Ωραίο διήμερο στην πανέμορφη Αρκαδία. Περάσαμε, λοξοδρομώντας, και από τα Μανταίικα· έρημο χωριό, χωμένο σε μιαν αγκαλιά του Μαίναλου. Ανθρωπο δεν έβλεπες· ούτε πλατεία ούτε καφενείο. Μια εκκλησιά σε κάποιαν άκρη, απόμερη κι αυτή.
Δυο σκυλιά που από κάπου γάβγιζαν, δυο-τρία αμάξια σε αυλές και κάποια κάπως περιποιημένα κτηματάκια· από ένα ο φίλος έκοψε και μου πρόσφερε τέσσερα φιρίκια, πεσκέσι από την «πατρίδα». Γενέτειρα πιθανότατα τα Μανταίικα της οικογένειας, που πέρασε απέναντι, στο Αϊβαλί, με τους διωγμούς του Ιμπραήμ και ξαναγύρισε στα πάτρια με τον μεγάλο διωγμό του Εικοσιδυό.
Πανέμορφο ταξίδι. Και χιόνια, αρκετά, σε διάσελο του Μαίναλου, μες στο πανέμορφο ελατόδασος-φυσικό μνημείο, σχεδόν κατάκορφα· αν ο δρόμος δεν ήταν πατημένος, θα χρειαζόμασταν αλυσίδες. Πηγαίναμε από Στεμνίτσα, όπου διανυκτερεύσαμε, στα Ανω Δολιανά, όπου γευματίσαμε το μεσημέρι της επομένης· από το Μαίναλο και τη Γορτυνία στον Πάρνωνα και την Κυνουρία.
Αχανής η Αρκαδία· τόπος (και τοπίο), μυθολογία, Ιστορία. Ακόμα και εμβληματικός τόπος-σύμβολο των ουτοπιστών: ιδεώδης κοινωνία, κάτι σαν χαμένος παράδεισος· το «αμερικανικό όνειρο», από εκεί, από την ιδεατή Αρκαδία, την Arcadia, πήγασε· μην κοιτάμε πού κατέληξε!
Στεμνίτσα, η Υψούς των αρχαίων. Τίποτα χαμηλό στην Αρκαδία. Από βουνό σε βουνό. Ακόμα και πρωτεύουσα, η Τρίπολη, είναι σε οροπέδιο, στα 650 υψόμετρο. Στην Αρκαδία δεν ταξιδεύεις. Πετάς… οδικώς! Υψούς -ο οικιστής- ήταν ένας από τους πενήντα γιους του βασιλιά της Αρκαδίας Λυκάονος. Στεμνίτσα, όνομα σλάβικο, 7ος αιώνας· σημαίνει: δασώδης και σκιερή. Περίφημη για τα ασημικά της· με Σχολή Αργυροχοΐας σήμερα.
Αγαπημένη του Κολοκοτρώνη, έδρα του. Την έλεγε χαϊδευτικά «Χωριατοπούλα του Μοριά». Σημαντικός ο ρόλος της στον Ξεσηκωμό. Εδρα της Α’ Πελοποννησιακής Γερουσίας και άτυπη πρωτεύουσα της Επανάστασης, Μάιο με Ιούνιο του Εικοσιένα, στη σύνοδο της πρώτης συνέλευσης της Γερουσίας. Γερουσίας, η κεντρική πλατεία. «Γερουσία» το παλιό καφενείο της πλατείας. Εδώ και λίγα χρόνια, το διατηρεί νέο ζευγάρι σε άριστη κατάσταση, με τερπνές λιχουδιές. Μιλήσαμε με θαμώνες το πρωί.
Περίπου ογδόντα άνθρωποι ξεχειμωνιάζουν πια στη Στεμνίτσα. Λεωφορείο από Τρίπολη τρεις φορές την εβδομάδα, εκτός του σχολικού, με το σχολείο στη Βυτίνα. Δεν είναι μόνο το τοπίο και η Ιστορία, είναι και τα σημερινά αδιάψευστα.
Διανυκτερεύσαμε στο εξαίρετο «Τρικολώνιον» (παλαιός Δήμος Τρικολώνων η Στεμνίτσα), παρά την πολύωρη διακοπή ρεύματος. Καθόλου άσχημο να προγευματίζεις με αναμμένα κηροπήγια. Αστειεύεσαι και γνωρίζεσαι με τους άλλους καλύτερα. Ξαναγίνεσαι άνθρωπος. Αναχώρηση. Απίστευτης ομορφιάς αρκαδικό τοπίο. Χειμωνιάτικο, αλλά με έντονα ακόμα τα οξειδωμένα χρώματα του φθινόπωρου· τις πανέμορφες «σκουριές» ανάμεσα στο κίτρινο και το κόκκινο. Γευματίσαμε «του σκασμού» στον Ντίνο στα Ανω Δολιανά, με επιδόρπιο σπιτικά γλυκά κουταλιού στο καφενείο του Γιάννη.
Ευχαριστώ την παρέα: Τάκη και Τζούλια (αμφιτρύονες, ως εντόπιοι· Δολιανίτης ο Τάκης), Μάρκο και Ματίνα, Μαρίνο και Ρούλα, Κίμωνα και Ελένη, με τα όμορφα κοριτσάκια τους Μαρία και Εμμη (Εμμανουέλα). Αν και αισθητά πρεσβύτερος όλων, με «προβίβασαν» σε χαμηλότερη ηλικία. Επέστρεψα στο σπίτι με ιδρωμένη ακόμα φανέλα από τα σκαλοπάτια της βυζαντινής (963) Μονής Φιλοσόφου στον Λούσιο· αρχαίο, νεότερο και παντοτινό ποταμό-πατέρα της Αρκαδίας.
