«Σας γνωρίσαμε στον δρόμο, τώρα σας περιμένουμε στο δικό μας σπίτι», μας είπαν οι άνθρωποι του περιοδικού δρόμου «Σχεδία» όταν χθες επισκεφθήκαμε τον χώρο αλληλεγγύης και κοινωνικής καινοτομίας «Σχεδία home» στην πρώτη μέρα λειτουργίας του.
Στο ανακαινισμένο νεοκλασικό κτίριο για το οποίο δούλεψαν με μεράκι οι άνθρωποι του περιοδικού θα λειτουργούν εστιατόριο, καφέ-μπαρ και κατάστημα ειδών τέχνης-δώρων από ανακυκλώσιμα υλικά του εργαστηρίου «Σχεδία Art» που φιλοξενείται στον ημιώροφο.
Ηδη απασχολούνται περισσότερα από 20 άτομα, Ελληνες και μετανάστες, με τη μεγάλη πλειονότητα να προέρχεται από τους πωλητές του περιοδικού δρόμου.
Χαμηλά στην Κολοκοτρώνη προς Αιόλου, ο επισκέπτης μπαίνει σ’ έναν μοντέρνο χώρο ειδικά διαμορφωμένο για τα ΑμεΑ, φιλικό προς το περιβάλλον, αφού χρησιμοποιείται σειρά ανακυκλωμένων προϊόντων, περιορίζονται σημαντικά τα πλαστικά και είναι «άκαπνος» στο εσωτερικό.
Ειδικά σεμινάρια
Το μπαρ είναι σχεδιασμένο για άτομα με αμαξίδιο (η μπάρα χαμηλώνει ώστε να μπορούν να συνομιλούν με τους εργαζομένους και να παίρνουν τις παραγγελίες τους) και η εκπαίδευση των σερβιτόρων περιλάμβανε μία διαδρομή με τους πωλητές της «Σχεδίας», ώστε να καταλάβουν τον κοινωνικό σκοπό του εγχειρήματος, ειδικά σεμινάρια για την υποδοχή ΑμεΑ κ.ά.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στο να απασχοληθούν άνθρωποι άνω των 50 ετών, που ήταν διπλά αποκλεισμένοι, καθώς λόγω ηλικίας ήταν δύσκολο να ξαναβρούν πρόσβαση στην αγορά εργασίας.
«Το βήμα ήταν δύσκολο, υπάρχουν υψηλά, σημαντικά κόστη για να ξεκινήσει ένα τέτοιο εγχείρημα, όμως τολμήσαμε. Μας βοήθησαν φορείς όπως κοινωφελή ιδρύματα και φίλοι του περιοδικού. Θέλουμε να κάνουμε το αόρατο ορατό. Να προτείνουμε λύσεις για τα κοινωνικά προβλήματα. Επιλέξαμε να βρεθούμε στην καρδιά της πόλης γιατί οι άνθρωποι της “Σχεδίας” αξίζουν να είναι εδώ και όχι στο περιθώριο», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Χρήστος Αλεφάντης, διευθυντής σύνταξης της «Σχεδίας».
Το εστιατόριο διαθέτει πιάτα για όλα τα γούστα, με τιμές από 4 έως 16 ευρώ, ενώ το καφέ και το μπαρ δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα πολλά γειτονικά στην περιοχή.
Το «φαγάκι» που σερβίρεται έχει την υπογραφή του διακεκριμένου σεφ Λευτέρη Λαζάρου, που βοήθησε στον σχεδιασμό του μενού και, μέσω του στενού συνεργάτη του, Γιάννη Υφαντίδη, στην εκπαίδευση όσων δουλεύουν στην κουζίνα.
Μοναδική προϋπόθεση για να εκπαιδευτεί κάποιος στην κουζίνα ήταν να ξέρει να φτιάχνει ένα… βραστό αυγό και να έχει όρεξη για δουλειά. Πλέον το προσωπικό της κουζίνας φτιάχνει απαιτητικά πιάτα του Λ. Λαζάρου.
«Ηξερα το περιοδικό δρόμου από την Καλλιθέα, όπου μένω, και τη Θεσσαλονίκη. Η εκπαίδευση κράτησε έναν μήνα. Από το σημείο που ορισμένοι δεν ήξεραν τα βασικά σκεύη μαγειρικής και να ξεχωρίσουν τα υλικά, τώρα τα βρίσκουν με κλειστά μάτια.
Εχουμε 4 μάγειρες και έναν λαντζέρη που προηγουμένως ήταν πωλητές του περιοδικού. Με εντυπωσίασε το ότι είχαν πραγματικά όρεξη να δουλέψουν. Ηθελαν πολύ να ακούσουν και να προσαρμοστούν στους απαιτητικούς ρυθμούς ενός εστιατορίου.
Η κουζίνα είναι ένας χώρος με πολλή πίεση, αλλά όταν ο κόσμος μένει ικανοποιημένος χαιρόμαστε ιδιαίτερα. Οι άνθρωποί μας νιώθουν ίσοι, ότι δουλεύουν και προσφέρουν, όχι ότι βρίσκονται εδώ από ελεημοσύνη», μας λέει ο σεφ Γιάννης Υφαντίδης.
Το σημαντικότερο είναι ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι της «Σχεδίας» εξασφαλίζουν μια σταθερή θέση εργασίας, σεβασμό και ηθική ικανοποίηση από το έργο που προσφέρουν.
Ο Γιάννης Κώτσος, που δουλεύει στην κουζίνα, ήταν πωλητής της «Σχεδίας» από το ξεκίνημα το 2013 ώς το 2016, έχει περάσει από πολλές δυσκολίες στη ζωή του και ασχολείται ενεργά με την εθνική ομάδα Αστέγων στο ποδόσφαιρο, της οποίας είναι προπονητής. Η σχέση του με τη μαγειρική ήταν εντελώς ερασιτεχνική, αλλά μετά την εκπαίδευση έμαθε να φτιάχνει 21 πιάτα σε 2 εβδομάδες.
Κοινά βιώματα
Οι περισσότεροι συνάδελφοί του είναι πωλητές του περιοδικού με τους οποίους έχει κοινά βιώματα και προβλήματα.
«Με το περιοδικό πηγαίναμε εμείς στον κόσμο, ειδικά τα πρώτα χρόνια ήταν πολύ δύσκολο να τον προσεγγίσεις. Σιγά σιγά νιώσαμε την αγάπη τους. Τώρα τους προσκαλούμε να έρθουν στο σπίτι μας, να φάνε, να πιουν, να περάσουν όμορφα. Εδώ αλλάζει η εργασιακή μας σχέση, δεν υπάρχουν οι δύσκολες συνθήκες που είχαμε έξω πουλώντας το περιοδικό, να έχει π.χ. καταιγίδα ή 43 βαθμούς και να μην μπορείς να δουλέψεις».
Η ρήση «Δεν εμπιστεύομαι κανέναν που είναι ευγενικός με μένα αλλά αγενής με τον σερβιτόρο» αποδίδεται στον Μοχάμεντ Αλι και παρόμοιο είναι το μήνυμα που θέλει να περάσει ο Γιάννης στην κοινωνία:
«Να μη βιαζόμαστε να κρίνουμε με βάση αυτό που βλέπουμε και την κατάσταση που βρίσκεται ο άλλος, ειδικά όταν είναι στο περιθώριο. Κάποιοι μας έβλεπαν με λύπηση ή σαν να κάναμε κάποιο μεγάλο λάθος και βρεθήκαμε σε δύσκολη κατάσταση. Στη “Σχεδία” έχω συναντήσει ανθρώπους που είχαν σημαντικές σπουδές, δικές τους επιχειρήσεις και οι συγκυρίες τούς έφεραν στο όριο της φτώχειας. Δεν χρειάζεται να βάζουμε ταμπέλες».
? Info: «Σχεδία home». Κολοκοτρώνη 56 και Νικίου 2, Αθήνα. Ωρες λειτουργίας 08.00-03.00, επτά ημέρες την εβδομάδα (το «Σχεδία Αρτ» θα λειτουργεί ώρες καταστημάτων). Πληροφορίες: 213 0231220, [email protected].
