Δι’ ευχών και… συμβιβασμών

Σε μια συμφωνία που οι συνθήκες και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της έχουν μεγάλο βάθος χρόνου προχώρησε χθες η κυβέρνηση με την Εκκλησία της Ελλάδος. Για πρώτη φορά από τη σύσταση του ελληνικού κράτους, κυβέρνηση και Εκκλησία κατέληξαν σε ένα πρώτο βήμα εξορθολογισμού των σχέσεών τους, που έχει τον χαρακτήρα του ιστορικού συμβιβασμού, αντιλαμβανόμενες τις ανάγκες των καιρών.

Ηταν λίγο πριν από τις έξι χθες το απόγευμα όταν ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος περνούσε το κατώφλι του μεγάρου Μαξίμου για να συναντηθεί με τον Αλέξη Τσίπρα. Στη συνάντηση ο αρχιεπίσκοπος συνοδευόταν από τους μητροπολίτες Πατρών και Ιωαννίνων, ενώ στο πλευρό του πρωθυπουργού βρέθηκαν ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου, ο υπουργός Επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος και ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου, Ακρίτας Καϊδατζής.

Η συνάντηση πρωθυπουργού και αρχιεπισκόπου ήταν η κατάληξη μιας σειράς επαφών που είχε η κυβέρνηση με την ηγεσία της Εκκλησίας, προκειμένου να δοθούν λύσεις σε μείζονα λιμνάζοντα θέματα μεταξύ τους, όπως είναι η μισθοδοσία των κληρικών και το ζήτημα της εκκλησιαστικής περιουσίας.

Κατά συνέπεια, η συνάντηση έγινε σε ένα ιδιαίτερα θερμό κλίμα. Εξάλλου, ο αρχιεπίσκοπος έχει εκφράσει αρκετές φορές την εκτίμησή του στο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα. Οπως αναφέρουν πληροφορίες της «Εφ.Συν.», η διαπραγμάτευση μεταξύ των δύο πλευρών θα μπορούσε να χαρακτηριστεί άνετη, καθώς πολλά από τα επίμαχα ζητήματα είχαν ήδη συμφωνηθεί.

Οπως μάθαμε, δεν υπήρξε «καμία επιφυλακτικότητα» μεταξύ πρωθυπουργού και αρχιεπισκόπου και οδηγηθήκαμε στις κοινές δηλώσεις και στο ανακοινωθέν που περιγράφει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας τις οποίες μπορείτε να διαβάσετε στις επόμενες σελίδες.

Τι αλλάζει

Το γενικό συμπέρασμα από το πλαίσιο της συμφωνίας όπως αυτή ανακοινώθηκε είναι ότι για πρώτη φορά ουσιαστικά οριοθετούνται οι διακριτοί ρόλοι Εκκλησίας και Κράτους, ενώ ύστερα από σχεδόν 80 χρόνια διευθετείται το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Ειδικότερα, με τη συμφωνία γίνεται σαφές ότι:

■ Αποχωρούν οι ιερείς από το μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων και εν συνεχεία το Δημόσιο θα κάνει «απόσβεση» της επιδότησης που θα δίνει σε ετήσια βάση, από τα έσοδα του Ταμείου για την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας.

■ Σε βάθος χρόνου ανοίγουν 10.000 θέσεις στο Δημόσιο -μετά την αποχώρηση των ιερέων και των εκκλησιαστικών υπαλλήλων- που η κυβέρνηση μπορεί να τις εκμεταλλευτεί με προσλήψεις προκειμένου να καλύψει σημαντικά κενά στην Υγεία και την Παιδεία.

■ Είναι σημαντικό ότι το Δημόσιο μπαίνει συνέταιρος στην αμφισβητούμενη εκκλησιαστική περιουσία, καθώς αξιοποιείται από κοινού μέσω του Ταμείου Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Περιουσίας υποχρεωτικά η αμφισβητούμενη από το 1952 μέχρι σήμερα περιουσία της Εκκλησίας και προαιρετικά η μη αμφισβητούμενη.

■ Η διακήρυξη της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους στο άρθρο 3 του Συντάγματος διασφαλίζει ότι το κράτος αποτελεί τον εγγυητή της θρησκευτικής ελευθερίας.

«Η Εκκλησία καταλαβαίνει πως για να αξιοποιήσει τη λιμνάζουσα περιουσία της χρειάζεται τη βοήθεια του κράτους», ανέφεραν χθες στην «Εφ.Συν.» ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, σχολιάζοντας το πλαίσιο της συμφωνίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι για την καταγραφή της εκκλησιαστικής περιουσίας εργάζεται εδώ και αρκετό καιρό επιτροπή του υπουργείου Εσωτερικών με τη συμμετοχή κληρικών. Ηδη 22 μητροπόλεις έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα καταγραφής και αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλες.

Χρονοδιάγραμμα

Η συμφωνία πρέπει να τύχει πλέον της έγκρισης της πλειοψηφίας της Ιεράς Συνόδου, όταν την πάει εκεί προς ψήφιση ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η πλειοψηφία τάσσεται υπέρ αυτής, αν και πάντα μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας υπήρχαν οι ακραίες φωνές που θεωρούν ότι Κράτος και Εκκλησία είναι ένα αδιαίρετο πράγμα.

Οταν η συμφωνία περάσει από την Ιεραρχία, θα έρθει στο υπουργικό συμβούλιο και εν συνεχεία θα φτάσει στη Βουλή.

Αντιδράσεις

Η Ν.Δ. ήταν η πρώτη που έσπευσε να σχολιάσει τη συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και της Εκκλησίας. «Η Νέα Δημοκρατία εκφράζει την ικανοποίησή της για την καθυστερημένη υιοθέτηση της πάγιας θέσης της από τον ΣΥΡΙΖΑ σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Πολιτείας-Εκκλησίας.

Σήμερα απεδείχθη περίτρανα ότι τα εκκρεμή ζητήματα στις σχέσεις των δύο πλευρών δεν χρήζουν συνταγματικής αναθεώρησης, αλλά μπορούν κάλλιστα να ρυθμιστούν με νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Πρωτοβουλίες τις οποίες υπενθυμίζεται ότι είχε λάβει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ήδη από το 2013, με τη σύσταση κοινής εταιρείας Κράτους-Εκκλησίας για την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, την υλοποίηση των οποίων είχε ματαιώσει για ιδεοληπτικούς λόγους ο ΣΥΡΙΖΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.