Τι ακριβώς μπορεί να συμβεί όταν μια όπερα απολύτως και πολλαπλά ταυτισμένη τόσο με την Ελλάδα όσο και με τη Μαρία Κάλλας πέφτει στα χέρια μίας από τις πιο ανατρεπτικές καλλιτεχνικές κολεκτίβες της Ευρώπης;
Οσα ξέρουμε μέχρι σήμερα για την παραγωγή που ετοιμάζουν οι Λα Φούρα ντελς Μπάους απλώς επιβεβαιώνουν τις αρχικές υποψίες: οι εκκεντρικοί Βαρκελωνέζοι πατούν σε ένα μύθο γεμάτο συμβολισμούς και παρουσιάζουν μια φουτουριστική παράσταση (οι ίδιοι την αποκαλούν εμπειρία 360 μοιρών), με φωτισμένα κοστούμια, οθόνες όπου θα προβάλλονται βίντεο, ακροβάτες, περιβαλλοντικές ανησυχίες και σκηνικό στο οποίο θα δεσπόζει ένα πελώριο δέντρο φτιαγμένο από ανακυκλώσιμα υλικά.
Η εμβληματική ηρωίδα του οπερατικού ρεπερτορίου, η «Νόρμα» του Μπελίνι, επιστρέφει από την Εθνική Λυρική Σκηνή στο Ηρώδειο στις 5, 7, 9 και 11 Ιουνίου (στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών), σε μια νέα εντυπωσιακή παραγωγή σε μουσική διεύθυνση Γιώργου Μπαλατσινού, σκηνοθεσία του Κάρλους Παντρίσα των Λα Φούρα ντελς Μπάους και με μια σπουδαία Ιταλίδα υψίφωνο, την Κάρμεν Τζανατάζιο, στον απαιτητικό ρόλο του τίτλου.
Λα Φούρα ντελς Μπάους ανοίγει το Ηρώδειο
Κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει πως η «Νόρμα» υπήρξε από τις πρώτες όπερες που παρουσιάστηκαν με μεγάλη επιτυχία στην πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους ήδη το 1840, ενώ, στην ιστορία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής έχει αποδοθεί από σημαντικές Ελληνίδες ερμηνεύτριες όπως η Μαρία Κάλλας (κορυφαία Νόρμα του περασμένου αιώνα), που ερμήνευσε τον ρόλο το 1960 στο Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, αλλά και η Ελενα Σουλιώτη το 1968 στο Ηρώδειο.
«Για την παραγωγή έχει δημιουργηθεί ένα βίντεο που θα προβληθεί πάνω στην αρχαία πρόσοψη του Ηρωδείου. Μια αντίστιξη μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος. Ως στοιχείο κορύφωσης θα χρησιμοποιείται ένα μαύρο φως, σύμβολο της φυσικής καταστροφής με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η ανθρωπότητα, το οποίο αφήνει ένα χνάρι από ραδιενεργό χρώμα. Τεχνητά δάση, τοίχοι από ολογράμματα και διαφύλαξη της χλωρίδας θα είναι ορισμένα από τα θέματα που θα χαρίσουν οπτική απόλαυση μετατρέποντας το βίντεο σε ένα σενάριο που ενισχύει τη σκηνική αίσθηση».
Ηρωίδα με εκφραστικές και δραματικές ακρότητες, η Νόρμα (τραγωδία σε δύο πράξεις, σε ποιητικό κείμενο του Φελίτσε Ρομάνι), είναι πρωθιέρεια των Δρυϊδών και έχει αποκτήσει κρυφά δύο παιδιά από τον Ρωμαίο ανθύπατο Πολιόνε. Αυτός ενδιαφέρεται πλέον για τη νεότερη ιέρεια Ανταλτζίζα, την οποία σκοπεύει να παντρευτεί στη Ρώμη. Οταν οι Γαλάτες αιχμαλωτίζουν τον ανθύπατο, η Νόρμα αποκαλύπτει δημόσια την ενοχή της. Ο Πολιόνε συγκινείται από το μεγαλείο της. Μαζί οδηγούνται στην πυρά.
«Η σκηνική εκδοχή της λυρικής τραγωδίας “Νόρμα” ή “H παιδοκτονία” από τους Λα Φούρα ντελς Μπάους διαμορφώνεται γύρω από μια τελετουργία εμπνευσμένη από το έργο του Νίτσε “H γέννηση της τραγωδίας”» σημειώνει ο Κάρλους Παντρίσα. «Ενα τσακισμένο δέντρο, ένας βωμός, ένας βράχος κι ένα τελετουργικό ποτό. Αέρας, φωτιά, γη, πόλεμοι, προδοσία, κουράγιο, ανεξήγητα συναισθήματα και αισθησιασμός. Η πρόθεση είναι να δημιουργηθεί ένα ειλικρινές εγχείρημα συμφιλίωσης της αυθεντικής αλχημείας της εποχής μας με την πιο σκοτεινή πλευρά του συνεχούς αδειάσματος της ψυχής μας. Κατά κάποιον τρόπο, στη σύγχρονη κοινωνία, ακόμα και αν τα παιδιά μας είναι ένα κομμάτι του εαυτού μας, τα αφήνουμε σε ένα μη βιώσιμο κόσμο. Η παράσταση θα πραγματοποιηθεί στο Ηρώδειο, έναν εντυπωσιακό χώρο, με το κοινό να κάθεται μπροστά δημιουργώντας μια σύνθεση εμβυθιστικής εμπειρίας 360 μοιρών».
Αλλωστε αυτός ο τρόπος που καταργούν κάθε απόσταση με το κοινό υπήρξε από τη στιγμή που ιδρύθηκαν (το 1979) στοιχείο της καλλιτεχνικής ταυτότητας των La Fura dels Baus. Σαράντα χρόνια τώρα έχουν ασχοληθεί με κάθε μορφή των παραστατικών τεχνών: θέατρο δρόμου, ψηφιακό θέατρο, τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Βαρκελώνης και όπερα. Οσο για την ατελείωτη λίστα των συνεργασιών τους μέχρι να προστεθεί σε αυτήν η Εθνική Λυρική Σκηνή μας, είχαν προηγηθεί η Οπερα του Παρισιού, η Βασιλική Οπερα Λονδίνου, το Τεάτρο Ρεάλ Μαδρίτης, το Ζάλτσμπουργκ, η Βερόνα, οι Βρυξέλλες, η Λιόν, η Ρώμη, η Φρανκφούρτη, το Σίδνεϊ, το Μόναχο, το Χιούστον κ.ά.
info: Ωδείο Ηρώδου Αττικού 5, 7, 9, 11 Ιουνίου στις 21.00. Στη δεύτερη διανομή τη Νόρμα ερμηνεύει η ανερχόμενη Αμερικανίδα Μάρτζορι Οουενς. Μαζί τους οι καταξιωμένοι Αρνολντ Ρουτκόφσκι, Ρέιμοντ Ατσέτο, Τάσος Αποστόλου, Τσέλια Κοστέα, Ελενα Κασσιάν κ.ά. Κοστούμια: Αϊτσίμπερ Σανς / Λα Φούρα ντελς Μπάους. Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ. Με ελληνικούς-αγγλικούς υπέρτιτλους. Εισιτήρια: 15-100 ευρώ. Τηλ.: 210-8938112.
