Ο Λαυρεντιάδης, τα χρέη της ELFE και το «σκάνδαλο»

Για ακόμα μια φορά η Ν.Δ. ανακινεί τη σοβαρή υπόθεση των Λιπασμάτων Καβάλας του επιχειρηματία Λαυρέντη Λαυρεντιάδη. Σε δηλώσεις της στις 15 Μαρτίου, η εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ., Μαρία Σπυράκη, αναφέρεται στις κακουργηματικές διώξεις που έγιναν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., επιχειρηματολογώντας πως πρόκειται για σκάνδαλο της σημερινής κυβέρνησης.

Είχε προηγηθεί τον περασμένο Νοέμβριο επίκαιρη ερώτηση βουλευτών της Ν.Δ. («20 ερωτήματα για το σκάνδαλο της ΔΕΠΑ»), ενώ ακολούθησαν και αρκετά δημοσιεύματα, στα οποία συγχέεται η υπόθεση Πετσίτη με το φερόμενο σκάνδαλο «ΣΥΡΙΖΑ-Λαυρεντιάδη», ενώ άλλες αναφορές κάνουν λόγο για δυσανάλογη αύξηση των χρεών της ELFE (διάδοχη εταιρεία των Φωσφορικών Λιπασμάτων Νέας Καρβάλης) προς τη ΔΕΠΑ επί της σημερινής κυβέρνησης.

Πώς λοιπόν φτάσαμε ένα θέμα για το οποίο η κυβέρνηση έδωσε μάχη -και πέτυχε την επαναπρόσληψη των 750 μόνιμων εργαζόμενων της ELFE- να θεωρείται σκάνδαλο υπεράσπισης ενός χρεοκοπημένου επιχειρηματία που μεσουρανούσε επί κυβερνήσεων κυρίως της Νέας Δημοκρατίας, ενώ επί της τωρινής κυβέρνησης βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω σοβαρής ασθένειας;

Και γιατί ενώ το νήμα των διάδοχων εταιρικών σχημάτων με τις offshore άρχισε να ξηλώνεται μόλις το 2016 και σήμερα εξελίσσονται οι διαδικασίες της εξυγίανσης, που προβλέπουν συμφωνία για πλήρη εξόφληση του συνόλου των χρεών προς ΔΕΠΑ, ΔΕΗ και ρύθμιση των χρεών προς ΕΦΚΑ, κάποιοι επιμένουν να μιλούν για σκάνδαλο ΣΥΡΙΖΑ;

Σύμφωνα με την «Καθημερινή», στα 126.454.540 ευρώ έφτασε το υπόλοιπο της οφειλής των Ελληνικών Φωσφορικών Λιπασμάτων στις αρχές Δεκεμβρίου του 2018 προς τη Δημόσια Επιχείρηση Φυσικού Αερίου (ΔΕΠΑ).

Η εφημερίδα «Το Βήμα», με αφορμή την καταδικαστική απόφαση της ELFE σε αγωγή της ΔΕΠΑ, ισχυρίζεται πως το χρέος διογκώθηκε κατά 30 εκατομμύρια ευρώ μέσα σε ένα έτος.

Πότε όμως δημιουργήθηκε στ’ αλήθεια αυτό το χρέος, ποιο μέρος είναι κεφάλαιο και ποιο τόκοι; Κατ’ αρχάς, σύμφωνα με στοιχεία της «Eφ.Συν.», το χρέος της ELFE προς τη ΔΕΠΑ δεν ξεπερνά σήμερα τα 108 εκατ. ευρώ (κεφάλαιο, τόκοι-προσαυξήσεις, ειδικός φόρος κατανάλωσης). Το «Βήμα» («Τέλος από την κομπίνα Λαυρεντιάδη-ΔΕΠΑ», 10.3.2019) ανεβάζει το ποσό στα 130 εκατ. ευρώ.

Το πραγματικό αρχικό καθαρό χρέος (κεφάλαιο) της εταιρείας το 2008, σε περίοδο οικονομικής ευμάρειας, πριν από την έλευση του Λαυρεντιάδη, ήταν 108.200.000 ευρώ, αλλά τότε το θέμα δεν απασχολούσε πολύ την επικαιρότητα. Η ΒΦΛ (νυν ELFE) αγοράστηκε αρχικά το 2009 από τη ΔΕΠΑ, την Εθνική Τράπεζα, την Εμπορική Τράπεζα και την Αlpha Bank.

Οταν η Εταιρεία Φωσφορικών Λιπασμάτων μπήκε στη διαδικασία της εξυγίανσης και της εξαγοράς της από την εταιρεία του Λαυρεντιάδη με κάποιες διαγραφές κεφαλαίου, το χρέος έπεσε στα 30 (!) εκατ. ευρώ και το ανέλαβε ο επιχειρηματίας. Η επιβολή του υψηλού ειδικού φόρου κατανάλωσης από το 2010 επιβάρυνε ακόμα περισσότερο την οικονομική κατάσταση της επιχείρησης.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι βιομηχανίες που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ως πρώτη ύλη εξαιρούνται του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Το συνολικό χρέος κεφαλαίου ακόμα και σήμερα δεν υπερβαίνει τα 40-45 εκατ. ευρώ. Τα υπόλοιπα είναι οι προσαυξήσεις και ο ειδικός φόρος κατανάλωσης που επιβλήθηκε το 2010.

Μεταχρονολογημένες επιταγές

Η εξελισσόμενη δικαστική διαμάχη μεταξύ ΔΕΠΑ και ELFE (η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο βιομηχανικό μη ηλεκτροπαραγωγό πελάτη της πρώτης) αναφέρεται στις μεταχρονολογημένες επιταγές με τις οποίες εξοφλεί η ELFE τη ΔΕΠΑ. Ομως, πολύ πριν από τη σημερινή κυβέρνηση, ήδη από το 2012, συμφωνήθηκε μεταξύ ELFE και ΔΕΠΑ και καθιερώθηκε πρακτικά η ELFE να πληρώνει τη ΔΕΠΑ και με μεταχρονολογημένες επιταγές, δικές της ή και πελατείας της.

Στην πραγματικότητα η ΔΕΠΑ βάσει της συμφωνίας εισπράττει κάθε εβδομάδα 800.000 ευρώ για την πρώτη ύλη (σύμφωνα με την εταιρεία το ποσό φτάνει το ένα εκατ. ευρώ), προκαταβολή κατανάλωσης από την ELFE, και 100.000 ευρώ κάθε εβδομάδα ως μέρος του κεφαλαίου.

Η εταιρεία ισχυρίζεται πως, παραβιάζοντας μονομερώς τη συμφωνία αυτή, η ΔΕΠΑ, βάσει απόφασης της γενικής της συνέλευσης που ελήφθη τον Ιούνιο του 2017, απαίτησε από την ELFE να προκαταβάλει το 50% της μηνιαίας δαπάνης του φυσικού αερίου σε μετρητά.

Η ELFE προσέφυγε στη Δικαιοσύνη και αρχικά δικαιώθηκε. Τον Οκτώβριο του 2017 εκδικάστηκαν τα ασφαλιστικά μέτρα και τον Ιανουάριο του 2018 εκδόθηκε η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απαγορεύτηκε στη ΔΕΠΑ η διακοπή παροχής φυσικού αερίου προς την ELFE. Με την ίδια απόφαση επιβλήθηκε στη ΔΕΠΑ να αποδέχεται την πληρωμή του φυσικού αερίου και με μεταχρονολογημένες επιταγές.

Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθήνας (855/2019) κατάργησε τα ασφαλιστικά μέτρα και έκρινε ότι ευλόγως η ΔΕΠΑ ζητά να πληρώνεται σε μετρητά.

Το δικαστικό αυτό κουβάρι αγωγών και από τις δύο πλευρές αποτέλεσε την απαραίτητη πρώτη ύλη για να αναπτυχθεί μια σκανδαλολογία με στόχευση προς την κυβέρνηση. Σε αυτήν την κατεύθυνση συντέλεσε και η δίωξη για απιστία του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΠΑ, Θεόδωρου Κιτσάκου, κατόπιν σχετικής ποινικής δίωξης που ασκήθηκε σε βάρος του από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών.

Τη δικογραφία πλέον χειρίζεται τακτικός ανακριτής, που θα προχωρήσει στην περαιτέρω έρευνα της υπόθεσης.

Τα πραγματικά σκάνδαλα

Σε αντίθεση με την περίοδο της διακυβέρνησης Ν.Δ. επί Καραμανλή, στη συμφωνία του 2018 για την εξυγίανση της επιχείρησης μεταξύ Δημοσίου, αρμόδιων υπουργείων, εταιρείας και υποψήφιου επενδυτή (δεν έχει γίνει γνωστό το όνομά του), δεν θα υπάρξει καμία διαγραφή κεφαλαίου και έχει συμφωνηθεί να αποπληρωθεί το σύνολο των χρεών σε βάθος 15ετίας.

Εκτός όμως όλων των παραπάνω, Ν.Δ. και φιλικά μέσα ενημέρωσης επιμελώς έχουν ξεχάσει να αναφέρουν όσα η «Εφ.Συν.» είχε αναδείξει τον Φεβρουάριο του 2017 για τα πεπραγμένα της προηγούμενης περιόδου («Οι “ευλογημένες” τοξικές μπίζνες του Λαυρέντη Λαυρεντιάδη», 18.2.2017): τη βιομηχανία ομαδικών απολύσεων κατά εργαζομένων, τους απλήρωτους επί μήνες τότε εργαζόμενους, τη δημιουργία διαδοχικών εταιρειών με κρυφή ατζέντα και καινούργιους ΑΦΜ, την απόπειρα παραπλάνησης των συναρμόδιων υπουργείων, τους «ενοικιαζόμενους» εργαζόμενους χωρίς την απαραίτητη εμπειρία, την πειραματική λειτουργία ενός εργοστασίου που δεν πληροί βασικούς περιβαλλοντικούς κανόνες, με σοβαρούς κινδύνους για όλη την περιοχή της Καβάλας.

Ξεχνούν επίσης πως μέλος του Δ.Σ. της ELFE διατέλεσε ο πρώην βουλευτής της Ν.Δ. Διονύσης Μπεχράκης, ο δε αδελφός του, Νίκος Μπεχράκης, ήταν μέλος στο Δ.Σ. της θυγατρικής ΕΛΛΑΓΡΟΛΙΠ, ενώ ο γιος του πρώτου συμμετείχε στην άλλη θυγατρική, την PFIC (τις δύο θυγατρικές έφτιαξε ο Λαυρεντιάδης προκειμένου να τους μεταβιβάσει όλη την παραγωγική δραστηριότητα της ELFE). Δεν ήταν όμως μόνο αυτά.

Και μια προσευχή

Τον Δεκέμβρη του 2016 και ενώ μεθοδεύονταν παρασκηνιακά ενέργειες για τη δημιουργία των διάδοχων εταιρικών σχημάτων της ELFE, σε επίσκεψη του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου στην Ελευθερούπολη της Καβάλας, ένας από τους πρώτους που τον υποδέχθηκαν στον ναό του Αγίου Ελευθερίου ήταν ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής Καβάλας της Ν.Δ., Γιώργος Καλαντζής.

Σε βίντεο που παρουσιάστηκε στην ιστοσελίδα kavalapost.gr, ο Καλαντζής ενημερώνει τον αρχιεπίσκοπο για πρόσφατη συνάντηση που φέρεται να είχε με τον Λαυρεντιάδη: «Μίλησα με τον Λαυρέντη, όλα είναι πολύ καλά».

Ο αρχιεπίσκοπος χαμογελά και προχωρά προς τον κυρίως ναό. Είναι η ίδια περίοδος που γίνεται η αίτηση να αδειοδοτηθεί η νέα εταιρεία των λιπασμάτων. Η ίδια περίοδος που στο πλευρό των εργαζομένων είχαν βρεθεί εκτός από τα συναρμόδια υπουργεία τα περισσότερα κόμματα (ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ και η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά), πλην της Ν.Δ.

Οι προσευχές φαίνεται ότι έπιασαν τόπο καθώς κόντρα στις εισηγήσεις δύο υπουργείων και με διαδικασίες fast track, πριν καν προλάβουν να φτάσουν στην Καβάλα οι ελεγκτές επιθεωρητές Δημόσιας Διοίκησης, η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας εξέδωσε απόφαση έγκρισης της νέας εταιρείας του Λαυρέντη Λαυρεντιάδη με την επωνυμία «Λιπάσματα Νέας Καρβάλης Α.Ε.».

Τόσο το υπουργείο Εργασίας όσο και το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης είχαν γνωμοδοτήσει αρνητικά στην αίτηση μεταβίβασης της άδειας παραγωγής και εμπορίας αμμωνίας, οξέων και αζωτούχων λιπασμάτων στη νεοϊδρυθείσα εταιρεία.

Παρ’ όλα αυτά, με απόφαση την οποία υπέγραψε ο αντιπεριφερειάρχης Θόδωρος Μαρκόπουλος, που συνδέεται πολιτικά με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η εταιρεία πήρε την άδεια. Ποιος τα θυμάται όμως όλα αυτά;