Ενδοξος θάνατος

Καρεκλοπόδαρα ρίχνε ο αττικός ουρανός το μοιραίο πρωινό της 8ης Απριλίου 1910, καλή ώρα σαν σήμερα, καταπώς προμηνύουν τα μετέωρα. Απ’ το τέθριππο που μόλις φθάνει στον ειδυλλιακό Σκαραμαγκά κατεβαίνει κυπαρισσόκορμος σαραντάρης, αλαβάστρινος, με πλούσιο μύστακα, στριφτό στις καμπύλες άκρες και «θαυμάσια σαγηνευτικά, γαλανά μάτια· ένας αρχαίος Ελληνας με περιβολή δανδή, δικής του συνθέσεως, ζακέτα γκρι περλ, χιονάτο πλαστρόν, που διατηρείται πάντοτε άσπιλο και, αντί άνθους, ένα γαϊδουράγκαθο στην κομβιοδόχη. Εμφάνιση άφθαστα κομψή, φυσικά εντυπωσιακή και, παρ’ όλη την ιδιορρυθμία της, αντρίκια κι επιβλητική» [Σπύρος Μελάς].

Εφαγε κι ήπιε μπίρα χωρίς να βιάζεται στο φυλάκιο της ακτής, όπου άφησε τον χαρτοφύλακα, το αδιάβροχο, το καλαθάκι του κολατσιού και το καπέλο του. Φόρεσε κατόπιν επί της κεφαλής στεφάνι κατάφορτο με αγριολούλουδα της αθηναϊκής εξοχής και βγήκε. Ελυσε απ’ την άμαξα το κατάλευκο άτι με το οποίο συνήθιζε να ασκείται στην ιππασία, καβαλίκεψε και εισήλθε στον γιαλό αγέρωχος και τροπαιοφόρος. Καθώς το νερό σκέπαζε τη ράχη του ανυποψίαστου αλόγου, έβγαλε απ’ την τσέπη οπλισμένο περίστροφο και αυτοπυροβολήθηκε εξ επαφής στον δεξιό κρόταφο ή, κατά τον Παύλο Νιρβάνα, στο μέρος της καρδιάς.

Ροδοπέταλα στρωμένα τα κύματα, ταξίδεψαν το άψυχο κορμί του ώς τον κόλπο της Ελευσίνας, όπου ξεβράστηκε δέκα μέρες αργότερα. Αστυνόμος της πόλεως, ονόματι Γκίνος, διέταξε να μεταφερθεί σε παρακείμενη εκκλησιά. Η σορός του έμοιαζε με αρχαίο κούρο, καθότι βρισκόταν σε νεκρική ακαμψία. Το σταματημένο ρολόι του έδειχνε έντεκα και τρία λεπτά. Στα θυλάκιά του υπήρχε μόνον ένα κέρμα· ο οβολός προς τον Χάροντα, τ’ αγωγιάτικα, πά’ να πει, για να τον περάσει με τη βάρκα από την Αχερουσία Λίμνη στα Ηλύσια Πεδία.

Με τούτον τον μυστηριώδη όσο και μακάβριο τρόπο, ο Περικλής Γιαννόπουλος, διότι αναμφιβόλως περί του Περικλέους πρόκειται, ελληνολάτρης διανοητής, ποιητής, πεζογράφος, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και πρωτίστως δημοσιογράφος, υπογράφει το κύκνειο άσμα του, την ακροτελεύτια σελίδα και συνάμα το αποκορύφωμα του έργου του, το οποίο είχε σχεδιάσει χρόνια πριν, ώς την παραμικρή λεπτομέρεια. Ολιγογράφος ο ίδιος, κατέστρεψε πλήθος αδημοσίευτων κειμένων του προτού καλπάσει προς το απονενοημένο διάβημα. «Αφού η Ελληνική Φύση τα ενέπνευσε σε μένα, θα τα εμπνεύσει και σε άλλους στο μέλλον», σημείωνε ήσυχος.

Αντιμετώπισαν με δέος τον θάνατό του κορυφαίοι των γραμμάτων μας. Οι Παλαμάς, Σικελιανός, Μαλακάσης, Μυρτιώτισσα, του αφιέρωσαν σημαντικά ποιήματα. Οι Λασκαράτος, Ξενόπουλος, Ιων Δραγούμης, Γαβριηλίδης, Μελάς, Νιρβάνας, Συκουτρής, Καμπάνης, Κατσίμπαλης κ.ά. τον αποθέωσαν. Σεφέρης, Ελύτης και πλείστοι της Γενιάς του ’30 επηρεάστηκαν απ’ αυτόν. Με ενοχές για τον χαμό του η πρωτοπόρος ζωγράφος και αφύσικα χειραφετημένη για την εποχή Σοφία Λασκαρίδου ζει αναδρομικά τον φλογερό έρωτά τους ώς τα βαθιά της γεράματα. Διαβάζω ότι η Ιόλη Ανδρεάδη και ο Αρης Ασπρούλης ετοιμάζουν την παράσταση «Στη μνήμη ενός μικρού παιδιού» με αναφορές στον Περικλή Γιαννόπουλο και τον Πλάτωνα Ροδοκανάκη, που θα κάνει πρεμιέρα τον Αύγουστο στο προαύλιο του Ασύλου Ανιάτων.