Να ενισχύσουν τους ελέγχους σχετικά με την πώληση υπηκοότητας σε πλούσιους μη Ευρωπαίους, μέσω των λεγόμενων προγραμμάτων των «χρυσών διαβατηρίων» κάλεσε τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. η Κομισιόν.
Στην έκθεσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι τα προγράμματα αυτά μπορεί να βοηθήσουν ομάδες οργανωμένου εγκλήματος να διεισδύσουν στην Ένωση αυξάνοντας τον κίνδυνο για ξέπλυμα χρήματος, διαφθορά και φοροδιαφυγή.
Στην ΕΕ, η Μάλτα, η Κύπρος και η Βουλγαρία είναι οι μόνες χώρες που πουλούν «χρυσά διαβατήρια» με αντάλλαγμα επενδύσεις που κυμαίνονται από 1 εκατ. έως 2 εκατ. ευρώ. Είκοσι κράτη-μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των προαναφερθέντων, πωλούν άδειες διαμονής, ή «χρυσές βίζες», σε αλλοδαπούς που είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν στις χώρες που τους υποδέχονται, από 15.000 ευρώ -στην Κροατία- έως και πάνω από 5 εκατ. ευρώ – στο Λουξεμβούργο και τη Σλοβακία.
Η Κομισιόν δεν έδωσε εκτιμήσεις για τα έσοδα που αντλούν τα κράτη-μέλη της ΕΕ που εφαρμόζουν αυτά τα προγράμματα.
Ωστόσο μια έκθεση των οργανώσεων Global Witness και Διεθνής Διαφάνεια ανέφερε τον Οκτώβριο ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν περίπου 25 δισεκ. ευρώ σε ξένες άμεσες επενδύσεις σε μία δεκαετία από τη διάθεση με αυτόν τον τρόπο τουλάχιστον 6.000 διαβατηρίων και σχεδόν 100.000 αδειών διαμονής.
Η έκθεση της Κομισιόν ανέφερε ότι και τα δύο προγράμματα ενέχουν κινδύνους και υπογράμμισε τις αστοχίες στα προγράμματα της Μάλτας, της Κύπρου και της Βουλγαρίας, που δεν ελέγχουν επαρκώς την προέλευση του πλούτου των ιδιωτών που αγοράζουν την υπηκοότητά τους και δεν επιτρέπουν την εύκολη ταυτοποίησή τους. Επίσης παρακάμπτουν τους κανόνες της ΕΕ που απαιτούν «ουσιαστική» διαμονή σε ένα κράτος-μέλος της ΕΕ πριν από τη χορήγηση υπηκοότητας, σύμφωνα με την έκθεση.
«Δεν θα πρέπει να υπάρχει αδύναμος κρίκος στην Ε.Ε., όπου ο κόσμος μπορεί να αγοράζει το πιο ελαστικό πρόγραμμα», δήλωσε η Επίτροπος Δικαιοσύνης Βέρα Γιούροβα.
Για να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι που θέτουν αυτά τα προγράμματα, οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν ότι θα συστήσουν μια ομάδα ειδικών που θα προτείνει έως το τέλος του έτους ένα ενιαίο πλαίσιο ελέγχων ασφαλείας για τα προγράμματα τέτοιου είδους.
Ωστόσο κάποιοι κάνουν λόγο για «μισή λύση» απ’ την πλευρά των Βρυξελλών.
«Η πώληση των κοινωνικών δικαιωμάτων θέτει σε σοβαρή απειλή την ασφάλειά μας και τον αγώνα κατά της διαφθοράς στην Ε.Ε.» δήλωσε ο βουλευτής των Πρασίνων Sven Giegold, ο οποίος έχει κάνει εκστρατεία για την απαγόρευση της πρακτικής των «χρυσών διαβατηρίων».
