Ψάχνοντας πληροφορίες για τα «Καπετανέικα» βρήκα δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου της Πάρου της προηγούμενης χρονιάς, όταν για πρώτη φορά διοργανώθηκαν.
Τα μάτια μου είδαν όλων των ειδών τα ξύλινα σκαριά: πολύχρωμα, στολισμένα με χρωματιστά τριγωνικά σημαιάκια, αγκυροβολημένα το ένα δίπλα στ’ άλλο στον κόλπο της Νάουσας. Διάβαζα τις άγνωστες για μένα λέξεις «δωδεκάμετρα τρεχαντήρια, καΐκια, εικοσάμετρο καραβόσκαρο, πέραμα, τρεχαντήρι με ιστιοφορία φάθας, βαρκαλάς, καταμαράν λατίνι, σακολέβες, δεκάκοπες φαλαινίδες με ιστιοφορία λατινιού, συμιακή σκάφη» κάτω από κάθε μια φωτογραφία, προσπαθώντας να τις αντιστοιχίσω στο μυαλό μου.
«Θαλασσινό πανηγύρι» σκέφτηκα, αναγνώνοντας μέσα μου πόσο πολύ θα ήθελα να είμαι παρούσα σε ένα τέτοιο γεγονός, να νιώσω αυτό το αίσθημα χαράς που περίτρανα ξεχείλιζε από τις εικόνες, να ακούσω τα πειράγματα, τα γέλια όλων όσοι συμμετέχουν, να περπατήσω ξυπόλητη στα ξύλινα καταστρώματα, να νιώσω τον κλυδωνισμό από το κύμα, ν’ ακούσω τον παφλασμό των κυμάτων, να καίγεται το δέρμα μου από το αλάτι και τον ήλιο, να κοινωνήσω τα μυστικά της θαλασσινής οικογένειας.
Αναπάντεχα βγήκαν οι θύμησες, τις τράβηξαν από τα πέλαγα της μνήμης τα χαμόγελα των καπεταναίων που τους έβλεπα να στέκουν πάνω στα σκάφη τους, με βλέμμα που έσκαζε από ικανοποίηση και αγάπη.
Συναισθήματα που, όπως ανακάλυψα, δεν είχαν μοναδική πηγή την αγάπη για το ξύλινο σκαρί, για τη μυρωδιά, τους τριγμούς των ξύλων, τους ήχους που φτιάχνει ο άνεμος καθώς περνάει μέσα από τα ιστία. Αλλά είχαν ως κύριο λόγο ή αφορμή τη διάθεση να τιμήσουν τον αρχιτέκτονα Κώστα Γουζέλη, που πρόσφατα είχε φύγει από την παρέα τους.
Οταν απόσωσα να διαβάζω, πείστηκα για ακόμη μία φορά ότι αυτό που μετράει στη ζωή που περπατήσαμε βήμα το βήμα είναι η υστεροφημία που αφήνει κάθε άνθρωπος κληρονομιά σε αυτούς που μένουν πίσω.
Και κληρονομιά σίγουρα δεν είναι η γη ή ό,τι άλλο χειροπιαστό και μετρήσιμο, αλλά η άυλη, μεγάλη όμως, δύναμη της αγάπης.
Κατέθεσα τις σκέψεις μου στον αντιπρόεδρο του παριανού ναυτικού ομίλου «Ναϊάς» –που φυσικά θα συμμετάσχουν σύσσωμα στον αγώνα–, στον οποίο απευθύνθηκα για να με ξεναγήσει στις θάλασσες και στα ξύλινα σκαριά που κατακλύζουν από την Παρασκευή 14/9 τον κόλπο της Νάουσας προκειμένου να ετοιμαστούν για τον σημερινό αγώνα (Σάββατο) που θα ξεκινήσει το μεσημεράκι, με τελικό προορισμό την περιοχή Κολυμπήθρες.
«Τα λόγια σας μού θύμισαν το κείμενο της φίλης Αντζελας Καλατζοπούλου, που ήταν μαζί μας πέρυσι, κείμενο που απηχεί τα συναισθήματα και τις σκέψεις όλων των ανθρώπων που συμμετείχαν και θα ξανασυμμετάσχουν φέτος σε αυτή τη γιορτή. Θα σας το στείλω μαζί με το δελτίο Τύπου –για να δείτε όλες τις εκδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί, έκθεση φωτογραφίας, εργαστήριο κατασκευής “καράβας”, έκθεση με καΐκια μινιατούρες, προβολή του ντοκιμαντέρ “Αιγαίο νυν και αεί”, εικαστικές δραστηριότητες για παιδιά που θα εικονογραφήσουν το παραμύθι “Το καΐκι του καπετάν Κώστα”– για να καταλάβετε».
Το παραθέτω ανέγγιχτο:
«Στον απόηχο της νέας γιορτής “Καπετανέικα”, σκέψεις και εικόνες Σκληρό πράγμα ο θάνατος… Καίει τη ζωή, την εξαφανίζει… Ομως, αν αυτό που κάηκε ήταν υγιές και δυνατό, γίνεται πρόσφορο έδαφος που θα γεννηθούν, θα φυτρώσουν και θα καρπίσουν ιδέες, εμπνεύσεις, έργα, σχέσεις […] Θα μεταμορφωθεί ο θάνατος σε μια νέα ζωή, όμορφη παλλόμενη, δυναμική… Αν ο θάνατος γίνει έμπνευση ζωής, μάλλον κάποιος έχει ολοκληρώσει την πορεία του σε αυτό τον πλανήτη επιτυχημένα… Μάλλον ζύγιασε τα πανιά της ζωής καλά, έφτιαξε ένα σκαρί όμορφο, δυναμικό μα πάνω από όλα στέρεο, και το οδήγησε ως επιδέξιος καπετάνιος σε μια διαδρομή που είχε απ’ όλα […] Από ό,τι έμαθα η αγάπη, το μεράκι, η σύνδεση με ό,τι κάνεις και για όποιον το κάνεις, είναι καλά συστατικά για το ταξίδι […] Αν αφήσεις και για κληρονομιά τους σπόρους του πάθους σου να φυτρώσουν και να γίνουν μεγάλα δέντρα ζωής και γνώσεις, με ρίζες στη παράδοση, κλαδιά στο μέλλον και κορμό στην καρδιά… Τότε ίσως είχες πιάσει το νόημα της ζωής.
Αγάπη, σύνδεση, ένωση, ανιδιοτέλεια, δημιουργία, συνεργασία, έμπνευση, φύση, θάλασσα, πνεύμα, φιλοσοφία, ζωή, έρωτας. Αυτή η γιορτή ήταν το πρώτο μεγάλο γέννημα αυτής της απώλειας…
Ενα μεγάλο μπράβο σε όλους εσάς που εμπνευστήκατε από τη ζωή, το έργο και τη σχέση με αυτόν τον άνθρωπο και δημιουργήσατε “τα Καπετανέικα”, αυτή την υπέροχη ευκαιρία να μάθουμε όλοι για την ναυτοσύνη, τη δημιουργία, την αγάπη και πώς όλα αυτά ανταμώνουν στη ζωή».
Διαβάζοντας αυτό το κείμενο κατάλαβα τι έκρυβαν πίσω τους οι λέξεις στο δελτίο Τύπου:
«Είθε “Τα Καπετανέικα” να καθιερωθούν και να είναι η γιορτή των ξύλινων σκαριών, οργανωμένη για ανθρώπους της θάλασσας, τους λάτρεις και υποστηρικτές του ξύλινου πανάδικου, με όσες χαρές και βάσανα συνοδεύουν αυτή την αγάπη. Να είναι “φίλος” ο καιρός το τρίτο Σαββατοκύριακο του Σεπτέμβρη, σαν ευλογία κι όλα να πηγάζουν από το μοναδικό αυτό συναίσθημα της Αγάπης. Πλήθος φίλων και εθελοντών ενώνουν τις δυνάμεις τους οργανώνοντας για δεύτερη συνεχή χρονιά τη γιορτή της καρδιάς μας, στο ίδιο κλίμα αγάπης, αλληλεγγύης και προσφοράς που επικράτησε πέρυσι. “Τα Καπετανέικα” ξύπνησαν κοιμισμένους πόθους ανθρώπων για μια βάρκα με πανιά, ανθρώπων νέων που θα τους ανταμώσετε με το καλό στις 14 Σεπτέμβρη, Καταπλέοντας στη Νάουσα της Πάρου».
Αυτή ήταν η παρακαταθήκη. Σε κάθε ανάγνωση κι εκφορά της λέξης «Καπετανέικα», έφτανε στο μυαλό μου ο αέρας, η θαλασσινή της αύρα. Τα κύματα περηφάνιας, αγάπης και σεβασμού οργώνοντας αυτήν την αχανή αγκαλιά των αποχρώσεων του μπλε, πάνω σε ένα ξύλινο σκαρί.
Κι οδήγησε τη μνήμη μου στους στίχους του Οδυσσέα Ελύτη:
«Μια φορά στα χίλια χρόνια κελαηδούν αλλιώς τ’ αηδόνι
Δε γελάνε μήτε κλαίνε μόνο λένε μόνο λένε:
Μια φορά στα χίλια χρόνια γίνεται η αγάπη αιώνια
Να ‘χεις τύχη να ‘χεις τύχη κι η χρονιά να σου πετύχει».
Πρόγραμμα εκδηλώσεων
Σάββατο 15 Σεπτεμβρίου
● 10.00 Συνάντηση πληρωμάτων στον εκθεσιακό χώρο – Μαρίνα Νάουσας.
● 11.00 Απόπλους των σκαφών από το λιμάνι της Νάουσας για την αφετηρία του Αγώνα.
● 12.00 Εκκίνηση του Αγώνα Επίδειξης Ξύλινων Ιστιοπλοϊκών Σκαφών.
● 16.00 Τερματισμός, πορεία δυτικά, αγκυροβολία στις Κολυμπήθρες.
● 18.00 Επιστροφή στη μαρίνα της Νάουσας
● 20.30 Απονομή αναμνηστικών διπλωμάτων, φαγητό και γλέντι.
Κυριακή 16 Σεπτεμβρίου
● 12.30 Απόπλους προς Μοναστήρι – αγκυροβολία στον Αγ. Ιωάννη Δέτη.
● 14.00 Παραδοσιακό γλέντι στο Καρνάγιο Π. Αλιπράντη.
