Ως η πλέον επωφελής για το δημόσιο συμφέρον και την ανάπτυξη της εθνικής και τοπικής οικονομίας χαρακτηρίζεται, στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου για τις υπο-παραχωρήσεις δραστηριοτήτων των 10 περιφερειακών λιμανιών (Αλεξανδρούπολη, Καβάλα, Ηγουμενίτσα, Βόλος, Κέρκυρα, Ηράκλειο, Ελευσίνα, Ραφήνα, Λαύριο, Πάτρα) που κατατέθηκε στη Βουλή, η μέθοδος που επιλέχτηκε από την κυβέρνηση να αξιοποιηθούν τα συγκεκριμένα λιμάνια.
Στόχος της υλοποίησης της συγκεκριμένης μεθόδου είναι η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων, αλλά και η διασφάλιση του δημόσιου ελέγχου των λιμανιών.
Η συζήτηση για το σχέδιο νόμου «για την κύρωση των Συμβάσεων Παραχώρησης που έχουν συναφθεί μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των Οργανισμών Λιμένος Α.Ε.- Διατάξεις για τη λειτουργία του συστήματος λιμενικής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις» θα ξεκινήσει αύριο το μεσημέρι στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, επομένως πιθανότατα μέσα στον Φεβρουάριο θα ψηφιστεί.
«Η επιλογή αξιοποίησης των 10 περιφερειακών λιμένων, αποκλειστικά μέσω υπο-παραχωρήσεων συγκεκριμένων ή και συνδυασμένων λιμενικών δραστηριοτήτων, γίνεται με γνώμονα τη δυνατότητα αξιοποίησής τους προς όφελος του Δημοσίου, και συνιστά πολιτική επιλογή που συνειδητά εναρμονίζεται με τη μακροχρόνια ευρωπαϊκή πρακτική και εμπειρία στη λιμενική βιομηχανία, η οποία δίνει τη δυνατότητα επιλογής εξειδικευμένων επενδυτών, προς όφελος της ελληνικής οικονομίας» αναφέρεται ακόμα στην αιτιολογική έκθεση.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου κυβέρνηση (υπουργείο Ναυτιλίας) – ΤΑΙΠΕΔ και Οργανισμός Λιμένα μετά από πορίσματα ειδικών συμβούλων θα αποφασίζουν ποιες δραστηριότητες θα παραχωρηθούν.
Στη συνέχεια το ΤΑΙΠΕΔ θα διεξάγει τις διαγωνιστικές διαδικασίες για τις υπο-παραχωρήσεις, καθώς όπως διευκρινίζεται το Ταμείο με βάση τον ιδρυτικό του νόμο 3986/2011 (Α’ 152) διεξάγει διαγωνιστικές διαδικασίες, αποκλειστικά για την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και περιουσιακής φύσης δικαιωμάτων που έχουν περιέλθει στην περιουσία του, το συνολικό οικονομικό αντάλλαγμα των οποίων διατίθεται αποκλειστικά για την αποπληρωμή του δημοσίου χρέους. Ωστόσο το δικαίωμα διαχείρισης και εκμετάλλευσης των λιμενικών δραστηριοτήτων δεν περιέρχεται στο ΤΑΙΠΕΔ, αλλά παραμένει στον Οργανισμό Λιμένος Α.Ε.
Η σύμβαση υπο-παραχώρησης θα κυρώνεται με νόμο από το ελληνικό κοινοβούλιο και το ελληνικό Δημόσιο, εκπροσωπούμενο από τους υπουργούς Οικονομικών και Ναυτιλίας και συμβάλλεται ως εγγυητής για την εκτέλεση των όρων των συμβάσεων υπο-παραχώρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η διάταξη, η οποία αναφέρει ότι ο υπο-παραχωρησιούχος θα καταβάλει αντισταθμιστικό-ανταποδοτικό τέλος υπέρ του Οργανισμού Λιμένος, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5%, επί των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων του, με δυνατότητα υπέρβασης του 5% μόνο στην περίπτωση που με «αντικειμενικό τρόπο τεκμηριώνεται ότι σε διαφορετική περίπτωση διακυβεύεται η βιωσιμότητα του Οργανισμού Λιμένος Α.Ε.».
Το τέλος εξειδικεύεται πριν από την έναρξη οποιασδήποτε διαγωνιστικής διαδικασίας με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Ναυτιλίας. Η ΚΥΑ εκδίδεται σε 15 ημέρες, έπειτα από σχετική εισήγηση του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού Α.Ε. για το προτεινόμενο ύψος του αντισταθμιστικού – ανταποδοτικού τέλους, βάσει μελέτης βιωσιμότητας χρηματοοικονομικού συμβούλου, ο οποίος προσλαμβάνεται από τη διοίκηση του Οργανισμού Λιμένος Α.Ε. και με τη σύμφωνη γνώμη του ΤΑΙΠΕΔ.
Η τεχνική παρακολούθηση της εκτέλεσης των επενδύσεων, καθώς και της λειτουργίας των συμβάσεων υπο-παραχώρησης ανατίθεται σε ανεξάρτητο μηχανικό, τον οποίο επιλέγει και αμείβει ο υπο-παραχωρησιούχος, μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας, κατά το πρότυπο που έχει εφαρμοστεί στον ΟΛΠ και στον ΟΛΘ. Η Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) θα έχει τη γενικότερη εποπτεία και διασφάλιση της νομιμότητας των σχέσεων μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων του εθνικού λιμενικού συστήματος.
Επίσης, αυξάνεται κατά 1,5% και ανεβαίνει στο 3,5% το ποσοστό του ανταλλάγματος υπέρ του Δημοσίου επί του συνόλου των ενοποιημένων ετήσιων εσόδων των Οργανισμών Λιμένος, ποσοστό το οποίο στη συνέχεια οι Οργανισμοί Λιμένος θα αποδίδουν στους δήμους.
Εργασιακές σχέσεις
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι με ειδική διάταξη διατηρούνται σε ισχύ οι Κανονισμοί Προσωπικού και οι Κανονισμοί Εσωτερικής Οργάνωσης και Λειτουργίας των Οργανισμών Λιμένος Α.Ε. και γίνεται σαφές ότι δεν αλλάζουν οι εργασιακές σχέσεις των εργαζομένων και μετά την υπο-παραχώρηση στον προτιμώμενο επενδυτή των συγκεκριμένων λιμενικών δραστηριοτήτων.
