Θρίλερ στο Λονδίνο

Η ώρα της αλήθειας για τη συμφωνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου που έκλεισε η Τερέζα Μέι με την Ε.Ε. φτάνει σήμερα, καθώς η παταγώδης -όπως όλα δείχνουν- καταψήφισή της στη Βουλή των Κοινοτήτων και το συνακόλουθο φιάσκο της Βρετανίδας πρωθυπουργού θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον του Brexit, αλλά και της κυβέρνησης μειοψηφίας της.

Στο απόγειο της σοβαρότερης κρίσης στη βρετανική πολιτική σκηνή τις τελευταίες δεκαετίες, η ήττα της Μέι στην κρίσιμη αποψινή ψηφοφορία αναμένεται να είναι βαριά. Η αιφνίδια αναβολή της τον Δεκέμβρη δεν άλλαξε τα δεδομένα.

Χρειάζονται 318 θετικές ψήφοι, σε σύνολο 650 κοινοβουλευτικών εδρών, όταν την επίμαχη συμφωνία προβλέπεται -εκτός συγκλονιστικού απροόπτου- να απορρίψουν περίπου 100 από τους 317 βουλευτές του Συντηρητικού Κόμματός της, οι 10 βουλευτές των Βορειο-ιρλανδών κοινοβουλευτικών συμμάχων της από το κόμμα DUP και σχεδόν όλοι οι βουλευτές των παρατάξεων της αντιπολίτευσης.

Οι δραματικές εξελίξεις -σε συνδυασμό με τις πρωτοφανείς στα χρονικά διακομματικές απόπειρες να αναλάβει το κοινοβούλιο τον έλεγχο της κατάστασης μέσω υποβολής αλλεπάλληλων περιοριστικών για την κυβέρνηση τροπολογιών, ώστε να αποσοβηθεί μια χαοτική έξοδος χωρίς συμφωνία στις 29 Μαρτίου- υποδηλώνουν πως ενισχύεται όλο και περισσότερο το ενδεχόμενο καθυστέρησης του Brexit, μέσω παράτασης του Αρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας, η ενεργοποίηση του οποίου δρομολόγησε τη διαδικασία του ιστορικού διαζυγίου τον Μάρτιο του 2017.

Κι όλα αυτά ενόσω οι Εργατικοί καραδοκούν κι ετοιμάζονται να καταθέσουν άμεσα -πλην άγνωστο ακριβώς πότε- πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης, ποντάροντας πως θα την ανατρέψουν και θα προκαλέσουν πρόωρες εκλογές, παρότι αναγνωρίζουν ότι δεν έχουν εξασφαλίσει προς το παρόν την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη όλων των μικρότερων κομμάτων, όπως του υπερσυντηρητικού DUP που αρνείται έως τώρα να συνταχθεί μαζί τους.

Απώτερος στόχος, που προϋποθέτει μια όχι και τόσο σίγουρη νίκη τους στις κάλπες, ο ηγέτης τους Τζέρεμι Κόρμπιν να διαπραγματευτεί ως πρωθυπουργός μια διαφορετική συμφωνία αποχώρησης με τους Ευρωπαίους, που θα κρατήσει το Ηνωμένο Βασίλειο στην τελωνειακή ένωση, εφόσον φυσικά αποσπάσει τη δική τους συναίνεση.

Το βιβλίο της Ιστορίας

«Ρίξτε μια δεύτερη ματιά σε αυτή τη συμφωνία», ζήτησε χθες σχεδόν ικετευτικά από το βήμα του κοινοβουλίου η Μέι, καταβάλλοντας ύστατες προσπάθειες να μεταπείσει συμπολιτευόμενους και αντιπολιτευόμενους βουλευτές. «Οχι, δεν είναι τέλεια και, ναι, είναι συμβιβαστική. Οταν όμως θα γράφονται τα βιβλία της Ιστορίας, ο κόσμος θα κοιτάξει την αυριανή [σ.σ. σημερινή] απόφαση αυτής της Βουλής και θα αναρωτηθεί: υλοποιήσαμε την ψήφο της χώρας να φύγουμε από την Ε.Ε.; Προασπιστήκαμε την οικονομία μας, την ασφάλειά μας και την Ενωσή μας; ‘Η απογοητεύσαμε τον βρετανικό λαό;», επιχειρηματολόγησε, εγείροντας πάλι ζήτημα «υπονόμευσης της δημοκρατίας μας» αν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016 δεν γίνει σεβαστό.

Ωστόσο, απέφυγε να αποκλείσει κατηγορηματικά την πιθανότητα παράτασης του Αρθρου 50 και κάλεσε πρωτίστως τους ευρωσκεπτικιστές αντάρτες βουλευτές του κόμματός της να αναλάβουν τις ευθύνες τους, θέτοντας το δίλημμα πως είτε η χώρα θα βγει στις 29 Μαρτίου από την Ε.Ε. είτε το Brexit θα εκτροχιαστεί συνολικά.

Ο Κόρμπιν την κατηγόρησε πάλι πως επιχειρεί να εκφοβίσει τη Βουλή κι επανέλαβε πως οι Εργατικοί θα καταψηφίσουν τη συμφωνία, όπως έπραξαν άλλωστε και οι εκπρόσωποι των υπόλοιπων κομμάτων, του DUP συμπεριλαμβανομένου.

Η κάθετη διαφωνία του βορειοϊρλανδικού κόμματος δεν κάμφθηκε ούτε από την κοινή επιστολή του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, προς το Λονδίνο, την οποία η Μέι παρουσίασε στη Βουλή εν είδει τελευταίου άσου στο μανίκι της, υποστηρίζοντας -σε διόλου τυχαία… συγχορδία με τον γενικό εισαγγελέα, Τζέφρι Κοξ- πως έχουν «νομική ισχύ» οι καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις που περιέχει ειδικά για το περιβόητο backstop: τη λεγόμενη δικλίδα ασφαλείας για αποφυγή επαναφοράς επιτόπιων ελέγχων στα -«αόρατα» σήμερα- σύνορα του διχοτομημένου νησιού της Ιρλανδίας, που έχει αναχθεί στο βασικότερο αγκάθι για την αποδοχή της συμφωνίας.

Τουσκ και Γιούνκερ απέρριψαν και γραπτώς οποιαδήποτε τροποποίηση της συμφωνίας. Τόνισαν μεν πως το πρόβλημα του backstop θα μπορούσε να επιλυθεί με εναλλακτικές «διευκολυντικές διευθετήσεις ή τεχνολογίες» στα σύνορα, αρνήθηκαν όμως να ορίσουν καταληκτική ημερομηνία σε περίπτωση εφαρμογής του, απορρίπτοντας ξανά το αίτημα της κυβέρνησης Μέι να χαρακτηριστεί επίσημα προσωρινό για έναν χρόνο.

Εμπορική συμφωνία

Παράλληλα, με μια δήλωση προθέσεων και μόνο, δεσμεύονται, αν η συμφωνία περάσει, να ξεκινήσουν πάραυτα διαπραγματεύσεις με το Λονδίνο, για να καταλήξουν στη σύναψη εμπορικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2020, ούτως ώστε το backstop να μη χρειαστεί καν να εφαρμοστεί.

Σύμφωνα με την Guardian, αξιωματούχοι της Ε.Ε. έχουν ήδη αρχίσει να εκπονούν σχέδια για παράταση του Αρθρου 50 μέχρι τον Ιούλιο.

Τυχόν τέτοια απόφαση απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών, με την Ισπανία να υποστηρίζει χθες, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών Ζοζέπ Μπορέλ, πως το ανώτατο χρονικό όριο που θα μπορούσε να δοθεί στο Λονδίνο θα ήταν ο Μάιος, λόγω ευρωεκλογών, οι οποίες «έχουν σχεδιαστεί χωρίς βρετανική εκπροσώπηση». Και το θρίλερ του Brexit συνεχίζεται…