Αβανος είναι μια πόλη της Καππαδοκίας: εκεί ταξίδεψε ο Παναγιώτης Χαραμής για να παρακολουθήσει τα γυρίσματα του «Σπόρου» του Σεμίχ Καπλάνογλου κι εκεί, στην ανοιχτή στέπα και την κλειστή επαρχιακή κοινωνία, αναγνώρισε κοινά στοιχεία με την ταινία που ετοίμαζε.
«Αβανος» είναι η μικρού μήκους του που κέρδισε τον Χρυσό Διόνυσο και πέντε ακόμα βραβεία στο φετινό Φεστιβάλ Δράμας, που από χθες παρουσιάζει το πρόγραμμά του στην Αθήνα, στον κινηματογράφο «Τριανόν».
Η ταινία του Παναγιώτη Χαραμή είναι ένα δυνατό και ατμοσφαιρικό κοινωνικό γουέστερν στη… στέπα της Ορεστιάδας, με πρωταγωνιστές τον Κίμωνα Κουρή, τη Μαριάνθη Παντελοπούλου και την καθοριστική φωτογραφία του Κλάουντιο Μπολιβάρ. Μέσα στα 20 λεπτά της, παρακολουθεί ένα ζευγάρι, τον Τάσο και την Κική, σκληρούς και λιγομίλητους, που προσπαθούν να υπερβούν τα εμπόδια που τους περιορίζουν και τους πιέζουν, σ’ έναν επίσης γεωγραφικά ανοιχτό και κοινωνικά κλειστοφοβικό τόπο, κοντά στα ελληνοτουρκικά σύνορα.
Συναντώντας έναν σκηνοθέτη με όλη τη συγκρότηση και τη δύναμη να κάνει το επόμενο κινηματογραφικό βήμα του, βρήκαμε αφορμή να μάθουμε περισσότερα για τον Παναγιώτη Χαραμή και τις επιθυμίες του.
• Τι σας τράβηξε στη φόρμα του γουέστερν και γιατί θεωρήσατε ότι είναι το κατάλληλο είδος για να εκφράσετε τα νοήματα της ταινίας;
Η φόρμα προέκυψε τόσο από τον ρυθμό της αφήγησης όσο και από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου. Η ιστορία μοιράζεται αρκετά στοιχεία με το συγκεκριμένο είδος, γεγονός που μας έκανε να επιλέξουμε αυτή την προσέγγιση, η οποία βέβαια ήταν και η πιο κοντινή στην αισθητική που κυνηγούσαμε.
• Πόσο σκόπιμη ήταν η απόφαση να γυρίσετε στο… ελληνικό far east, πόσο επηρεάζεται η ταινία από την αίσθηση των ελληνοτουρκικών συνόρων;
Το σενάριο γεννήθηκε μέσα από τις πρώτες σελίδες ενός άλλου σεναρίου για μεγάλου μήκους που αναπτύσσω. Μία ιστορία σε αυτούς τους τόπους, με ό,τι αυτοί «κουβαλάν». Ολες αυτές οι περιοχές κοντά σε σύνορα αποκτούν έναν δικό τους χαρακτήρα, είτε έχει να κάνει με μια διαρκή παρουσία δυνάμεων ασφάλειας, είτε με μια γενικότερη αίσθηση κίνησης ανάμεσα στις δύο πλευρές στις άκρες του ποταμού. Τέλος, είναι μια ιστορία άμεσα συνδεδεμένη με τον τόπο αυτό και δεν θα μπορούσε παρά να «δανειστεί» ό,τι τα μέρη αυτά και οι άνθρωποί τους προσφέρουν.
• Τι ιδιαιτερότητες θεωρείτε ότι έχει η ελληνική επαρχία που επιβάλλεται να διερευνήσει ή να απεικονίσει κανείς στο σινεμά;
Ο κάθε δημιουργός επιλέγει το πού και το πώς θα αφηγηθεί μια ιστορία για τους χαρακτήρες που έχει πλάσει και τον ενδιαφέρουν να εξερευνήσει. Προσωπικά, βρίσκω στην επαρχία ένα πρόσφορο έδαφος, λιγότερο κορεσμένο από αυτό των αστικών κέντρων και πολλές φορές άνισα δοσμένο στο ελληνικό σινεμά. Οι μικρές κοινωνίες απαιτούν τα δικά τους «συμβόλαια» μεταξύ των μελών τους, που καθορίζονται κυρίως από τον βαθμό προσαρμοστικότητας σε αυτές. Γεγονός που γεννά ιδιαίτερες παθογένειες και ένα γενικότερο κλίμα κλειστοφοβίας και αποκλεισμού, που συχνά οδηγεί τους κατοίκους των χωριών και των μικρών αυτών πόλεων σε «παραβατικές» συμπεριφορές.
• Πώς νιώθετε μετά τις πολλές βραβεύσεις στο Φεστιβάλ Δράμας; Πώς πιστεύετε ότι θα σας βοηθήσουν στην πορεία; Ποιος είναι ο επόμενος στόχος σας;
Αυτό που μας χαροποίησε ιδιαίτερα είναι τα θετικά σχόλια από τον κόσμο που ήρθε και είδε την ταινία. Οι βραβεύσεις σίγουρα βοηθούν για το επόμενο βήμα, αλλά είναι και κάτι που ξεχνιέται την επόμενη μέρα. Ο επόμενος στόχος είναι η ολοκλήρωση του σεναρίου που αναπτύσσω, βασισμένο στους ίδιους χαρακτήρες και στους ίδιους τόπους με αυτούς της «μικρής».
• Ποιο είναι το σινεμά που αγαπάτε να βλέπετε, διεθνές και ελληνικό;
Ενα σινεμά συνεπές και ειλικρινές απέναντι τόσο στους χαρακτήρες των ιστοριών που αφηγείται όσο και στο κοινό στο οποίο απευθύνεται. Από τις αμερικανικές δημιουργίες του Τζιμ Τζάρμους, του Πολ Τόμας Αντερσον, του Γκας Βαν Σαντ, σε αυτές του Κεν Λόουτς, του Αλαν Πάρκερ, του Μίκαελ Χάνεκε και πιο πέρα, στο σινεμά του Τακέσι Κιτάνο, του Κάρλος Ρεϊγάδας, του Γουόνγκ Καρβάι. Επίσης, στην Ελλάδα παρακολουθώ τις δουλειές του Γιάννη Οικονομίδη, του Σύλλα Τζουμέρκα, του Πάνου Χ. Κούτρα και άλλων ταλαντούχων δημιουργών που «ματώνουν» για να κάνουν σινεμά στην Ελλάδα τού σήμερα.
Info: Το εθνικό διαγωνιστικό πρόγραμμα και οι ταινίες που διακρίθηκαν και βραβεύτηκαν στο διεθνές τμήμα του φετινού Φεστιβάλ Δράμας θα προβάλλονται μέχρι και τις 17 Οκτωβρίου στο «Τριανόν».
