινούν από το σχολείο. Με πρωταγωνιστές τους Ρις Γουίδερσπουν και Μάθιου Μπρόντερικ, η εκλογική αναμέτρηση σ’ ένα λύκειο, όπου ο καθηγητής θέλει να ευαισθητοποιήσει τους μαθητές ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, γίνεται μια οξυδερκής, κατάμαυρη σάτιρα του συστήματος. Εστω κι αν ο ελληνικός τίτλος της ήταν… «Σκάνδαλα στα Θρανία»!
■ «The Campaign» του Τζέι Ρόουτς, 2012. Ο Γουιλ Φερέλ κι ο Ζακ Γαλιφιανάκης είναι οι δύο αντίθετοι υποψήφιοι, ο ένας «παλιά καραβάνα» και… σεσημασμένος πολιτικάντης, ο άλλος ο αφελής, ιδεαλιστής, στην πορεία επίσης συμφεροντολόγος πρωτοεμφανιζόμενος. Εκλογική κωμωδία με χιούμορ έξω από τα δόντια.
■ «The War Room» των Κρις Χέγκεντους και Ντ. Α. Πενεμπέικερ. 1993. Για σοβαρή μελέτη. Οι δύο πολυβραβευμένοι ντοκιμαντερίστες κάλυψαν ολόκληρη την πορεία ανέλκυσης του Μπιλ Κλίντον στον Λευκό Οίκο, εντοπίζοντας τη ματιά του όχι στον Πρόεδρο, αλλά στη στενή ομάδα του και συγκεκριμένα στον Τζέιμς Κάρβιλ και τον Τζορτζ Στεφανόπουλο. Μια συναρπαστική ματιά στην εκλογική καμπάνια και διεργασία που, από τη μια μοιάζει εξαιρετικά διαφωτιστική, από την άλλη συγκινητικά αθώα σ’ ένα σύμπαν κατά 26 χρόνια νεότερο.
■ «The Manchurian Candidate» του Τζον Φρανκενχάιμερ, 1962. Μπορούν ξένες δυνάμεις να επηρεάσουν και να διαμορφώσουν την εκλογή ενός αρχηγού κράτους; Αν μπορούν, λέει. Σε μια εξαιρετικά προοδευτική, για την εποχή της, ταινία, ο Ρέιμοντ Σο (Λόρενς Χάρβεϊ), είναι ο υποψήφιος, ένας βετεράνος του Πολέμου της Κορέας και η πορεία του σχηματίζεται από την επίδραση του γερουσιαστή πατέρα του, ενός παθιασμένου αντι-κομμουνιστή αλά Τζο ΜακΚάρθι και της συζύγου του (ερμηνεύει η Αντζελα Λάνσμπερι), μιας πραγματικής πράκτορα της ΕΣΣΔ. Συμπρωταγωνιστούν ο Φρανκ Σινάτρα, η Τζάνετ Λι και όλες οι αυθεντικές μέθοδοι… πλύσης εγκεφάλου. Με ελληνικό τίτλο, «Κάτω από έναν άλλο ήλιο».
■ «Ολοι οι άνθρωποι του βασιλιά» του Ρόμπερτ Ρόσεν, 1949. Βασισμένο στο βραβευμένο με Πούλιτζερ μυθιστόρημα, αυτή είναι η καταγραφή της ανόδου και της πτώσης ενός βρόμικου πολιτικού, που έχει ως μοναδικό μέλημα να κάνει τους φίλους του πλουσιότερους και τον εαυτό του πιο άτρωτο. Παρά τα 70 χρόνια της, παραμένει μια από τις πιο ανατρεπτικές και πιο επίκαιρες πολιτικές ταινίες του σινεμά.
■ «Shampoo» του Χαλ Ασμπι, 1975. Ο Τζορτζ (Γουόρεν Μπέιτι), είναι ένας ταλαντούχος, διαβολεμένα σέξι κομμωτής στο Λος Αντζελες του 1968: σύμφωνα με το κλίμα της εποχής, ρίχνει στο κρεβάτι κάθε πρόθυμη πελάτισσά του (ανάμεσά τους τις Γκόλντι Χον, Τζούλι Κρίστι, Λι Γκραντ, Κάρι Φίσερ), ενώ, ταυτόχρονα, προσπαθεί να αποδεχτεί ότι στη ζωή του θα μείνει μόνος. Η ιστορία που βασίστηκε στον πραγματικό κομμωτή Τζέι Σέμπρινγκ, ο οποίος, φίλος της Σάρον Τέιτ, δολοφονήθηκε μαζί της από την «οικογένεια» του Τσαρλς Μάνσον, έχει μια επιπλέον ιδιαιτερότητα. Με προτροπή του Γουόρεν Μπέιτι, ο οποίος εκτός από τον πρωταγωνιστικό ρόλο ήταν και συν-σεναριογράφος και παραγωγός του φιλμ, η ιστορία εκτυλίσσεται την παραμονή των αμερικανικών εκλογών του 1968, επειδή, όπως θεωρούσε ο Μπέιτι, «η νίκη του Νίξον ήταν η στιγμή όπου ο αμερικανικός λαός ήρθε σ’ επαφή με το πραγματικό του πρόσωπο».
■ «Αι Ειδοί του Μαρτίου» του Τζορτζ Κλούνεϊ, 2012. Ο Στίβεν Μέιερς του Ράιαν Γκόσλινγκ είναι ένας ρομαντικός, ιδεαλιστής εργαζόμενος σε πολιτική καμπάνια. Ο Κυβερνήτης Μάικ Μόρις του Τζορτζ Κλούνεϊ είναι ο έμπειρος πολιτικός που θ’ αναλάβει να… λερώσει το όνειρο του νέου συνεργάτη και να το προσγειώσει στην πραγματικότητα. Από τις ταινίες που κερδίζουν σε κύρος και αληθοφάνεια καθώς τα χρόνια περνούν.
■ «The Candidate» του Μάικλ Ρίτσι, 1972. Ποιος δεν θα ψήφιζε τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ για… οτιδήποτε; Ο «Υποψήφιος» είναι η ταινία που συνοψίζει όλο το σκοτάδι της Αμερικής και της Ευρώπης στις αρχές της δεκαετίας του ’70, μέσα από την ιστορία ενός φιλότιμου υποψήφιου που, βλέποντας ότι δεν έχει πιθανότητες να εκλεγεί, αποφασίζει τα βάλει με το Σύστημα και να λέει μόνο αλήθειες, μια και δεν έχει τίποτε να χάσει. Εκτός κι αν κερδίσει.
■ «Νοτιάς» του Τάσου Μπουλμέτη, 2016. Με οδηγό τον έφηβο Σταύρο που ενηλικιώνεται, η ταινία του Μπουλμέτη καταγράφει την Ελλάδα από τη χούντα και για μια δεκαετία μετά. Δεν είναι μόνο ότι το φιλμ «επαναφέρει» την Ομόνοια στρογγυλή, μια εκπληκτικά συγκινητική εικόνα για όσους την έχουμε ζήσει και έτσι. Είναι κι ότι προς το φινάλε της… αναγεννιέται η νίκη του ΠΑΣΟΚ του ’81 και η λαοθάλασσα που έφερε στο κέντρο της Αθήνας. Απολαυστικό, τουλάχιστον ως ρετρό ανάμνηση.
■ «Wag the Dog» του Μπάρι Λέβινσον, 1997. Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο κι ο Ντάστιν Χόφμαν, ένας «spin-doctor» κι ένας κινηματογραφικός παραγωγός, καλούνται για damage control: ο Πρόεδρος της Αμερικής θα πληγεί οσονούπω από ένα ερωτικό σκάνδαλο κι οι δύο τους πρέπει να στήσουν έναν… ψεύτικο πόλεμο, για να τραβήξουν την προσοχή του λαού. Το φιλμ που, με τον περιγραφικό ελληνικό τίτλο «Ο Πρόεδρος, Ενα Ροζ Σκάνδαλο κι Ενας Πόλεμος», ήταν ήδη πανέξυπνα κωμικό από την πρώτη θέασή του, έχει στην πορεία επιβεβαιωθεί από την πραγματικότητα, όσο κι αν, τότε, τα ευρήματά του έμοιαζαν… υπερβολικά!
