Οι κιθάρες «τα σπάνε» στο Metropolitan

Εδώ και καμιά δεκαριά μέρες, μια πτέρυγα του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης έχει φορέσει το πιο ροκ κοστούμι της, παίζει δυνατές μουσικές, ακούει Πρίσλεϊ, Τζίμι Χέντριξ, Ερικ Κλάπτον, Μπομπ Ντίλαν, Τζόνι Μίτσελ, Κιθ Ρίτσαρντς, Πάτι Σμιθ, Μπρους Σπρίνγκστιν, Ρίνγκο Σταρ, Νάνσι Γουίλσον, και περιπλανιέται στον χρόνο, στην ιστορία, αλλά και σε ένα από τα πιο επιδραστικά μουσικά κινήματα αυτού του κόσμου.

«Play It Loud: Instruments of Rock & Roll» έχει τίτλο η πρώτη μεγάλη έκθεση (σε τέτοιας εμβέλειας μουσείο) που εγκαινιάστηκε στις 8 Απριλίου και αφιερώνεται εξ ολοκλήρου σε θρυλικά μουσικά όργανα του ροκ εν ρολ. Στις προθήκες υπάρχουν περισσότερες από 130 υπέροχες καλογυαλισμένες κιθάρες, σετ τυμπάνων, πλήκτρα, κόρνα καθώς και παλιές αφίσες, κοστούμια και βιντεάκια συναυλιών που χρονολογούνται από το 1939 έως το 2017.

Play It Loud: Instruments of Rock & Roll

«Υπάρχει εδώ ό,τι αποτυπώνει την καινοτομία, τον πειραματισμό, το πάθος και την εξέγερση στην καρδιά του ροκ εν ρολ», λέει για την έκθεση ο διευθυντής του ΜΕΤ, Μαξ Χολάιν. «Με την εξαιρετική αυτή συλλογή, αλλά και το ολοκληρωμένο Τμήμα Μουσικών Οργάνων, το Μητροπολιτικό Μουσείο έχει εδώ και δεκαετίες εκθέσει, γιορτάσει και θέσει το πλαίσιο για το παγκόσμιο καλλιτεχνικό όραμα που αφορά την ανάπτυξη μουσικών οργάνων.

»Με το “Play It Loud”, γιορτάζουμε ένα σημαντικό κεφάλαιο στην τέχνη και τον πολιτισμό του 20ού αιώνα. Εκτιμάμε την τέχνη της δημιουργίας ενός οργάνου και τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε στην έκφραση του θρυλικού ήχου και της ροκ ταυτότητας». Εξυπακούεται, λοιπόν, πως οι ιστορίες που κουβαλούν είναι μνημειώδεις. «Κιθάρες και όργανα μπαρουτοκαπνισμένα, ενίοτε καμένα από τσιγάρα, κατεστραμμένα από πανκ τελετουργίες, γεμάτα ιδρώτα, υπολείμματα αυτοκόλλητων ετικετών μέχρι και εμετό του Κιθ Ρίτσαρντς -έτσι λέει ο αστικός μύθος», έγραψε το Αrtnet News.

Η αλήθεια είναι πως η συλλογή ταιριάζει απόλυτα σε ένα σπουδαίο μουσείο που ξέρει από μουσική, έχει μακρά παράδοση στον μουσικό χώρο και μακρόχρονη σύνδεση με τα παλαιά εκθέματα από την Αναγέννηση, την κλασική γλυπτική και άλλες πιο παραδοσιακές μορφές τέχνης. Επίσης, διαθέτει μια συλλογή περίπου 5.000 ιστορικών μουσικών οργάνων, ανάμεσά τους το παλαιότερο σωζόμενο πιάνο στον κόσμο και ένα βενετσιά- νικο σπινέτο 450 ετών.

Ωραία είναι να στέκουν πλάι σε όλα αυτά. Συγκεκριμένα, τώρα, στο Μετροπόλιταν οι επισκέπτες χαζεύουν μια υπέροχη Gibson, με την οποία ο Ντον Φέλντερ των Eagles έπαιζε το «Hotel California», μια δωδεκάχορδη Rickenbacker του Τζον Λένον, το αυθεντικό Ludwig σετ τυμπάνων του Ρίνγκο Σταρ, την κιθάρα που κρατούσε ο Τσακ Μπέρι τη δεκαετία του ’50 ηχογραφώντας το θρυλικό «Johnny B. Goode», μια κούκλα λευκή, ηλεκτρική Stratocaster που χρησιμοποίησε ο Τζίμι Χέντριξ στο Woodstock του 1969, το ειδικά σχεδιασμένο πιάνο της Lady Gaga που χρησιμοποίησε όταν ερμήνευσε το «ARTPOP» στο «The Tonight Show» με τον Τζίμι Φάλον το 2014, μια ηλεκτρική κιθάρα του Στιβ Μίλερ γεμάτη ψυχεδελικά σχέδια που του ζωγράφισε ο Μπομπ Κάντρελ το 1973, αλλά και το περίφημο χειροποίητο κοστούμι με τους κεντημένους δράκους που φορούσε ο Τζίμι Πέιτζ στις ζωντανές εμφανίσεις των Led Zeppelin μεταξύ 1975 – 1977.

Στημένη θεαματικά, η έκθεση δεν στέκεται μόνο στα αντικείμενα καθαυτά, αλλά παρουσιάζει ιστορίες από τους μετρ κατασκευαστές μουσικών οργάνων, τις τεχνικές που ανέπτυξαν προκειμένου να τελειοποιήσουν ένα όργανο, το πώς συνέβαλαν στη δημιουργία του μύθου των «θεών της κιθάρας» και το πώς τελικά τα όργανα έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της οπτικής ταυτότητας των καλλιτεχνών.

Κομμάτι της μυθολογίας του ροκ, όμως, έχει γίνει όχι μόνο η κατασκευή οργάνων, αλλά και το… σπάσιμό τους στις ανεξέλεγκτες στιγμές ή στις στιγμές εκείνες που το επιβάλλει το concept. Για παράδειγμα, στην έκθεση υπάρχει ένα γλυπτό που δημιουργήθηκε από κομμάτια μιας ηλεκτρικής κιθάρας του Πιτ Τάουνσεντ, την οποία έσπασε κατά τη διάρκεια μιας φωτογράφησης με την Ανι Λίμποβιτς για το περιοδικό «Rolling Stone».