Ακόμη μία «ομιχλώδης» τραγωδία του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού, που το Κρεμλίνο χαρακτήρισε «κρατικό απόρρητο» και η οποία ξύπνησε μνήμες από την καταστροφή του «Κουρσκ». Δεκατέσσερις νεκροί, τα ονόματα των οποίων ανακοινώθηκαν μόλις χθες. Πολλά αναπάντητα ερωτήματα. Και πάμπολλα ψυχροπολεμικά σενάρια…
Τρεις ημέρες μετά το πολύνεκρο δυστύχημα σε ερευνητικό βαθυσκάφος του ρωσικού πολεμικού ναυτικού, κατά την επίσημη τουλάχιστον εκδοχή (στο οποίο, όπως ανακοινώθηκε, εκδηλώθηκε τη Δευτέρα πυρκαγιά, ενώ πραγματοποιούσε προγραμματισμένες βυθομετρικές έρευνες στα ρωσικά χωρικά ύδατα στην Θάλασσα του Μπάρεντς), οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν να περιβάλλουν το συμβάν με πέπλο μυστηρίου.
Παρά την πλήρη έρευνα που διέταξε ο πρόεδρος Πούτιν –μάλιστα υπό τον ίδιο τον Ρώσο υπουργό Αμυνας, Σεργκέι Σόιγκου– το Κρεμλίνο ξεκαθάρισε χθες ότι λεπτομερείς πληροφορίες «δεν θα δημοσιοποιηθούν».
Αποδίδοντας τους θανάτους σε δηλητηριώδεις αναθυμιάσεις, η Μόσχα δεν ανακοίνωσε καν τον τύπο του βαθυσκάφους – το οποίο ο ίδιος ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε «ασυνήθιστο», ενώ πλήθος ρωσικών δημοσιευμάτων το αναφέρουν ως πυρηνοκίνητο μίνι υποβρύχιο.
Αγνωστος παραμένει ακόμη και ο συνολικός αριθμός των μελών του πληρώματος, μέχρι και των επιζώντων, που επέστρεψαν μαζί με το βαθυσκάφος στη στρατιωτική βάση τους στη βόρεια πόλη Σεβερομόρσκ, πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο.
Το γεγονός, ωστόσο, ότι οι μισοί από τους νεκρούς ήταν ανώτεροι αξιωματικοί (οι δύο παρασημοφορημένοι ως «Ηρωες της Ρωσίας» από τον ίδιο τον Πούτιν) υποδεικνύει κατά τους περισσότερους αναλυτές ότι επρόκειτο για σημαντική αποστολή…
Ρωσικά ΜΜΕ μιλούν για ένα από τα πιο καλά φυλαγμένα έως τώρα μυστικά του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού: το πυρηνοκίνητο βαθυσκάφος AS-12, γνωστό και ως «Losharik» (από τον ήρωα ενός σοβετικού καρτούν), κατασκευασμένο για έρευνα, διάσωση και ειδικές επιχειρήσεις. Αρχισε να χρησιμοποιείται το 2003.
Υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Υποθαλάσσιων Ερευνών (GUGI) του ρωσικού υπουργείου Αμυνας. Μπορεί να φέρει πλήρωμα έως 25 ατόμων και φημολογείται ότι μπορεί να φτάσει σε βάθη μέχρι και 6.000 μέτρων (!), με σχεδιασμό κατάλληλο ώστε να μεταφέρεται στα ύφαλα μεγαλύτερων υποβρυχίων, προκειμένω να μην εντοπίζεται από τα σόναρ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι τονίζουν στο BBC Monitoring ότι μία από τις πιθανές αποστολές του AS-12 είναι να «παρακολουθεί» ή ακόμη και να καταστρέφει υποθαλάσσιες οπτικές ίνες, μέσω των οποίων γίνεται καθημερινά η μεταφορά δεδομένων, τηλεφωνικών κλήσεων και συναλλαγών αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το δε (χρηματοδοτούμενο από τις ΗΠΑ) δίκτυο Rferl κάνει λόγο για «νέες προσπάθειες της Ρωσίας να βάλει στο στόχαστρό της το ευρύ υποθαλάσσιο δίκτυο ηχοσημαντήρων, που οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ έχουν αναπτύξει εδώ και χρόνια για τον εντοπισμό υποβρυχίων ή ακόμη και απόρρητων ναυτικών μηνυμάτων».
Το αυστραλιανό δίκτυο ABC παρουσιάζει μία άλλη εκδοχή. «Είναι πιθανόν το βαθυσκάφος να μετείχε σε μυστικές θαλάσσιες δοκιμές του υποθαλάσσιου στρατηγικού πολεμικού συστήματος “Poseidon” (πυρηνική τορπίλη μεγάλου διαμετρήματος)», αναφέρει.
Οσο για το δυστύχημα; Επικαλούμενα τις νορβηγικές αρχές, το μεν πρακτορείο Reuters ανέφερε ότι δεν καταγράφηκε κάποια ασυνήθιστη έκλυση ακτινοβολίας στην περιοχή του δυστυχήματος, το δε AFP μετέδωσε ότι, βάσει ενημέρωσης από τις ίδιες τις ρωσικές αρχές, σημειώθηκε έκρηξη αερίου στο βαθυσκάφος.
Ως προς τα πιθανά αίτια, η ρωσική έκδοση του περιοδικού «Forbes» –επικαλούμενη πηγή του ρωσικού υπουργείο Αμυνας– αναφέρει μια από τις μπαταρίες παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στο βαθυσκάφος.
Αντίθετα, κατά τον ρωσικό ιστότοπο «Open Media» και την εφημερίδα «Vedomosti», η πυρκαγιά δεν σημειώθηκε στο «Losharik», αλλά σε ένα πυρηνικό υποβρύχιο που έχει υποστεί τροποποιήσεις για να το μεταφέρει…
