Το θέμα «Συμφωνία των Πρεσπών» συζητιέται εδώ και καιρό· στα καφενεία και στους δρόμους από απλούς, καθημερινούς ανθρώπους, έως τη Βουλή από τους αρχηγούς των κομμάτων και τους βουλευτές. Για το ίδιο θέμα εκφράζουν τις απόψεις τους δημοσιογράφοι, πολιτικοί, συγγραφείς, ιστορικοί, πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι της Εκκλησίας και πολλοί άλλοι. Ακούμε τις απόψεις τους και εκτιμούμε τα επιχειρήματά τους, επιδοκιμάζουμε ή αποδοκιμάζουμε. Η αποδοχή ή η απόρριψη άλλοτε γίνεται με αποτίμηση κι άλλοτε με κομματική αποδοχή, όχι ιδεολογική ή πολιτική.
Ως εδώ ίσως μπορούμε να πούμε καλά, έτσι γίνεται σε πολλά θέματα. Λέμε το ναι και το όχι και μετά μας καταβάλλει η απόφαση, ειδικά «όποιος έκανε… τη μεγάλη άρνηση από δειλία» όπως γράφει ο Αλεξανδρινός ποιητής. Αν απομακρυνθούμε από την ποίηση θα σκεφτούμε το πολιτικό κόστος και το κομματικό όφελος.
Συχνά ακούμε, για χρόνια δεν παίρνουν οι πολιτικοί μας αποφάσεις με πολιτικό κόστος. Τώρα έχουμε την πρόταση για τη Συμφωνία των Πρεσπών η οποία έχει το μέγιστο πολιτικό κόστος, για όλους. Πρώτα για τον πρωθυπουργό και κατόπιν για όσους την υποστηρίζουν. Αλλά αν αυτών το κόστος είναι φανερό, δηλαδή ότι συμβαίνει, πολιτικά και εκλογικά, στον παρόντα χρόνο, των αποδέλοιπων είναι στο μέλλον, στην ιστορική αποτίμηση.
Ετσι πολλοί πολιτικοί εκφράζονται απορριπτικά για τη συμφωνία, ενώ οι απόψεις τους ήταν θετικές, γραπτά και ηχητικά διατυπωμένες στο πρόσφατο παρελθόν. Αν άλλαξαν απόψεις είναι θεμιτό, όμως πρέπει να αιτιολογήσουν αυτή τη μεταστροφή τους κι όχι να υποστηρίζουν ότι τούτη, τη σημερινή, την είχαν έκπαλαι.
Υπάρχουν και κάποιοι που σιωπούν, εκκωφαντικά. Ανάμεσά τους ήταν τρεις πρώην πρωθυπουργοί· οι κύριοι: Κώστας Σημίτης, Κώστας Καραμανλής και Γιώργος Παπανδρέου. Ο τρίτος έστω και την τελευταία στιγμή μίλησε. Είναι δυνατόν σε αυτό το σημαντικό θέμα, για το οποίο έχουν λεχθεί και γραφτεί τόσα πολλά, να σιωπούν οι σημαντικοί πολιτικοί της χώρας μας; Γιατί δεν εκτίθενται, δεν συμμετέχουν στη διαμόρφωση της πολιτικής θέσης, τόσο των κομμάτων των οποίων είναι μέλη όσο και της εθνικής θέσης. Εκτός κι αν περιμένουν τη στιγμή που για αυτούς είναι η κατάλληλη, όμως ο χρόνος εξαντλείται.
Ετσι σιωπηλός ήταν κι ο Ελευθέριος Βενιζέλος, στις εκκλήσεις των φιλελεύθερων υποψήφιων βουλευτών της Λέσβου κατά τις εκλογές του 1920. Οι υποψήφιοι ζητούσαν να πάρει θέση υπέρ ή κατά της ανεξάρτητης υποψηφιότητας του Γεωργίου Παπανδρέου στο νησί, καθώς κινδύνευε να μην εκλεγεί κάποιος τους. Ο Βενιζέλος μια βδομάδα πριν από τις εκλογές, σπάει τη σιωπή του και δηλώνει «υποψηφιότητα κ. Παπανδρέου απολύτως αποκρούω». Αλλά ο Παπανδρέου εκλέχτηκε!
* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
