Ενα κομβικό εμπόδιο ξεπεράστηκε, τα ακόμα πιο δύσκολα έπονται ωστόσο. Η συμφωνία για το βελούδινο διαζύγιο μεταξύ Ε.Ε. και Ηνωμένου Βασιλείου είναι μεν γεγονός.
Ομως το συμβιβαστικό εκ των πραγμάτων περιεχόμενό της, όπως και οι εκβιαστικές κατ’ ουσίαν ευρωπαϊκές πιέσεις προς το βρετανικό Κοινοβούλιο να την εγκρίνει -μέσω της γνωστής και μη εξαιρετέας απειλής «ή αυτή ή τίποτα»- είναι πολύ πιθανό να γυρίσουν μπούμερανγκ στην Τερέζα Μέι και τις εξαιρετικά επίπονες (αν όχι απέλπιδες) προσπάθειές της να κερδίσει το σημαντικότερο ίσως στοίχημα της πολιτικής της καριέρας: να ενώσει τη διχασμένη Βουλή των Κοινοτήτων, τη διχασμένη παράταξή της και τη διχασμένη χώρα της πίσω από το δικό της σχέδιο για Brexit.
Διαφορετικά, πέρα από την ταπείνωση κινδυνεύει να τη ρίξουν οι εσωκομματικοί της αντίπαλοι από την εξουσία, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε., θεωρητικά στις 29 Μαρτίου.
Μικρές χαραμάδες
Η στριμωγμένη Βρετανίδα πρωθυπουργός έχει πλέον στη διάθεσή της περίπου δύο βδομάδες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο, που αναμένεται να οριστεί για τις 10 ή 11 Δεκέμβρη: παραμονές δηλαδή της προγραμματισμένης ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής στις 13 και 14 του ερχόμενου μήνα, η οποία ενδέχεται να κληθεί να διαχειριστεί τα χαοτικά απόνερα τυχόν καταψήφισης της συμφωνίας στο Λονδίνο.
Μέσα σ’ αυτό το μικρό περιθώριο πυκνού πολιτικού χρόνου η Μέι μεταξύ άλλων θα οργώσει το Ηνωμένο Βασίλειο, εντατικοποιώντας την εκστρατεία της να «ψήσει» τους πολίτες για τη στρατηγική της ώστε με τη σειρά τους να πείσουν τους βουλευτές της εκλογικής τους περιφέρειας πως η υπερψήφιση της συμφωνίας είναι προς το εθνικό συμφέρον, άνευ έτερης «συντεταγμένης» εναλλακτικής.
Παρά την εκφοβιστική τακτική του καρότου και μαστίγιου και την απόρριψη επαναδιαπραγμάτευσης της συμφωνίας εκ μέρους της Ε.Ε., Ευρωπαίοι διπλωμάτες αφήνουν ελάχιστες χαραμάδες να υπάρξουν ορισμένες αμελητέες αλλαγές στο κείμενο της πολιτικής διακήρυξης για τις μελλοντικές σχέσεις των δύο πλευρών (και όχι στη νομικά δεσμευτική συνθήκη για τους όρους αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου) προκειμένου η συνολική συμφωνία να γίνει πιο εύπεπτη για να περάσει από τη βρετανική Βουλή, ώστε να υπερψηφιστεί τον Γενάρη από το Ευρωκοινοβούλιο και το Brexit να δρομολογηθεί χωρίς άλλα απρόοπτα.
Τίποτα δεν αποκλείεται
Μέχρι στιγμής όμως τα «κουκιά» στο Λονδίνο δεν βγαίνουν. Ως γνωστόν, οι κυβερνώντες Τόρις δεν διαθέτουν αυτοδυναμία, όποτε και μόνον η καταψήφιση από εφτά συμπολιτευόμενους βουλευτές αρκεί για να προκαλέσει μείζον πρόβλημα.
Πόσο μάλλον που τουλάχιστον 90 ευρωσκεπτικιστές Συντηρητικοί βουλευτές επιμένουν πως θα «μαυρίσουν» τη συμφωνία, απειλώντας να συγκεντρώσουν κατόπιν τις απαιτούμενες 48 επιστολές και να καταθέσουν πρόταση μομφής κατά της Μέι, με στόχο να την καρατομήσουν από την κομματική ηγεσία και κατά συνέπεια από την πρωθυπουργία, αν βέβαια εκείνη δεν προλάβει να παραιτηθεί υπό το βάρος της ήττας.
«Τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί», συμπεριλαμβανομένης της κατάρρευσης της κυβέρνησης, παραδέχτηκε χθες ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Τζέρεμι Χαντ.
Περί μοντέλου Νορβηγίας
Κατηγορηματική πως οι 10 βουλευτές από το βορειοϊρλανδικό ενωτικό κόμμα DUP (και κοινοβουλευτικό δεκανίκι της κυβέρνησης μειοψηφίας της Μέι) θα καταψηφίσουν τη συμφωνία, λόγω κάθετης διαφωνίας με τη διευθέτηση του ζητήματος των ιρλανδικών συνόρων, εμφανίστηκε χθες η επικεφαλής του, Αρλίν Φόστερ.
Ωστόσο έκανε λόγο για έναν «τρίτο δρόμο», ο οποίος -σύμφωνα με πρότερα δημοσιεύματα των Sunday Times και της Daily Telegraph- ενδέχεται να αφορά ένα κάποιο μυστικό σχέδιο Β, που φέρεται να κουβεντιάζει το DUP με πρωτοκλασάτους υπουργούς της κυβέρνησης.
Η Φόστερ δεν διέψευσε μάλιστα πως το κόμμα της προωθεί την ιδέα σύναψης συμφωνίας που θα βασίζεται στο μοντέλο της Νορβηγίας: τουτέστιν την ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και την παραμονή του στην ενιαία αγορά διά της πλαγίας.
Αντιδράσεις Εργατικών
Συμπολιτευόμενοι και αντιπολιτευόμενοι βουλευτές -ανάλογα με το αν έχουν ταχθεί υπέρ της εξόδου ή της παραμονής στην Ε.Ε.- υποστηρίζουν πως από την υπάρχουσα συμφωνία είναι καλύτερο το Ηνωμένο Βασίλειο είτε να αποχωρήσει «άτακτα» είτε να μην αποχωρήσει καθόλου από το ευρωπαϊκό μπλοκ είτε να προκηρύξει νέο δημοψήφισμα για να κρίνει ο λαός.
Και φυσικά στα σενάρια που παίζουν συγκαταλέγεται και η διενέργεια πρόωρων εκλογών, τις οποίες μπορεί κάλλιστα να κερδίσουν οι δημοσκοπικά ανεβασμένοι -αλλά αντιστοίχως διχασμένοι για το Brexit- Εργατικοί.
Η τελική συμφωνία «είναι κακή για τη χώρα», επανέλαβε χθες ο ηγέτης τους, Τζέρεμι Κόρμπιν.
«Μας δίνει λιγότερο λέγειν για το μέλλον μας και θέτει σε κίνδυνο δουλειές και βιοτικό επίπεδο. Γι’ αυτό οι Εργατικοί θα αντιταχθούν στη συμφωνία στο Κοινοβούλιο. Θα εργαστούμε μαζί με άλλους για να μπλοκάρουμε τυχόν έκβαση για έξοδο χωρίς συμφωνία και θα διασφαλίσουμε πως βρίσκεται στο τραπέζι το εναλλακτικό σχέδιο των Εργατικών για μια λογική συμφωνία που θα επανενώσει τη χώρα».
Περίπτωση παράτασης
Δεν αποκλείεται πάντως αντάρτες βουλευτές των Εργατικών και δη εσωκομματικοί αντίπαλοι του Κόρμπιν, που υποστήριξαν εξ αρχής με πάθος το Brexit, να διαφοροποιηθούν από την κομματική (κορμπινική, αν θέλετε) γραμμή και να υπερψηφίσουν τη συμφωνία στο Κοινοβούλιο.
Στην οδό της καταψήφισης οδεύουν πάντως το σκοτσέζικο SNP, που επιδιώκει -αν μη τι άλλο- μόνιμη παραμονή σε ενιαία αγορά και τελωνειακή ένωση, και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες, που ζητούν επίμονα δεύτερο δημοψήφισμα.
Κι όλα αυτά καθώς κυκλοφορεί και η ιδέα της «διαπραγματευμένης μη συμφωνίας», βάσει της οποίας το Ηνωμένο Βασίλειο ενδέχεται να ζητήσει να παραταθεί κατά έναν χρόνο -με το αντίστοιχο οικονομικό τίμημα- η παραμονή του στην Ε.Ε. μέχρι να βγει άκρη από τα μαλλιά-κουβάρια στη βρετανική επικράτεια. Ιδού λοιπόν η Ρόδος, ιδού και το πήδημα. Ελπίζουμε όχι στο κενό…
