Ναυάγησε η συνάντηση Βίζεγκραντ -Νετανιάχου

Θεωρητικά, για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό -και εκ νέου υποψήφιο για το αξίωμα στις πρόωρες εκλογές της 9ης Απριλίου- η περίσταση θα ήταν προεκλογικό… λουκούμι!

Αρτι αφιχθείς από τη Βαρσοβία και την αμερικανικής έμπνευσης και αντι-ιρανικής ρητορικής διεθνή διάσκεψη για τη Μέση Ανατολή, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα γινόταν σήμερα «οικοδεσπότης» στην Ιερουσαλήμ της πρώτης εκτός Ευρώπης πρωθυπουργικής συνόδου των τεσσάρων χωρών της ξενόφοβης και υπερσυντηρητικής ομάδας Βίζεγκραντ (V4): ήτοι Πολωνίας, Ουγγαρίας, Τσεχίας και Σλοβακίας.

Εκεί όμως που τους ένωνε η κοινή -αν και διαφορετικών κινήτρων- αντίθεσή τους στην πολιτική της Ε.Ε., τους χώρισε η ιστορία.

Το αποτέλεσμα ήταν η Πολωνία να ακυρώσει χθες τη συμμετοχή της, η σύνοδος επίσης να ακυρωθεί, οι συναντήσεις με τους άλλους τρεις επισκεπτόμενους Ευρωπαίους πρωθυπουργούς να γίνουν «διμερείς» και τα σχέδια του Νετανιάχου για μία συμπαγή συμμαχία να πάνε πίσω, εάν όχι στράφι…

Ολα ξεκίνησαν την περασμένη Πέμπτη, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ρωτήθηκε -ενώ βρισκόταν στη Βαρσοβία- για τον επίμαχο νόμο της Πολωνίας, με τον οποίο απαγορεύεται οποιαδήποτε αναφορά σε συνενοχή του πολωνικού λαού στο Ολοκαύτωμα.

Η απάντησή του ότι «οι Πολωνοί συνεργάστηκαν με τους ναζί» προκάλεσε σάλο στη Βαρσοβία. Οπως έκανε πάντως και με την αναφορά του σε «πόλεμο με το Ιράν», το πρωθυπουργικό γραφείο του έκανε λόγο για λάθος απόδοση των δηλώσεων του Νετανιάχου, διευκρινίζοντας ότι μίλησε για κάποιους «Πολωνούς» και όχι για όλους συλλήβδην.

Αργά το βράδυ της Κυριακής, ωστόσο, ο νεοδιορισθείς Ισραηλινός ΥΠΕΞ, Ισραελ Κατς, έριξε λάδι στη φωτιά, μνημονεύοντας από τηλεόρασης τη ρήση του πρώην πρωθυπουργού του Ισραήλ, Γιτζχάκ Σαμίρ, ότι «οι Πολωνοί βύζαξαν τον αντισημιτισμό από τις μανάδες τους».

Χθες, έριξε και… κηροζίνη, τονίζοντας στο ραδιόφωνο του ισραηλινού στρατού πως ναι μεν επιδιώκει καλές σχέσεις με τους Πολωνούς, όμως επέμεινε στη θέση του, υποστηρίζοντας ότι «ο αντισημιτισμός ήταν έμφυτος στους Πολωνούς πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το Ολοκαύτωμα».

Η συνέχεια ήταν η αναμενόμενη. Η πολωνική κυβέρνηση χαρακτήρισε τα σχόλια «ρατσιστικά» και ακύρωσε τη συμμετοχή της στη σύνοδο της V4 στην Ιερουσαλήμ, υπογραμμίζοντας κατά τους New York Times «τόσο τις διαρκείς ευαισθησίες της χώρας του για τον ρόλο της στο Ολοκαύτωμα όσο και το άκομψο των προσπαθειών του Νετανιάχου να μετατρέψει περίεργους εταίρους σε σταθερούς συμμάχους».

Οι εξελίξεις εν τω μεταξύ έδωσαν νέα τροφή σε ιστορικούς, επικριτές και πολιτικούς αντιπάλους του Ισραηλινού πρωθυπουργού στην ίδια του τη χώρα να τον κατηγορήσουν ότι προσεταιρίζεται με μεγάλη ευκολία εθνικιστές ηγέτες, που στις δικές τους χώρες εκτρέφουν τον αντισημιστιμό και διαστρεβλώνουν την ιστορία του Ολοκαυτώματος (π.χ. Πολωνία, Ουγγαρία, Ουκρανία, Λιθουανία).

«Και στις δυο πλευρές καταγράφεται ένα είδος γυμνού πολιτικού οπορτουνισμού», παρατηρεί στους NYT ο Ιαν Μποντ, διευθυντής του τμήματος εξωτερικής πολιτικής στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης με έδρα το Λονδίνο.

«Για τον Νετανιάχου», εξηγεί, «αρκεί να βρει όσους περισσότερους μπορεί, που να έχουν απηυδήσει με την επικρατούσα πολιτική γραμμή στην Ε.Ε. και να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους».

Κατά ορισμένους άλλους, πάντως, όπως τον Εϊνάτ Γουίλφ -πρώην βουλευτή των Εργατικών του Ισραήλ- υπάρχει κι άλλη λύση.

«Εάν ήμασταν λιγότερο εξαρτώμενοι από τους Εβραίους εποίκους» στη Δυτική Οχθη, επισημαίνει, «ίσως θα μπορούσαμε να φέρουμε με το μέρος μας μερικές χώρες, οι οποίες δεν θα επεδίωκαν ως αντάλλαγμα το λουστράρισμα των πεπραγμένων τους κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου»…