Ζακ

Προ ημερών, ένας νέος άντρας μπήκε αλλόφρων σ’ ένα κοσμηματοπωλείο, κοντά στην πλατεία Κάνιγγος στην Αθήνα, για κάποιο λόγο που ακόμα δεν έχει διευκρινιστεί -πάντως όχι για να το ληστέψει. Το κατάστημα ήταν άδειο: ούτε ένας άνθρωπος δεν ήταν μέσα. Η πόρτα έκλεισε αυτόματα και ο εισβολέας παγιδεύτηκε μέσα. Προσπάθησε να σπάσει την πόρτα για να βγει, χωρίς να έχει αφαιρέσει κάποιο πολύτιμο αντικείμενο -όπως θα ‘κανε αν αυτός ήταν ο σκοπός του.

Στο μεταξύ ο ιδιοκτήτης και κάποιοι γείτονες και περαστικοί πλησίασαν το κατάστημα και προσπάθησαν, με πέτρες και κλοτσιές, να τον εμποδίσουν να βγει. Οταν τελικά βγήκε, ήταν σε κακή κατάσταση, αιμόφυρτος. Κάποιος πήγε να του δέσει το κεφάλι για να σταματήσει την αιμορραγία, κάποιος άλλος εξακολουθούσε να τον κλοτσάει. Προσπάθησε να ξεφύγει, αλλά έπεσε. Τρεις αστυνομικοί έπεσαν πάνω του, τον χτύπησαν και του πέρασαν χειροπέδες. Λίγο μετά ο άντρας ξεψύχησε.

Πριν από τρία χρόνια, σ’ ένα βίντεο που παίχτηκε στην τηλεόραση, είδαμε τα εξής: στον εξωτερικό χώρο ενός βενζινάδικου έρχεται, φουριόζος, ένας ασυνόδευτος σκύλος, ένα πιτ μπουλάκι. Πλησιάζει τους ανθρώπους γαβγίζονtας κι εκείνοι νιώθουν ότι απειλούνται. Κάποιος παίρνει μια μάνικα και τον καταβρέχει. Ενας άλλος τον κλοτσάει. Ενας τρίτος παίρνει ένα ξύλο και προσπαθεί να τον χτυπήσει.

Ο σκύλος, σε έξαλλη κατάσταση πια, κυνηγάει -και ορμάει σε- όποιον βλέπει να τρέχει ή να τον πλησιάζει. Λίγο μετά καταφτάνει κι ένα περιπολικό. Οι αστυνομικοί πυροβολούν το σκυλί και το σκοτώνουν.

Είναι εντυπωσιακό ότι και στις δύο αυτές περιπτώσεις οι άνθρωποι αντέδρασαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, με τον ίδιο αυτοματισμό. Δεν είχαν σκοπό -ούτε διάθεση- να ακινητοποιήσουν τον «εισβολέα«, άνθρωπο ή σκύλο, αλλά να τον τιμωρήσουν, να τον εξοντώσουν. (Αυτό φάνηκε, τουλάχιστον.)

Δεν σκέφτηκαν -διότι προφανώς δεν είχαν τον χρόνο και την ψυχραιμία- ότι ο σκύλος -στη μία περίπτωση- δεν ήταν λυσσασμένος ή… ανθρωποφάγος, αλλά τρομαγμένος και αγχωμένος. Ούτε ότι ο «εισβολέας» άντρας δεν ήταν κάποιος κακοποιός ληστής που τους απειλούσε, αλλά ένας πανικοβλημένος άνθρωπος που ήθελε να ξεφύγει από την παγίδα στην οποία είχε πιαστεί.

Ακόμα πιο εντυπωσιακό -και απογοητευτικό- είναι το ότι την ίδια έλλειψη ψυχραιμίας με τους πολίτες (που σ’ ένα βαθμό μπορείς να την εξηγήσεις) έδειξαν και οι αστυνομικοί που έσπευσαν στο σημείο.

Βλέποντας πεσμένο και αιμόφυρτο έναν άνθρωπο, αυτοί, 4-5 παιδαράδες, άρχισαν να τον κλοτσάνε για να τον… χειροπεδήσουν, αντί να φωνάξουν αμέσως ένα ασθενοφόρο. Και υποτίθεται ότι είναι και εκπαιδευμένοι…

* Η Αλλοπάρ, η γλυκιά μου σκυλίτσα, πίστευε πάντα πως, ενώ τα ζώα αντιδρούν με το ένστικτο, οι άνθρωποι, αντίθετα, αντιδρούν με τη λογική. Πρέπει να παραδεχτεί ότι έκανε λάθος: υπάρχουν κι άνθρωποι που αντιδρούν με το ένστικτό τους, σαν τα ζώα.