Οταν διαλέγεις μια δεκάχρονη μικρούλα, τη Φοίβη Στάνκογλου, να απονείμει το μεγαλύτερο βραβείο σου, αυτό που συνήθως δίνουν σταρ ή υπουργοί (χθες, πάντως, η υπουργός Πολιτισμού απουσίαζε, ενώ είχε προσκληθεί, από τα μοναδικά εθνικά κινηματογραφικά μας βραβεία), δεν το κάνεις ούτε από ανάγκη ούτε για εφέ.
Ειδικά όταν είσαι η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, θεσμός σοβαρός. Το κάνεις γιατί έχεις τα δέκατα γενέθλιά σου και θέλεις να τα γιορτάσεις. Και δικαίως, αφού αυτά τα δέκα χρόνια έχεις κάνει πολλή δουλειά για το ελληνικό σινεμά και τους ανθρώπους του, που γέμισαν το βράδυ της Τρίτης τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση για την τελετή απονομής των ενδέκατων βραβείων σου που λέγονται πια «Ιρις».
Ηταν, λοιπόν, μια βραδιά γεμάτη αναμνήσεις. Την άνοιξε τιμητικά ο Τάσος Μπουλμέτης, ο πρώτος πρόεδρος της ΕΑΚ, που είχε πει τότε την ιστορική φράση «είμαστε αισιόδοξοι, γιατί ανησυχούμε», ενώ προβλήθηκε και ωραίο φιλμάκι της Ελένης Αλεξανδράκη, που κατέγραφε τη γέννηση της Ακαδημίας μέσα από θυελλώδεις μαζώξεις των Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη. Ηταν, όμως, και μια βραδιά που κοιτούσε δυναμικά προς τα μπρoς και κήρυσσε νέους αγώνες.
Η απονομή των «Ιρις» 2019 στη Στέγη
Οχι μόνο γιατί δεν έλειψαν οι πολιτικές αιχμές (ο πρόεδρος της ΕΑΚ Βασίλης Κατσούφης ζήτησε επιτακτικά από την πολιτεία «ένα νέο εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο για τον κινηματογράφο, που δεν μπορεί να το υποκαταστήσει κανένα cash rebate» ), αλλά και γιατί, πάλι συμβολικά, η Ακαδημία διάλεξε το μεγάλο τιμητικό της βραβείο, αυτό που έχουν πάρει διασημότητες σαν τη Φανί Αρντάν, τη Βανέσα Ρεντγκρέιβ και τον Αλεξάντρ Ντεσπλά, να δοθεί σε δέκα συνολικά αγόρια και κορίτσια, σπουδαστές κινηματογραφικών σχολών (κρατικών και ιδιωτικών).
Στο νέο αίμα του ελληνικού σινεμά. Ηταν από τις πιο συγκινητικές στιγμές της τελετής, που η αλήθεια είναι ότι, σε σύγκριση με μερικές παλιότερες, ήταν πολύ λιτή (μόνο με την μπάντα των Swinging Cats επί σκηνής), μαζεμένη και λιγότερο αστεία -δεν είναι εύκολο να έχεις συνέχεια για παρουσιαστή έναν Μάκη Παπαδημητρίου.
Οι οικοδεσπότες Μπέσυ Μάλφα και Γεράσιμος Σκιαδαρέσης τα πήγαν πάντως καλά, ιδίως όσο περνούσε η ώρα και ζεσταίνονταν. Οι «απονεμητές» των βραβείων (τι λέξη κι αυτή!) ήταν οι συνήθεις «ασυνήθιστοι» αγαπημένοι της ΕΑΚ, από φεμινίστριες και οδηγούς ΕΚΑΒ μέχρι γνωστούς καλλιτέχνες και θεσμικά πρόσωπα. Πανεύκολα κυριάρχησαν στις καρδιές της αίθουσας ο αγαπημένος ηθοποιός Γιάννης Βογιατζής των 68 ταινιών, που δίνοντας το βραβείο β’ ανδρικού ρόλου ξέσπασε υπέρ του σινεμά, γιατί εκεί ο ηθοποιός «δεν παίζει τον ρόλο, ΕΙΝΑΙ ο ρόλος», και η Αλκη Ζέη, που απονέμοντας το βραβείο σεναρίου, χαρακτήρισε τους «σεναρίστες» «αδικημένους και παραγνωρισμένους συγγραφείς».
Τα βραβεία, φέτος, δεν ήταν εύκολη υπόθεση για τα 400 τόσα μέλη της Ακαδημίας, ίσως γιατί δεν υπήρχε μια ταινία που να ξεχωρίζει και να είναι το απόλυτο φαβορί, να τα πάρει όλα και να φύγει.
Ετσι, μπορεί τα περισσότερα να τα κέρδισε η ταινία του Στιβ Κρικρή «Τhe Waiter» (α’ και β’ ανδρικού ρόλου σε Αρη Σερβετάλη και Γιάννη Στάνκογλου, σκηνογραφίας στον Κώστα Παππά και μουσικής στον Coti K), αλλά τα σημαντικότερα πήγαν (από τρία) σε τρεις ταινίες. Κατ’ αρχήν στον «Οίκτο» του Μπάμπη Μακρίδη, που πήρε το σημαντικότερο, δηλαδή της Καλύτερης Ταινίας Μυθοπλασίας (το παρέλαβε η Αμάντα Λιβανού, παραγωγός του μαζί με τον Χρήστο Κωνσταντακόπουλο) καθώς και τα βραβεία μακιγιάζ (Εύη Ζαφειροπούλου) και ήχου (Στ. Ευθυμίου, Λ. Ντούνης), το τελευταίο εξ ημισείας με το τιμ του «1968» του Τ. Μπουλμέτη.
Τρία τα βραβεία της ταινίας του Αγγελου Φραντζή «Ακίνητο Ποτάμι»: σκηνοθεσίας για τον ίδιο, φωτογραφίας για τον Simon Beaufils, ενδυματολογίας για τους Κάτια Γκουλιώνη, Ieva Kupcane, Ilze Kasa και Ilze Negribe. Tρία και για το «Η Δουλειά της» του Νίκου Labôt: πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη για τον ίδιο, και ερμηνείας για τις φοβερές γυναίκες της ταινίας, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου (α’ ρόλου) και Μαρία Φιλίνη (β’).
Ωραία έκπληξη ήταν το βραβείο σεναρίου στον Κύπριο Μάριο Πιπερίδη για την ευφυή και τολμηρή πολιτική κωμωδία «Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ» και πολύ συγκινητικό που, λίγο μετά το Σεζάρ του, ο μοντέρ Γιώργος Λαμπρινός κέρδισε και στην πατρίδα του ένα βραβείο για το μοντάζ στο επίσης βραβευμένο Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, «Obscuro Barroco» της Ευαγγελίας Κρανιώτη. Οχι, δεν είναι ακριβώς ανδροκρατούμενο το ελληνικό σινεμά, η Ζακλιν Λέντζου, θεατρικότατη στο πέρασμά της από τη σκηνή, κέρδισε το βραβείο ταινίας μικρού μήκους με το «Εκτορας Μαλό – Η τελευταία μέρα της χρονιάς».
