Χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα αλλά και με χαμηλή συμμετοχή ψηφοφόρων διεξήχθη ο πρώτος γύρος των εκλογών για την ανάδειξη προέδρου στη γειτονική Βόρεια Μακεδονία.
Σύμφωνα με την εκλογική επιτροπή, μισή ώρα πριν κλείσουν οι κάλπες (δηλαδή στις 6:30 το απόγευμα, τοπική ώρα) είχε προσέλθει για να ψηφίσει μόλις το 39,71% των ψηφοφόρων. Σημειώνεται ότι εάν η προσέλευση είναι κάτω από το 40%, η ψηφοφορία θα επαναληφθεί.
Οι κάλπες άνοιξαν στις 7 το πρωί και έκλεισαν στις 7 το βράδυ (8 ώρα Ελλάδας), με τα πρώτα αποτελέσματα να αναμένονται να ανακοινωθούν τις αμέσως επόμενες ώρες.
Φαίνεται πολύ δύσκολο να εκλεγεί κάποιος πρόεδρος από τον πρώτο γύρο, καθώς απαιτείται να λάβει ποσοστό άνω του 50% επί του συνόλου των ψηφοφόρων της χώρας. Αναμένεται, λοιπόν, να διεξαχθεί και β’ γύρος στις 5 Μαΐου, στον οποίο θα συμμετέχουν οι δύο υποψήφιοι που θα συγκεντρώσουν τις περισσότερες ψήφους στον πρώτο γύρο.
Υπενθυμίζεται ότι οι υποψήφιοι για τον προεδρικό θώκο είναι τρεις: ο Στέβο Πενταρόφσκι με τη στήριξη του κυβερνητικού συνασπισμού, η Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάφκοβα απ’ το εθνικιστικό VMRO-DPMNE και ο ανεξάρτητος Μπλέριμ Ρέκα που στηρίζεται από αντιπολιτευόμενα αλβανικά κόμματα.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν να προηγείται ο Στέβο Πεντάροφσκι, με μικρή διαφορά από την Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάφκοβα.
Η δεύτερη θητεία του απερχόμενου προέδρου της χώρας, Γκιόργκι Ιβάνοφ, ο οποίος προέρχεται από το VMRO-DPMNE, ολοκληρώνεται στις 12 Μαΐου. Η θητεία του προέδρου της Βόρειας Μακεδονίας διαρκεί πέντε χρόνια.
Η σημασία των εκλογών
Οι εκλογές αποτελούν ένα κρας τεστ για τον κυβερνητικό συνασπισμό του Ζόραν Ζάεφ αλλά και για τη Συμφωνία των Πρεσπών, καθώς είναι η πρώτη εκλογική αναμέτρηση σε μια περίοδο που η χώρα θα έπρεπε να είναι προσανατολισμένη στην εφαρμογή των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων που ίσως της δώσουν το πράσινο φως για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.
Παράλληλα, έρχονται σε μία περίοδο που η ίδια η κοινωνία επιχειρεί να προσαρμοστεί στις αλλαγές που επέφερε η Συμφωνία των Πρεσπών, με τις συνταγματικές αλλαγές και την αλλαγή του ονόματος της χώρας.
Τέλος, εκκρεμούν δικαστικές διώξεις για διαφθορά εις βάρος του φυγόδικου εθνικιστή, πρώην πρωθυπουργού και πρώην ηγέτη του VMRO-DPMNE, Νίκολα Γκρούεφσκι.
Υποψήφιοι τρεις πανεπιστημιακοί
Ο 56χρονος Πεντάροφσκι είναι καθηγητής πανεπιστημίου στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Αμερικανικού Κολλεγίου των Σκοπίων ενώ είχε διατελέσει σύμβουλος των πρώην προέδρων της χώρας Μπόρις Τράικοφσκι και Μπράνκο Τσρβένκοφσκι.
Επίσης έχει διατελέσει πρόεδρος της Κρατικής Εκλογικής Επιτροπής (2004 – 2005) και υφυπουργός Εσωτερικών (1998 – 2001). Το 2016 εξελέγη βουλευτής με το SDSM και από τον Νοέμβριο του 2019 έχει οριστεί εθνικός συντονιστής της προετοιμασίας της Βόρειας Μακεδονίας για την προσχώρησή της στο ΝΑΤΟ.
Η 64χρονη Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάφκοβα είναι καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου «Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» των Σκοπίων. Έχει διατελέσει μέλος σε πολλές διεθνείς επιτροπές ως εμπειρογνώμων, και έχει λάβει πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων για τη συμβολή της στο κράτος δικαίου που της απένειμε η Αποστολή του ΟΑΣΕ στη Βόρεια Μακεδονία. Επίσης έχει διατελέσει υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου επί Κυβέρνησης των Σοσιαλδημοκρατών την περίοδο 1991-1994.
Ο Μπλέριμ Ρέκα, ο οποίος υποστηρίζεται από τα αντιπολιτευόμενα αλβανικά κόμματα BESA και «Συμμαχία για τους Αλβανούς» είναι τακτικός καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEEU) στο Τέτοβο. Έχει διατελέσει πρέσβης στην έδρα της Ε.Ε. (2006-2010), σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας του Κοσόβου και μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής του Κοσόβου, μέλος του Νομικού Συμβουλίου της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, καθώς και μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για την Εθνική Στρατηγική με σκοπό την ένταξη στην Ε.Ε.
Ο Στέβο Πεντάροφσκι καθώς και ο Μπλέριμ Ρέκα τάσσονται υπέρ της ένταξης σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ, εκφράζουν παρόμοιες θέσεις ως προς τη Συμφωνία των Πρεσπών, την οποία βλέπουν ως έναν επώδυνο μεν αλλά αναπόφευκτο και βέλτιστο δυνατό συμβιβασμό μεταξύ των δυο χωρών, με τον οποίο διαφυλάσσεται η «μακεδονική ταυτότητα», ανοίγουν οι πόρτες του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. για τη χώρα και προστατεύονται τα εθνικά συμφέροντα της Βόρειας Μακεδονίας.
Η Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα- Ντάφκοβα εμμένει στη διαφύλαξη της «μακεδονικής» ταυτότητας και γενικότερα του «μακεδονισμού» υποστηρίζει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών αντιβαίνει πλήρως στο Σύνταγμα και τους νόμους της χώρας αλλά και στο διεθνές δίκαιο.
