Κόσμια μεν, άγρια δε η διαφωνία Πατριαρχείου με τον Γαβρόγλου

Oπως η μέρα με τη νύχτα είναι περίπου η διαφορά ανάμεσα στις συναντήσεις που πραγματοποίησε ο υπουργός Παιδείας, προχθές, με εκπροσώπους της Εκκλησίας της Ελλάδος και χθες, με την αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου παρουσία και του γ.γ. της κυβέρνησης, κ. Καϊδατζή.

Συνέχιση του διαλόγου αποφασίστηκε ξεκάθαρα προχθές, επιβεβαίωση της διαφωνίας διαπιστώθηκε το ίδιο καθαρά χθες. Καμία από τις δύο δεν προεξοφλεί τη συμφωνία, αφού είναι σκληρά τα αγκάθια του διαλόγου, ωστόσο είναι σαφές πως μόνον οι διαφορές επικράτησαν στη δεύτερη συνάντηση, η οποία επισήμως εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του διαλόγου που άνοιξε η Πολιτεία με την Εκκλησία.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, σε ένα τυπικό, πολιτισμένο αλλά όχι τόσο θετικό κλίμα η συνάντηση δεν υπήρξε τόσο γόνιμη καθώς οι αρνήσεις των εκπροσώπων του Φαναρίου ήταν εξ αρχής ρητές και σχεδόν σε όλα τα καίρια ζητήματα. Οπως επισημάνθηκε, το Πατριαρχείο δεν συμφωνεί με την αναθεώρηση του άρθρου 3 του Συντάγματος, αλλά ούτε δέχεται το κείμενο που δόθηκε στην Εκκλησία της Ελλάδος «ως κείμενο που προορίζεται για τους κληρικούς που υπάγονται στο Πατριαρχείο», ήτοι της Κρήτης και των Δωδεκανήσων. Σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, η επιμονή του κ. Γαβρόγλου να βρεθεί μια βάση συνεννόησης οδήγησε σε μια τεχνική συμφωνία, θα μπορούσε να πει κάποιος.

Μετά τις κατηγορηματικές αρνήσεις από την πλευρά του Πατριαρχείου, τόσο για το άρθρο 13 όσο και για τα μισθολογικά των κληρικών, ο υπουργός Παιδείας ζήτησε τη βοήθεια των διαφωνούντων να γίνει κατανοητή με ακρίβεια η αιτία του φόβου και της δυσπιστίας και να συζητηθεί αναλυτικά. Μόνον τότε έγινε δεκτή η μελέτη του κειμένου από την άλλη πλευρά. Για περαιτέρω συμφωνία ούτε λόγος.

Κατά τ’ άλλα, τα σημεία τριβής παρέμειναν άγρια. Σε ό,τι αφορά το άρθρο 13 με το οποίο, παρεμπιπτόντως, έσπευσαν να ξεκινήσουν οι μητροπολίτες τη συζήτηση, δήλωσαν ότι είναι κατηγορηματικά αντίθετοι σε οποιαδήποτε αλλαγή στο Σύνταγμα. Επισήμαναν δε, πως η κυβέρνηση θα τους βρει απέναντί της αν επιχειρήσει οιαδήποτε αλλαγή χωρίς προηγουμένως να ενημερωθεί και το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η ανησυχία και η δυσαρέσκεια αυτή κρίνονται εύλογες αν ληφθεί υπόψη πως το άρθρο 3 του Συντάγματος συνδέεται άμεσα με την οντότητα και τη συνταγματική κατοχύρωση του ίδιου του Πατριαρχείου. Βέβαια, μπορεί μοναδικός στόχος της κυβέρνησης να είναι η πολιτική της επιβεβαίωση προωθώντας προοδευτικές πρωτοβουλίες ώστε να μεταβληθεί η Ελλάδα σε ουδετερόθρησκο (όπως λέγεται) κράτος, ωστόσο το Πατριαρχείο δεν μπορεί να διανοηθεί την παραμικρή παρέμβαση συνταγματικού χαρακτήρα. Από την άλλη, αμφότερες οι πλευρές γνωρίζουν πως η αναθεωρητική διαδικασία απαιτεί τέτοια πλειοψηφία που δεν φαίνεται να διασφαλίζεται. Ομως, ο φόβος φυλάει τα έρμα. Το ίδιο και η πολιτική επικοινωνία.

Περί μισθολογικού

Σε ό,τι αφορά, τώρα, το μισθολογικό, η διαφωνία και σ’ αυτό είναι απόλυτη. Καμία συζήτηση για τις λεπτομέρειες, καμία διάθεση για ανάλυση. Τουλάχιστον χθες. Παραμονή στο Μητρώο Μισθοδοτούμενων από το ελληνικό Δημόσιο, έλεγε η πλευρά του Πατριαρχείου και φυσικά καμιά διαφοροποίηση για τους δικούς του κληρικούς, σε Κρήτη και Δωδεκάνησα. Ολοι οι κληρικοί σε Μητρώο Κληρικών και Εκκλησιαστικών Υπαλλήλων της Εκκλησίας της Ελλάδος, έλεγε το υπουργείο, αλλά πληρωμή από την Ενιαία Αρχή Πληρωμών. Δεν κατέληξαν πουθενά.

Οι δηλώσεις αμέσως μετά τη συνάντηση είναι ενδεικτικές: «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν επιθυμεί την τροποποίηση του άρθρου 3 του Συντάγματος και το οποίο τιμά το Οικουμενικό Πατριαρχείο ως θεσμό διεθνούς δημοσίου δικαίου και ρυθμίζει τις σχέσεις του με την Ελληνική Πολιτεία και την Ελληνική Εκκλησία και αποτρέπει κρίσεις που υπήρχαν στο παρελθόν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων κ. Δημήτριος, προσθέτοντας ότι το κείμενο που εστάλη από τον υπουργό δεν περιλαμβάνει την Εκκλησία της Κρήτης και υπάρχει ανησυχία βέβαια από πλευράς της Εκκλησίας της Κρήτης: «Δεν μπορεί έτσι όπως έχει να πω ότι μας εκφράζει», τόνισε.

Από την πλευρά του ο κ. Γαβρόγλου επανέλαβε αυτό το οποίο είχε δηλώσει και μετά τη συνάντησή του με την επιτροπή διαλόγου τη Διαρκούς Ιεράς Συνόδου: «Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το πλαίσιο συμφωνίας είναι ανάμεσα στην Πολιτεία και την Εκκλησία της Ελλάδος».

Τόσο ο υπουργός Παιδείας όσο και ο μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων κ. Δημήτριος αναφέρθηκαν σε συνέχιση του διαλόγου. Ομως, φαίνεται πολύ δυσκολότερος ο προγραμματισμός των απαραίτητων συναντήσεων με το Φανάρι απ’ ό,τι με την Ιερά Σύνοδο, καθώς οι συναντήσεις με την τελευταία έχουν συστηματοποιηθεί και η επόμενη έχει ήδη προγραμματιστεί για την ερχόμενη Τρίτη.