Μια αγάπη ανέφικτη ★★★½☆☆
(Un amour impossible, Γαλλία, Βέλγιο, 2018, 135’)
♦ σκηνοθεσία: Κατρίν Κορσινί
♦ ηθοποιοί: Βιρζινί Εφιρά, Νιλς Σνάιντερ
Η υπέροχη δημιουργός της «Ομορφότερης εποχής» συνεχίζει την πορεία της στην εξερεύνηση του ανθρώπινου και κυρίως του γυναικείου σύμπαντος με μια ταινία που σπαράζει, χωρίς ούτε ένα δάκρυ και με πολλά στωικά χαμόγελα.
Η ταινία κυλά ως αφήγηση, μ’ ένα voice over που την καθιστά εξ αρχής εξομολογητική, της νεαρής Σαντάλ: είναι ένα γράμμα που απευθύνει στη μαμά της, τη Ρασέλ, χωρίς να ξέρει αν ποτέ θα της το δώσει. Το ’50 η Ρασέλ ήταν μια γραμματέας σε μια επαρχιακή πόλη της κεντρικής Γαλλίας: φτωχή, Εβραία, αλλά με μια ομορφιά που έκοβε την ανάσα και μια γλυκύτητα απρόσμενα απελευθερωμένη. Η Ρασέλ ερωτεύτηκε τον σαγηνευτικό Φιλίπ, με μεγαλοαστικές φιλοδοξίες. Αισθησιακός αλλά μαζί σκληρός, ο Φιλίπ ισοπέδωσε κάθε ελπίδα της Ρασέλ να την παντρευτεί: αντίθετα, την εγκατέλειψε γνωρίζοντας ότι εκείνη ήταν έγκυος. Στο υπόλοιπο τη ζωής της η Ρασέλ έκανε ό,τι μπορούσε για να μεγαλώσει την κόρη της με τη συνείδηση της ύπαρξης του πατέρα της, προσπαθώντας να επιβάλει στη ζωή τους μια αίσθηση οικογένειας, καταχρηστικά, με τρόπο άθελά της καταστροφικό.
Η Κορσινί βασίζεται στο best-seller της Κριστίν Ανγκότ, σεναριογράφου τού «Η λιακάδα μέσα μου» της Κλερ Ντενί, και συνθέτει ένα μικρό κόσμημα πνεύματος, ομορφιάς και κριτικής ανάλυσης της γυναικείας συμπεριφοράς. Αξιοποιεί την εξοχή και τη φύση για να προσδιορίσει τη συναισθηματική γκάμα των ηρωίδων της, μετακινείται από τα ζεστά χρώματα της νεανικής αθωότητας στην αποχρωματισμένη ωριμότητα μιας αναγκαστικής συνθηκολόγησης, αφήνει το βαθύ δράμα να κυλά κάτω από τους διαλόγους της. Δεν δηλώνει, μόνο υπαινίσσεται, παρά τη συνεχόμενη, αναλυτική αφήγηση και τη μουσική του Γκρεγκουάρ Ετσέλ που περιγράφει και συμπληρώνει.
Αισθητικά δανείζεται από τις (ρετρό πια, συνειδητά) καινοτομίες της nouvelle vague, για να τις προσγειώσει σ’ έναν τρυφερό ρεαλισμό. Ιδεολογικά σχολιάζει την ταξική ανισότητα, τη γυναικεία χειραφέτηση, αλλά και πολλά παραπάνω: μιλά για την αγάπη υπό όρους και την αγάπη άνευ όρων, για το τι σημαίνει για μια γυναίκα μια ζωή όπου μόνο αποδέχεται τα χτυπήματα, τα τραύματα και προσπαθεί να τα γιατρέψει –ποτέ όμως να τα προλάβει και να τα αποτρέψει, πόσο γιγαντιαίες συνέπειες μπορεί να έχει αυτή η σιωπηλή συγκατάθεση, στη ζωή όχι μόνο της ίδιας. Πώς η αποδοχή μιας ταπείνωσης διαιωνίζεται. Μέσα σ’ αυτό το σύμπαν η Βιρζινί Εφιρά, διανύοντας όλες τις ηλικίες από τα 25 ώς τα 65, αναγεννησιακή καλλονή έτσι κι αλλιώς, δίνει μια ερμηνεία παντοδύναμη, ευέλικτη, τόσο εσωτερική και εκρηκτική μαζί, όσο απαιτεί η σιωπηλή αποδοχή της ζωής της ηρωίδας της.
Η ψυχαναλυτική-κοινωνιολογική ανάλυση του φινάλε, υπερβολικά επεξηγηματική, είναι απλώς περιττή. Ολα έχουν ειπωθεί, όλα τα γκρίζα περιθώρια των ανθρώπινων επιλογών, από εκείνο τον διάλογο της αρχής, ανάμεσα στο ζευγάρι των εραστών, το τόσο άνισο: Σ’ αρέσει που είσαι γυναίκα; Ναι. Γιατί; Γιατί ανήκω σε σένα. Ολη η υποτίμηση ενός φύλου σε δύο φράσεις, από δύο γυμνά σώματα.
ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΙΓΛΗ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΧΑΛΑΝΔΡΙ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΔΙΑΝΑ, ΙΝΤΕΑΛ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΙΛΑ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX, ΣΙΝΕΡΑΜΑ
Μπέργκμαν: Ενας αιώνας ★★★☆☆
(Ingmar Bergman – Vermächtnis eines Jahrhundertgenies, Γερμανία, Γαλλία, 2018, 99’)
- σκηνοθεσία: Μαργκαρέτε φον Τρότα, Μπετίνα Μπέλερ, Φελίξ Μέλερ
Ενα σκηνοθετικά συμβατικό, αλλά εξαιρετικά προσωπικό και πλούσιο σε πρωτότυπο υλικό, ντοκιμαντέρ για την καλλιτεχνική και ανθρώπινη ουσία και εμβέλεια του Ινγκμαρ Μπέργκμαν, σκηνοθετημένο από τη στενή συνοδοιπόρο του Μαργκαρέτε φον Τρότα.
Η ταινία κινείται σε δύο άξονες. Από τη μια πλευρά άνθρωποι που ήρθαν κοντά στον Σουηδό δημιουργό, αφηγούνται τις δικές τους αναμνήσεις και ρίχνουν φως στα σημαντικά κομμάτια του έργου του: από τον γιο του, που τον περιγράφει ως (δυσλειτουργικό, να το πούμε) πατέρα, στην επί 30 χρόνια παραγωγό του: σημαντικοί κι οι ίδιοι, συνθέτουν το πορτρέτο ενός δύσκολου ανθρώπου μέσα από ανέκδοτα, κωμικές αναμνήσεις, διαγράφοντας τις παραξενιές του, το μεγαλείο και το θράσος του. Ανάμεσά τους και η Λιβ Ούλμαν κι άλλες ηθοποιοί του Μπέργκμαν, αλλά και σκηνοθέτες σαν τον Ολιβιέ Ασαγιάς και τον Κάρλος Σάουρα. Κι από την άλλη, η φον Τρότα φέρνει στην επιφάνεια άφθονο, σπάνιο υλικό του ίδιου του Μπέργκμαν σε συνεντεύξεις και παρουσιάσεις, αποκαλύπτοντας έναν άντρα με απίθανο χιούμορ και εντυπωσιακή γοητεία. Η ταινία είναι δώρο για όσους ήδη γνωρίζουν κι αγαπούν τον Μπέργκμαν επιβεβαιώνοντάς τους, με τρόπο έξυπνο και στοργικό, τη σπουδαιότητά του.
ΑΝΔΟΡΑ, ΑΣΤΟΡ, ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ
Sugartown – Για μια χούφτα ψήφους ★★★½☆☆
(Ελλάδα, 2018, 73’)
- σκηνοθεσία: Κίμωνας Τσακίρης
Μέσα από την τριλογία ντοκιμαντέρ του Κίμωνα Τσακίρη, γνωρίσαμε τη Ζαχάρω Ηλείας σε τρεις ιστορικές περιόδους: το ίδιο και την απόγνωση του ελληνικού πολιτικού τραμπουκισμού, το ίδιο και την εξέλιξη του ορμητικού, διαπεραστικού σκηνοθέτη.
Ο Πανταζής Χρονόπουλος, τέως αστυφύλακας και τις τελευταίες δεκαετίες εναλλάξ δήμαρχος και ποινικά κατηγορούμενος ή κατάδικος, βρίσκεται ελεύθερος, σε προεκλογική εκστρατεία στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές. Ο Τσακίρης και η μικρή ομάδα του τον ακολουθούν τη μία βδομάδα πριν από την πρόσκληση στις κάλπες, όσο διεκδικεί, με τον χαρακτηριστικό εκβιαστικό, αρχοντομάγκικο, κυριολεκτικά παράνομο τρόπο του, να ξανακερδίσει το αξίωμα του δημάρχου της Ζαχάρως.
Ο Τσακίρης κάνει ένα ντοκιμαντέρ εντυπωσιακά μη παρεμβατικό και ταυτόχρονα λεπτοδουλεμένο στο ύφος του. Δεν κάνει ευτυχώς λαϊκίστικη πολιτική, αλλά καταγράφει και εκθέτει και ευαισθητοποιεί τη σκέψη για όποιον είναι πρόθυμος να σκεφτεί. Με σκηνοθετικές αναφορές από το κλασικό γουέστερν στον γκανγκστερικό «Νονό», στο θρίλερ αγωνίας, υπογραμμίζει ανεπαίσθητα τη ροή του μ’ έναν δημιουργικό σαρκασμό.
Ετσι κι αλλιώς δεν χρειάζεται να κάνει και πολλά, εφόσον έχει κερδίσει το δικαίωμα να αποτυπώσει όσα συμβαίνουν: είναι η ίδια η πραγματικότητα τόσο γλαφυρή που οι χειρισμοί περιττεύουν.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο στην ταινία είναι η χρονικότητά της. Οχι μόνο στο λειτουργικό μοντάζ της, αλλά και στην ιστορική συγκυρία της. Ο Χρονόπουλος δεν κάνει τίποτε περισσότερο από το να διαιωνίζει την εικόνα του πολιτικού-πατέρα, που θα λύσει κάθε πρόβλημα με το αζημίωτο. Ακολουθεί το χαρακτηριστικό της «αθάνατης Ελλάδας» της πολιτικής απαξίωσης, της λαμογιάς, του ρουσφετιού, της απειλής της βίας. Εκείνο που έχει αλλάξει, στ’ αλήθεια, είναι η πλευρά του θεατή – ίσως. Ο Χρονόπουλος δεν είναι ο Μαυρογιαλούρος, είναι το σύγχρονο πρόσωπο του Ελληνα πολιτικού, υπαρκτό και καίριο, εκείνο που το κοινό βλέπει μπροστά του, έχοντας κουραστεί, ταλαιπωρηθεί, χάσει την αντοχή του, μακάρι και την ανοχή του. Η Ελλάδα ίσως δεν έχει αλλάξει σε πρακτικές, έχει όμως φτάσει στο όριο της υπομονής της, γι’ αυτό και η ταινία πια μοιάζει λιγότερο με κωμωδία και περισσότερο με τραγωδία ή ταινία τρόμου, ικανή να φέρει στα μάτια δάκρυα απελπισίας. Κι είναι αυτό το κέρδος του ντοκιμαντέρ του Κίμωνα Τσακίρη, που καταφέρνει να παγιδεύσει στα παρατηρητικά πλάνα του το μέγεθος της τραγωδίας, όχι φωναχτά, χωρίς «κατηγορώ», αλλά έκδηλα για όποιον θέλει να το δει. Ιδανικό υλικό για υπενθύμιση, πριν από τις εκλογές, της ευθύνης της ψήφου και μιας τέλος πάντων ακεραιότητας.
ΔΑΝΑΟΣ, ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ
Μια απίθανη σχέση ★★☆☆☆
(Long Shot, ΗΠΑ, 2019, 125’)
- σκηνοθεσία: Τζόναθαν Λέβιν
- ηθοποιοί: Σαρλίζ Θερόν, Σεθ Ρόγκεν
Η κλασική ρομαντική φόρμα της ωραίας και του έξυπνου φορτώνεται με αφελή πολιτική και φεμινιστική ορθότητα και διασώζεται μόνο χάρη στις σκηνές του πρωταγωνιστικού ζεύγους.
Εκείνη είναι η υποψήφια πρόεδρος της Αμερικής, πανέμορφη και παντοδύναμη. Εκείνος είναι ο έκπτωτος, τολμηρός δημοσιογράφος που της γράφει τους λόγους της, κοινωνικά αδέξιος και εμφανισιακά το χάλι του. Οι δυο τους θα ερωτευτούν, αλλά η κοινή γνώμη και οι μεταξύ τους διαφορές θα φέρουν εμπόδια στο εκκολαπτόμενο ρομάντζο.
Το μόνο αληθινό «μπάζο» στην ταινία είναι… το σενάριό της, που απλώς αντιστρέφει τους παραδοσιακούς ρόλους εξουσίας της γυναίκας και του άντρα πιστεύοντας ότι χαράσσει ανατρεπτική πολιτική, χωρίς στιγμή να σκεφτεί την ουσία της αμερικανικής εμμονής με το φαίνεσθαι και ξεπετώντας το φυλετικό ζήτημα, την ανισότητα των φύλων, την πολιτική πόλωση, την εξαγορά των media, μ’ ένα best of από τραγούδια των ‘80ς επειδή είναι γλυκούλια. Φυσικά το κοινό θέλει το happy end του, αν όχι στη ζωή, σίγουρα στις ταινίες ή… στις ειδήσεις κι αυτός είναι ο μοναδικός, πρόχειρα διατυπωμένος στόχος μιας ρομαντικής κομεντί-χαμένης ευκαιρίας: χαμένης κυρίως επειδή οι σκηνές που κρυφοκοιτάζουν μόνο τις στιγμές της Σαρλίζ Θερόν και του Σεθ Ρόγκεν αποτελούν μικρές εκρήξεις μιας υπέροχης, κωμικής και ερωτικής, χημείας.
John Wick: Κεφάλαιο 3
(John Wick: Chapter 3 – Parabellum, ΗΠΑ, 2019, 130’)
- σκηνοθεσία: Τσαντ Σταχέλσκι
- ηθοποιοί: Κιάνου Ριβς, Χάλι Μπέρι, Ιαν ΜακΣέιν
Ο Τζον Γουίκ είναι επικηρυγμένος: ο θάνατός του τιμάται 14 εκατομμύρια δολάρια. Ο ήρωας έχει σκοτώσει ένα εξέχον μέλος μιας σκιώδους διεθνούς αδελφότητος και αυτόματα γίνεται στόχος για τους πιο αδίστακτους και σκληρούς εκτελεστές του κόσμου. Ολο και πιο cult η νέα περιπέτεια του παράνομου που ο Κιάνου Ριβς έκανε διάσημο.
