Είναι βέβαιο πως η Αγία Γραφή μάλλον θα μείνει ξεχασμένη στις μητροπόλεις τους, αφού σήμερα θα βγουν τεφτέρια και κάποιοι εξ αυτών ακονίζουν μαχαίρια. Αλλά είναι αδύνατον σχεδόν -ακόμα και για όσους από εμάς δεν θρησκεύονται- να μη θυμηθούμε εκείνη τη ρήση του Ματθαίου, ακούγοντας, όλες αυτές τις μέρες, μητροπολίτες να ολοφύρονται για «την περιουσία μας» και ιερείς να ξεκινάνε πόλεμο για τη μισθοδοσία τους.
«Κανένας δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους· επειδή, ή τον έναν θα μισήσει, και τον άλλον θα αγαπήσει· ή στον έναν θα προσκολληθεί, και τον άλλον θα καταφρονήσει. Δεν μπορείτε να υπηρετείτε τον Θεό και τον Μαμωνά» –ο ευαγγελιστής τα έλεγε αυτά, αλλά τον χωρίζουν σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια από όσα διαδραματίζονται σήμερα στη Μονή Πετράκη, όπου συνέρχεται η Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας.
«Να μας δώσει την περιουσία μας που αξίζει τρισεκατομμύρια», αναφωνούσε, χθες, στο ΘΕΜΑ 104,6 ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ πριν τα βάλει με τους «κόκκινους»: «Τα κομμουνιστικά κοσμοείδωλα πέθαναν, δεν μπορούμε να παντρέψουμε τα κομμουνιστικά κοσμοείδωλα αυτά με κράτη δικαίου που είναι η Ευρώπη».
Αν και είπε ότι δεν έχει αντίρρηση στο 50-50 έσοδα από την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, αναρωτήθηκε «γιατί, όμως, το Δημόσιο να μπει συνέταιρος; Για να άρει την αμφισβήτηση; Εχει έννομη πράξη η αμφισβήτηση». Παρέθεσε, τέλος, έναν διάλογο που είχε με τον Πατριάρχη της Ρωσίας, όταν αυτός συνάντησε τον Αλέξη Τσίπρα και «του είπε ότι “εμείς για 70 χρόνια πεινάγαμε, εσείς που είστε νέος άνθρωπος πιστεύετε ότι η σωτηρία είναι η ιδεολογία που κατέρρευσε εδώ;” και δεν πήρε απάντηση».
Την ώρα που διαβάζετε αυτές τις γραμμές, η Σύνοδος θα έχει ξεκινήσει. Οι 82 μητροπολίτες που τη συγκροτούν, κλήθηκαν εκτάκτως από τον αρχιεπίσκοπο, με μοναδικό θέμα το προσύμφωνο Εκκλησίας – Πολιτείας. Τις προηγούμενες ημέρες, με αφορμή τη συμφωνία, είδαμε ένα σκληρό πολιτικό παιχνίδι ενδεδυμένο ιερά άμφια.
Από… τηλεοπτικού άμβωνος, ως επί το πλείστον, κάποιοι θυμήθηκαν τον «συμμοριτοπόλεμο», άλλοι καλούσαν σε πόλεμο και κάποιοι άλλοι, μέσω ακραίων ιστοσελίδων, άφηναν να διαρρεύσει χθες ότι θα φτάσουν στο σημείο να ζητήσουν την παραίτηση του κ. Ιερώνυμου. «Θα είναι γκάφα ολκής αν το κάνουν και το ξέρουν. Μια φορά το επιχείρησαν με τον μακαριστό Χριστόδουλο και ηττήθηκαν κατά κράτος», σχολίαζε, χθες, στην «Εφ.Συν.», υψηλόβαθμο στέλεχος της Εκκλησίας.
«Παίζουν επικοινωνιακά παιχνιδάκια, κάποιοι θέλησαν να ανοίξουν την κούρσα της διαδοχής του αρχιεπισκόπου πρόωρα κι άτσαλα. Θα χάσουν από αυτό. Και κάποιοι άλλοι επιλέγουν να λειτουργούν σαν πολιτικά φερέφωνα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Είναι θλιβερό όταν η Εκκλησία πολιτεύεται».
Τα «ναι» και τα «όχι»
Δύο ομάδες μητροπολιτών συγκρούστηκαν σθεναρά τις τελευταίες μέρες -και απ’ ό,τι φάνηκε όχι μόνο με επίδικο τη συμφωνία: από τη μια όσοι υποστηρίζουν ότι μπορεί και πρέπει να επαναδιατυπωθούν με σύγχρονους όρους οι σχέσεις της Εκκλησίας και της Πολιτείας και από την άλλη μια σειρά από μητροπολίτες που τους ενώνει η άρνηση.
Εξ ου και τα επιχειρήματα των μητροπολιτών που είπαν «όχι», καλύπτουν μια γκάμα που ξεκινάει από το «δίκιο είναι ο νόμος του παπά» και φτάνει μέχρι… τον κομμουνιστικό κίνδυνο. Μέχρι σήμερα, μόλις 24 από τους 82 που συγκροτούν το σώμα της Ιεραρχίας έχουν τοποθετηθεί δημόσια: 14 έχουν τοποθετηθεί αρνητικά και 10 θετικά.
Ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως, πάντως, που εξαρχής έχει εκφράσει την εμπιστοσύνη του στον αρχιεπίσκοπο, χθες δεν μάσησε καθόλου τα λόγια του. Μιλώντας στην ΕΡΤ 3, ο κ. Ανθιμος ήταν αποκαλυπτικότατος και καυστικότατος για κάποιους εκ των συναδέλφων του: «Δεν πιστεύουμε το όψιμο ενδιαφέρον κάποιων και τώρα ξαφνικά τους έπιασε πόνος για τους κληρικούς.
Οψιμο και το ενδιαφέρον του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος παλιότερα μιλούσε για χωρισμό Κράτους – Εκκλησίας, για πληρωμή του κλήρου με άλλον τρόπο, τα θυμόμαστε όλα αυτά, δεν έχουμε Αλτσχάιμερ. Γιατί αυτή η παλινωδία από τον κ. Μητσοτάκη;». Και η κατακλείδα του ήταν όλο νόημα: «Η Εκκλησία είναι υποχρεωμένη να συνδιαλέγεται με αυτόν που κάθε φορά ο ελληνικός λαός εκλέγει και τον οδηγεί στο Μέγαρο Μαξίμου. Οποιον εκλέγει ο ελληνικός λαός, με αυτόν θα συνδιαλέγεται ο αρχιεπίσκοπος».
Τη σύνοδο θα ανοίξει με εισήγησή του ο αρχιεπίσκοπος. Ο κ. Ιερώνυμος αναμένεται να εξηγήσει γιατί είναι ευεργετική η συμφωνία για την Εκκλησία, τι ακριβώς θα συμβεί με τη μισθοδοσία, τη συνταξιοδότηση και τα εφάπαξ των κληρικών, ποιες εγγυήσεις παρέχει η πολιτεία. Στη συνέχεια, θα κατατεθούν οι όποιες ενστάσεις, διαφωνίες κι απορίες.
Η Σύνοδος της Ιεραρχίας θα αποφασίσει και την ίδια τη διαδικασία: αν δηλαδή θα ψηφίσει επί της αρχής τη συμφωνία ή όχι σήμερα ή αν θα την παραπέμψει προς μελέτη σε επιτροπή και θα αποφασίσει σε νέα σύνοδο. Ζητούμενο, επίσης, είναι το αν η συμφωνία θα συζητηθεί αυτοτελώς ή σε συνδυασμό με τη συνταγματική αναθεώρηση.
Αλλοι ιεράρχες εκτιμούν ότι δεν πρέπει να συζητηθούν όλα τα θέματα μαζί κι άλλοι, όπως ο μητροπολίτης Ναυπάκτου, ότι κάτι τέτοιο επιβάλλεται. Μιλώντας στην «Εφ.Συν.», ο κ. Ιερόθεος τόνισε ότι «πρέπει τα δύο θέματα να συζητηθούν μαζί, ώστε να έχουμε μία ολοκληρωμένη άποψη της σχέσης μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας. Ακόμα θεωρώ ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για διαχωρισμό Εκκλησίας – Πολιτείας, αλλά για σχέση. Σε αυτή την κατεύθυνση, είναι θετικό ότι σήμερα γίνεται συζήτηση για εξορθολογισμό των σχέσεων Εκκλησίας – Πολιτείας».
