Βόσκουν βάρκες στο λιβάδι, χορταριάζει ο ουρανός

Γεννήθηκε στη Νάξο το 1921 και ταξίδεψε για την επουράνια «Γειτονιά των αγγέλων» –τίτλος δικού του έργου, άλλωστε– τέτοιες μέρες του 2011. Αναφέρομαι στον Ιάκωβο Καμπανέλλη, καθώς ψυλλιαστήκατε. Από το 1942 έως το ’45 κρατήθηκε στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν. Μαγεμένος αργότερα απ’ τις παραστάσεις του Κουν, θέλησε να γίνει ηθοποιός, αλλά τον απέρριψαν στη Δραματική Σχολή του Εθνικού, επειδή δεν διέθετε απολυτήριο Γυμνασίου. Ευτυχώς. Υπηρέτησε το θέατρο από άλλο μετερίζι, συμβάλλοντας καταλυτικά στην αναγέννησή του· τη μετάβαση από την ηθογραφία και την επιθεώρηση, στον κοινωνικό ρεαλισμό, τον ποιητικό συμβολισμό, στη σάτιρα και την αφαίρεση. Υπήρξε, επίσης, δημοσιογράφος, σεναριογράφος και ποιητής. Ιδού δεινό δείγμα στίχων του:

Καλήν εσπέραν αφεντάδες, καλώς ορίσατε κυράδες./ Μέλισσες μάζεψαν τη γύρη, τη φέρανε στο πανηγύρι./ Οι μέλισσες ζυμώνουν μέλι, ήλιε μου φάε και μη σε μέλει./ Τα φίδια φέραν το φαρμάκι, τα παλληκάρια το μεράκι./ Το μπρούσκο βράζει στο βαρέλι, ήλιε μου πιες και μη σε μέλει./ Με όσα κι αν πω κι ό,τι κι αν δείτε, να μη μου παραξενευτείτε./ Οσα χωράνε στην αλήθεια, δεν τα βαστάν τα παραμύθια.// Κελαηδάνε οι γαϊδάροι και γκαρίζουν τα πουλιά./ Βγάζει κρίνους η τσουκνίδα, σκόρδα η τριανταφυλλιά./ Η πορτοκαλιά κρεμμύδια και καρπούζια η μηλιά.// Θέλω να σ’ έχω και να μ’ έχεις, τα μυστικά μου να κατέχεις./ Τα μάτια σου είναι ο ουρανός μου και το τραγούδι σου ο καημός μου./ Γαλάζια θάλασσα η ποδιά σου, άστρα στολίζουν τα μαλλιά σου./ Ο Αυγερινός σαν πρωτοφέξει, ο ήλιος θα ’ρθει να σε κλέψει./ Θα ’χει βιολιά για να χορέψει και δώρα για να σε πλανέψει.// Βόσκουν βάρκες στο λιβάδι, χορταριάζει ο ουρανός./ Βγαίνει ο ήλιος απ’ τη δύση, κακκαρίζει ο Αυγερινός/ και τ’ αυγά κλωσάει ο λύκος, που ’καμε ο πετεινός.// Αγιε μου Γιώργη καβαλάρη έβγα ψηλά στο κεφαλάρι,/ βάλε και την αρματωσιά σου, καβάλα στ’ άλογο και βιάσου./ Το δράκο χτύπα να σκοτώσεις, την κοπελιά να λευτερώσεις./ Η κοπελιά είναι δική σου κι είναι γλυκιά σαν το ψωμί σου/ και δροσερή σαν το κρασί σου, η κοπελιά είναι δική σου.

Οδυσσέας Σειρήνες πάνε κι έρχονται/ στο τσίλικο καράβι/ και τραγουδάνε με γλυκιά/ φωνή στον Οδυσσέα:// Ιθάκες τρων τα νιάτα σου/ γριές τη δύναμή σου/ μαζί μας έλα στην κρυφή/ σπηλιά τη μαγεμένη.// Ναύτες συντρόφοι δέστε με/ διπλά τριπλά στο ξάρτι/ ν’ ακούω τι λένε να χαρώ/ μαζί τους να μην πάω.// Οι ναύτες τονε δένουνε/ χαρούμενοι στο ξάρτι/ κι ύστερα παίρνουν αγκαλιά/ τις όμορφες Σειρήνες.// Ναύτες προδότες λύστε με/ και πάρτε με μαζί σας/ με τις Σειρήνες τις μικρές/ στην άμμο να χαρούμε.// Δεμένο τον αφήσανε/ τον Οδυσσέα στο ξάρτι/ ν’ ακούει το γλέντι στο γιαλό/ μαζί τους να μην πάει.

Οι Μεγαλέξανδροι Στα χρόνια τα δεκάξι/ ο Μεγαλέξανδρος/ στον πόλεμο ξεκίνησε να πάει.// Την όμορφη γοργόνα/ την αγάπη του/ στην αμμουδιά που παίζαν χαιρετάει.// Στα ξένα που γυρίζει/ ο Μεγαλέξανδρος/ μπλέκει με την πριγκίπισσα Ρωξάνη.// Στην όμορφη γοργόνα/ ούτε ένα μήνυμα/ ούτε ένα «γεια σου» μακρινό δε φτάνει.// Τριαντατριών χρόνων/ ο Μεγαλέξανδρος/ στα Σούσα αφού αγάπησε πεθαίνει.// Η όμορφη γοργόνα/ που δεν το ’μαθε/ στην αμμουδιά την παιδική προσμένει.// Κι όποιος γουστάρει πάει/ για Μεγαλέξανδρος/ «καλή μου ξαναγύρισα» της λέει.// Στην όμορφη αγκαλιά της/ ξημερώνεται/ κι απ’ την χαρά της, τραγουδάει και κλαίει.// Η τύχη μας μεγάλη/ κι ας είναι κάλπικη/ Αρίσταρχε, Χαράλαμπε, Μανώλη.// Δημήτρη, Παναγιώτη/ τη βολέψαμε/ για Μεγαλέξανδροι περνάμε όλοι.