Mε τις τετραπλές κάλπες, ιδιαίτερα εκείνες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι γειτονιές της χώρας έχουν μπει πλέον στο κλίμα της επικείμενης αναμέτρησης έστω και με μια μικρή καθυστέρηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, στην οποία καθυστέρηση συνέβαλε και η περίοδος των διακοπών του Πάσχα.
Οι προσκλήσεις για συγκεντρώσεις υποψηφίων σε δημόσιους χώρους, σπίτια, καφετέριες και αλλού αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο, οι κάρτες και τα φυλλάδια των υποψηφίων βρίσκονται παντού, από επιχειρήσεις εστίασης ώς συνεργεία, και για όσους θέλουν να κάνουν νέους «φίλους» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια καλή περίοδος καθώς οι υποψήφιοι στέλνουν μαζικά αιτήματα.
Οπως είπαν υποψήφιοι όλων των ηλικιών στην «Εφ.Συν.», η εκστρατεία γίνεται με όλα τα διαθέσιμα μέσα, από τα smartphones ώς τις κλασικές κάρτες και τα ψηφοδέλτια, το πόρτα πόρτα και τα προεκλογικά περίπτερα που έχουν ξεφυτρώσει σαν μανιτάρια.
Βρεθήκαμε σε τρεις διαφορετικές γειτονιές, το Χαλάνδρι, το Περιστέρι και τη Δάφνη, καταγράφοντας τις προσπάθειες των υποψηφίων και την ανταπόκριση των δημοτών από 17 ετών που πολλές φορές μοιάζουν μπερδεμένοι από τη σύνθετη εκλογική αναμέτρηση.
Το ενδιαφέρον
Πλατεία Δημοκρατίας στο Περιστέρι. Ενας από τους πολυπληθέστερους δήμους της χώρας ήρθε αναπάντεχα στην προεκλογική επικαιρότητα μετά τις ατυχείς δηλώσεις του Κ. Μητσοτάκη περί… ψυκτικών. Αρκετοί νέοι της περιοχής που συναντήσαμε δεν δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για τις πολιτικές εξελίξεις και βρίσκονται στις καφετέριες γύρω από την πλατεία Δημοκρατίας και την Αιμιλίου Βεάκη
Αντιμετωπίζουν με χιουμοριστικό τρόπο το όλο θέμα που έχει προκύψει, μιλώντας μας για ψυκτικούς από την Εκάλη, «άριστους» από το Περιστέρι σε μεγαλύτερο ποσοστό από τα βόρεια προάστια, θυμίζοντάς μας μέχρι και την παλιά σειρά του Mega «Εραστής δυτικών προαστίων» όπου ο υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Γεωργούλης, παιδί εργατικής οικογένειας, ερωτεύεται μια κοπέλα γόνο μεγαλοεπιχειρηματικής οικογένειας.
Η πλατεία είναι στολισμένη με σημαίες του ΚΚΕ καθώς θα ακολουθήσει ομιλία του γ.γ., Δημήτρη Κουτσούμπα. Γύρω γύρω και στον κοντινό πεζόδρομο υπάρχουν διάσπαρτα περίπτερα δημοτικών παρατάξεων, κομμάτων για τις ευρωεκλογές και υποψήφιων περιφερειαρχών. Τα περίπτερα είναι είτε ξύλινα είτε τέντες, ακόμα και σκέτα ταμπλό από κοντραπλακέ.
Σε άλλα βρίσκονται εθελοντές, σε αλλά όχι. Μοιράζουν κάρτες, φυλλάδια, τοπικές εφημερίδες, ψηφοδέλτια και υλικό για να μελετήσουν οι περαστικοί.
Οι εθελοντές στο περίπτερο του νυν δημάρχου Ανδρέα Παχατουρίδη δηλώνουν αισιόδοξοι για την επανεκλογή του και εκτιμούν ότι το ενδιαφέρον για τα τοπικά ζητήματα είναι αυξημένο σε σχέση με εκείνο για την κεντρική πολιτική σκηνή. Απέναντι βρίσκεται το λιτό περίπτερο του Γιάννη Καλαντώνη, προέδρου του τοπικού εμπορικού συλλόγου, που φιλοδοξεί να αποτελέσει αντίπαλο δέος στην πολυετή διοίκηση Παχατουρίδη.
«Μας κάνουν παράπονα για τον άλλο δήμαρχο. Μας λένε για τοπικά προβλήματα, μέχρι και για τις συντάξεις. Στο Περιστέρι κατεβαίνουν συνολικά 9 υποψήφιοι από όλες τις αποχρώσεις», ακούμε από τον υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο Ανδρέα Γρίβα.
Πιστεύει ότι οι πολίτες δείχνουν παραπάνω ενδιαφέρον για τα τοπικά θέματα και τους υποψηφίους όταν είναι άνθρωποι που προέρχονται από τις τοπικές κοινωνίες και όχι αμιγώς κομματικοί. Πολλές φορές οι προσωπικές σχέσεις και η παλιότερη ενασχόληση με τα κοινά κάνουν πιο επιτυχημένη μια υποψηφιότητα.
Το «εκλέγεσθαι» βέβαια είναι ένα ακριβό σπορ και το ενδιαφέρον για τα κοινά στοιχίζει κάτι παραπάνω, ιδιαίτερα σε μικρά σχήματα ή σε συλλογικότητες γειτονιάς που θέλουν να παρέμβουν σε επίπεδο δημοτικού συμβουλίου. Βάσει της νομοθεσίας («Κλεισθένης») ο υποψήφιος δήμαρχος πρέπει να πληρώσει παράβολο 200 ευρώ και κάθε υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος 50 ευρώ.
Για κάποιους νέους χαμηλόμισθους, φοιτητές ή ανέργους, ακόμα κι αυτό μπορεί να είναι εμπόδιο που συνήθως καλύπτουν τα άλλα μέλη του συνδυασμού.
Η απλή αναλογική
Επιπλέον, ένα απλό ξύλινο προεκλογικό περίπτερο, που εξασφαλίζει κάποια παρουσία στον δημόσιο χώρο, στοιχίζει περίπου 300 ευρώ, ωθώντας τους μικρότερους συνδυασμούς να στηριχθούν στην εθελοντική εργασία από όσους γνωρίζουν ξυλουργική ή από βαψίματα αλλά και στο κοινό ταμείο.
«Θέλουμε να εκφράσουμε λαϊκή δυσαρέσκεια, λαϊκή αυτοοργάνωση και τη λογική του αγώνα. Μπορεί να εκφραστεί σε ένα δημοτικό σχήμα. Το να συμμετέχεις και μόνο θέλει ακριβά παράβολα, υπάρχουν πολλοί περιορισμοί για το ψηφοδέλτιο. Δεν ξέρω εάν η απλή αναλογική βοηθάει. Χρειάζεσαι δεκάδες υποψηφίους σε ίσο αριθμό με τις θέσεις του δημοτικού συμβουλίου, ο συνδυασμός να τηρεί λογιστικά βιβλία. Για να προσεγγίσουμε τον κόσμο χρησιμοποιούμε όλα τα διαθέσιμα μέσα, από το μοίρασμα φυλλαδίων στην είσοδο του μετρό ώς τα blogs», μας είπε νεαρός υποψήφιος από τους «Δρόμους Αντίστασης Δάφνης-Υμηττού».
Στη Δάφνη αρκετοί κάτοικοι μας μιλούν για την ύπαρξη χωροταξικού προβλήματος, που το μαρτυρά και ο τρόπος που είναι στημένα τα προεκλογικά περίπτερα των υποψηφίων στην πλατεία Κολοκοτρώνη. Η μη ύπαρξη ελεύθερων χώρων δείχνει να απασχολεί όλους τους υποψηφίους.
«Η Δάφνη έχει πολύ σοβαρά προβλήματα με τους δρόμους, την καθαριότητα, τα πεζοδρόμια. Δεν υπάρχουν ελεύθεροι χώροι. Βλέπεις εγκατάλειψη στα πάρκα. Εδώ δεν έγιναν ούτε προεκλογικά έργα, όπως ασφαλτοστρώσεις ή αναπλάσεις της τελευταίας στιγμής σε άλλους δήμους», ακούμε από τη Μαρία, εθελόντρια με την ανεξάρτητη δημοτική κίνηση «Δάφνη-Υμηττός μαζί».
Ορισμένοι ηλικιωμένοι κάτοικοι αναφέρουν τα προβλήματα που έχουν εντοπίσει στη Μαρία, καλώντας σε έναν περίπατο μαζί με τον υποψήφιο δήμαρχο.
Λίγο πιο κάτω, στο περίπτερο της υποψήφιας με την υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ, Ολγας Χριστινάκη, ένα ζευγάρι αναφέρεται στη δυσκολία εξεύρεσης στέγης και στα ανεβασμένα ενοίκια λόγω και airbnb, ένα πρόβλημα που μοιάζει να μεταφέρεται από το κοντινό Κουκάκι και τον Νέο Κόσμο.
Δίπλα βρίσκεται το περίπτερο της Ρένας Δούρου στο οποίο οι πολίτες αναφέρονται περισσότερο στα κεντρικά πολιτικά θέματα: «Αρκετοί παραμένουν βουβοί, αλλά εισπράττουμε ένα βελτιωμένο κλίμα σε σχέση με πριν από λίγο καιρό. Η συζήτηση πρόσωπο με πρόσωπο είναι καλύτερη από το να ακούν απλώς οι πολίτες ορισμένες θέσεις όπως παρουσιάζονται από τα ΜΜΕ», μας λέει στέλεχος του τοπικού ΣΥΡΙΖΑ.
Τα σπιτάκια
Καταλήγουμε στο Χαλάνδρι, όπου πανομοιότυπα ξύλινα «προεκλογικά» σπιτάκια έχουν στηθεί στην κεντρική οδό Βασιλέως Γεωργίου. Ο δήμος τα χρησιμοποιεί συνήθως για να στεγαστούν μικροπωλητές σε παζάρια και εν όψει εκλογών τα παραχώρησε δωρεάν σε όλους τους συνδυασμούς, εξασφαλίζοντας ένα άρτιο αισθητικά αποτέλεσμα, πολυφωνία και πολιτικό πολιτισμό.
«Στο Χαλάνδρι υπάρχουν 11 υποψήφιοι συνδυασμοί στους οποίους παραχωρήσαμε τα σπιτάκια. Δεν υπάρχει υποψήφιος της Χ.Α., αλλά και να υπήρχε δεν θα του δίναμε περίπτερο. Τα εγκατέστησε η τεχνική υπηρεσία του δήμου χωρίς να επιβαρύνει τους υποψηφίους. Οι παρατάξεις κάθονται με τη σειρά από τα προηγούμενα αποτελέσματα. Ολο αυτό δεν είχε μεγάλο κόστος, μπορούν κι άλλοι δήμοι να το κάνουν», μας λέει ο αντιδήμαρχος πολιτικού, Σέργιος Γκάκας, που βρίσκεται στο σπιτάκι της «Αντίστασης με τους Πολίτες του Χαλανδρίου» του δημάρχου Σίμου Ρούσσου.
Πολύ κοντά κάθεται ο Κώστας Αγγελής, υποψήφιος με την παράταξη του προηγούμενου δημάρχου Γιώργου Κουράση, «Χαλάνδρι σε δράση»: «Η προεκλογική εκστρατεία γίνεται σε ήπιο κλίμα παρά τα όσα συμβαίνουν στη Βουλή. Ελπίζω να συνεχιστεί έτσι. Ο κόσμος δείχνει ενδιαφέρον για τα τοπικά, οι ευρωεκλογές είναι πιο απρόσωπες. Η κατάσταση με τον “Κλεισθένη” ευνόησε την πολυδιάσπαση, έχουμε π.χ. 4 υποψηφιότητες από τον χώρο της Ν.Δ.».
Πράγματι, στην απέναντι πλευρά του δρόμου όπου είναι στημένα τα περίπτερα των ευρωεκλογών και των περιφερειακών, διακρίνει κανείς μειωμένο ενδιαφέρον.
Τα φροντιστήρια
Συναντήσαμε, τέλος, έναν από τους νεότερους υποψηφίους στις αυτοδιοικητικές, τον 28χρονο Σωτήρη Λαπιέρη, της πρωτοβουλίας πολιτών «Χαλάνδρι Ενάντια». Και αυτός μας είπε ότι είναι σημαντική η δωρεάν παραχώρηση προεκλογικού περιπτέρου καθώς τα έξοδα για μια συλλογικότητα είναι πάρα πολλά και εκτός από τα παράβολα πρέπει να καταβληθεί κι ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό άνω των 1.000 ευρώ για το τύπωμα ψηφοδελτίων.
Στο ερώτημα εάν οι νέοι ασχολούνται με τα κοινά παίρνουμε θετική απάντηση, ιδιαίτερα για τη γενιά της κρίσης που πολιτικοποιήθηκε το διάστημα 2010-2015.
Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει και η προσπάθεια προσέγγισης των νεότερων από τους νεότερους ψηφοφόρους, των 17άρηδων: «Το 40% των υποψηφίων μας είναι κάτω των 40. Χρησιμοποιούμε τα social media, πάμε πόρτα πόρτα, μιλάμε με όλους στο προεκλογικό περίπτερο, πάμε σε γειτονιές και πάρκα. Ενημερώνουμε πότε θα βρεθούμε σε μια γειτονιά του Χαλανδρίου για να συζητήσουμε τα προβλήματα. Μας έρχονται και πιτσιρικάδες από τα φροντιστήρια, άλλοι για να τρολάρουν, άλλοι το συζητάνε σοβαρά», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Σωτήρης Λαπιέρης, δείχνοντας ότι καμία κατηγορία ψηφοφόρων δεν παραμένει τελικά αδιάφορη, αρκεί οι υποψήφιοι να μπουν στον κόπο να συζητήσουν ουσιαστικά μαζί της.
Οδηγίες προς ναυτιλλομένους
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση 24923/2019:
● Απαγορεύεται η χρήση πλαστικών σημαιών και γενικά προεκλογικού διαφημιστικού υλικού από πλαστική ύλη, επειδή το υλικό αυτό δεν είναι ανακυκλώσιμο και επιβαρύνει το περιβάλλον.
● Απαγορεύεται η χρήση διαφημιστικών τρικ, γιατί η μαζική ρίψη τους συμβάλλει στη ρύπανση των πόλεων και χωριών και καθίσταται έτσι προβληματικός ο καθαρισμός των φρεατίων.
● Τα περίπτερα ή άλλες κατασκευές, καθώς και τα τροχόσπιτα που τυχόν τοποθετήσουν οι συνδυασμοί, πρέπει να αποσυρθούν με φροντίδα τους μέσα σε πέντε ημέρες από την ημέρα των εκλογών.
