Το άμεσα ζητούμενο αποτύπωμα της ελληνικής πολιτικής

Έξοδος από τα μνημόνια: ψύχραιμα και ουσιαστικά.

Όσο και αν ο αρνητικός μηδενισμός στο πολιτικό μας σκηνικό ρίχνει βαριά τη σκιά του στην έξοδο μας από τα μνημόνια, στοιχειώδης πολιτική ευθύνη για όλους αποτελεί η αποδοχή του γεγονότος. Άρα και η ανάγκη διαμόρφωσης πολιτικής πρότασης από όλους με τα νέα δεδομένα.

Η άρνηση πρέπει, για να είναι υπεύθυνη, να συνοδεύεται από ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη πρόταση Αλλιώς με την «παλιά πολιτική εργαλειοθήκη» του «εγώ θα καταργήσω», που συνήθως δεν καταργούν (είτε γιατί δεν θέλουν είτε γιατί δεν μπορούν), 

Η αδιαφορία στο νεοπαγές πολιτικό σκηνικό αναμένοντας την οραματική ολοκλήρωση του ιδεολογικού στόχου πάσχει από ρεαλισμό και λειτουργεί αρνητικά. 

Η επιτυχία της Κυβέρνησης στο θέμα αυτό έχει μια απόδειξη και δύο προϋποθέσεις. Η ομολογία της κας Μπακογάννη για την δυνατότητα εξόδου από το Μνημόνιο από το 2012 περιέχει δύο στοιχεία:

• την έμμεση αποδοχή για το του τέλους των μνημονίων και 
• την αμφιβολία αν η παράταξή της είναι ώριμη για να διαχειριστεί το μέλλον. 

Ο πολίτης είναι δύσπιστος ως προς το αποτέλεσμα γι αυτόν από το γεγονός. Και δικαιολογημένα Σύρθηκε χρόνια τώρα με «άλλα λόγια και άλλες πράξεις», είτε λόγω αδυναμίας είτε λόγω αδιαφορίας, των κυβερνήσεων να μιλήσουν ευθαρσώς. Παρά ταύτα διακρίνει κανείς μια αύρα αισιοδοξίας στην κοινωνική μας συμπεριφορά, ως πολίτες. Και πρέπει να διαφυλαχθεί ως «κόρη οφθαλμού» για όποιον ενδιαφέρεται για τον τόπο και όχι ψηφοθηρία.

Πάντως στο πολιτικό σύστημα που ζούμε όποιος και να το διαχειρίστηκε δεν μπορεί να αλλοιώσει ποιοτικά το γεγονός του «ποιος πληρώνει» όχι βέβαια οι πλούσιοι), ανεξάρτητα του δικαίου ή όχι των επιλογών. Και συμπληρωματικά  όταν χρωστάς τόσα χρόνια και υποχρεώνεσαι να πάρεις δάνεια για να επιβιώσεις, ο δανειστής προφανώς απαιτεί εξασφάλιση των απαιτήσεων του. Άρα πάντα θα ζητά εγγυήσεις μέχρι την αποπληρωμή του. Είτε υπάρχουν μνημόνια είτε όχι. Η επανάσταση εδώ δεν χωρεί. Και το αφήγημα  που μένει είναι 

• ή να ρισκάρεις χάνοντας κιόλας αρκετά από τα στοιχεία πολιτικής ταυτότητας 
• ή να επιλέξεις τη σιγουριά της «μονιμότητας» του αντιπολιτευτικού ρόλου, 

που τον πληρώσαμε και πληρώνουμε ακριβά, 

• συντηρώντας απλά την «καθυγιασμένη» (μεταφυσικά στη μαρξιστική διαλεκτική) «συντηρητικά», προοδευτική ιδεολογία, 
• συντηρώντας όμως και το δημοκρατικό προσωπείο, χρόνια τώρα της «λαϊκής Δεξιάς».

Είτε τελειώνει η επιτροπεία είτε όχι, αιτιολογίες ευθύνης για την ύπαρξη των δανείων μόνο στους δανειστές δε μπορεί κανείς να καταλογίσει, μάλλον στον πολύχρονο δικομματισμό στηριγμένο σε αντιδημικρατικό (το 1/6 – και πλέον, των βουλευτών εκλέγονται χωρίς ψήφο) εκλογικό νόμο της «σιγουριάς».  Τη δουλειά τους κάνουν. 

Η ευθύνη της κυβέρνησης είναι σοβαρή. Ανεξάρτητα από το επερχόμενο εκλογικό έτος, οφείλει να «σπάσει» την ύφεση και να αλλάξει τα δεδομένα για μια βιώσιμη ευημερία

• από την μια δεν πρέπει να αφήσει την επιστροφή στο παρελθόν  και 
• από την άλλη να λάβει υπόψη της τα δεδομένα του μέλλοντος

Α. Κυρίως τα οικολογικά προβλήματα από την κλιματική αλλαγή και άρα η Προστασία του Περιβάλλοντος στη διαχείριση της οικονομίας είναι το πρώτο. Γιατί η πατρίδα μας δεν είναι μόνο η Ιστορίας της και και οι παραδόσεις της (όπως απαιτούσε η «παλιά  πολιτική εργαλειοθήκη») όσο και κυρίως αυτός ο τόπος που πατούμε και, ναι χωρίς περιστροφές, είναι από τους ομορφότερους στο κόσμο και το συγκριτικό μας πλεονέκτημα. 

Β. Προς την ίδια κατεύθυνση πρέπει να βρει η Κυβέρνηση τον τρόπο ώστε ο Έλληνας πολίτης να μην αισθάνεται αδύναμος οικονομικά να επιλέξει μια φυσιολογική ή λελογισμένη επιθυμία του λόγω οικονομικής αδυναμίας. 

Και προς την κατεύθυνση αυτή η ενδυνάμωση της Κοινωνικής Οικονομίας (που περιέχει και το στοιχεία της πρωτογενούς καινοτομίας)  πρέπει να ξεφύγει από τον επιδοματικό και φιλάνθρωπο χαρακτήρα και να ενταχθεί, τώρα, με την μεγαλύτερη ευχέρεια χειρισμών που υπάρχουν, στη επαναλειτουργία της χαμηλής επιχειρηματικότητας 

• Μέσα από μικρά αλληλέγγυα σχήματα, στηρίζοντας κυρίως ανέργους, ασφαλή όμως για τη δουλειά τους.  
• Μέσα από όλο και περισσότερο διευρυνόμενα συνεργατικά και συναγροτικά σχήματα, χωρίς την αποστέωση των ιδεολογικών δεδομένων του αριστερού παρελθόντος αλλά με την αποτελεσματικότητα προς τους στόχους του. 
• Η στήριξη της προσπάθειας πρέπει να διευρυνθεί επίσης από συνεταιριστικά πιστωτικά σχήματα  χαμηλής κερδοφορίας και υψηλής κοινωνικότητας, περιορίζοντας τον ρόλο στο χώρο αυτό των κεντρικών κεφαλαιουχικών τραπεζικών συστημάτων. 

Προς την κατεύθυνση αυτή υπάρχει νομοθετικό και νομολογιακό οπλοστάσιο (π.χ. ο Νόμος για την ΚΑΛΟ, οι ενεργειακές κοινότητες κλπ.). 

Γ. Η χώρα όμως έχει ανάγκη και από «ανύψωση του συλλογικού ηθικού» της διεθνώς μετά την παραποίηση και αποδόμηση στα προηγούμενα χρόνια της διεθνούς ταυτότητας. Κυρίαρχο στοιχείο αποτελεί ο Ελληνικός Πολιτισμός. Όχι όμως ένας κούφιος εθνικισμός, πολλές φορές παραποιημένος, από τον χώρο της άκρας δεξιάς για να συντηρεί την εξάρτηση της από τρίτους εκτός Ελλάδας  αλλά ο πολιτισμός που διαμορφώθηκε στους ελληνιστικούς χρόνους από του Έλληνες, ο πολιτισμός που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αναγέννηση και τον μετέπειτα ευρωπαϊκό διαφωτισμό, από Έλληνες και μεταπολεμικά από την ελληνική διασπορά αλλά και στην Ελλάδα.

Την Ελλάδα δεν την χωράει τούτος μόνο ο τόπος. Γι αυτό πάει έξω και θριαμβεύει. Μη στεναχωριόμαστε τόσο πια  για το ότι πολλοί Έλληνες έφυγαν στο εξωτερικό. Πάντα συνέβαινε αυτό στις τοπικές μας δυσκολίες.  Εκεί στήνεται η νέα Ελλάδα που θα επηρεάσει καθοριστικά τα διεθνή στάνταρ σε όλους τους τομείς αλλά και θα προβάλει την μητέρα πατρίδα. Το λέει πολύ εύστοχα ο εξαίρετος τραγουδοποιός Νίκος Παπάζογλου («Αχ Ελλάδα, σ αγαπώ»).

Αρκεί η χώρα μας να αγκαλιάσει τα παιδιά της στο εξωτερικό και να μη κόψει δεσμούς αλληλεξάρτησης με τους Έλληνες αυτούς. Η μάχη που δίνουν αυτοί εκεί είναι για το εδώ.

Κλείνοντας το σημείωμα μου αυτό θέλω να εφιστήσω τη γεωπολιτική και διεθνή οικονομική μετατόπιση του «κέντρο βάρους» στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, για τα άμεσα επόμενα χρόνια Προσοχή! Η θέση μας στο Γεωπολιτικό Χάρτη είναι κομβική. Και απ’ αυτήν εξαρτάται η διεθνώς θεσμική ύπαρξη μας. 

Πολλά αλλάζουν στο τομέα αυτό. Επιδιώκεται διεθνώς η μεταφορά της εξόρυξης ενεργειακών πόρων και στην Ανατολική Μεσόγειο, που δίνει διέξοδο στο Ισραήλ και ανοίγει πληγές (μικρές έστω) σε παραδοσιακά φίλες χώρες στη περιοχή. Έτσι αυτό δεν έχει μόνο περιβαλλοντικά αρνητικό αποτύπωμα αλλά διαμορφώνει διεργασίες αντιπαραθέσεων που ίσως οδηγήσουν και σε συγκρουσιακές καταστάσεις. Επίσης γεωπολιτικές ανακατατάξεις στα Βαλκάνια θέτουν θέματα τροποποίησης συμφωνιών σαν αυτή της Γιάλτας.

Ο καθείς προσβλέπει στα συμφέροντα του και κανένας δεν είναι a priori φίλος μας. Άρα πρέπει να στηριχτούμε κυρίως στις δυνάμεις μας, και μ’αυτές να οργανώσουμε την γεωπολιτική στρατηγική μας, συντηρώντας ένα νέο κοινό πολιτικό πλαφόν διακομματικής συμφωνίας. 

Γι’ αυτό κυρίαρχη εικόνα της εξωτερικής μας πολιτικής πρέπει να παραμείνει κατ’ αρχήν ο ειρηνικός τρόπος άσκησης εξωτερικής πολιτικής απέναντι σε όλους και προβολής του, ως βάση για τις επιλύσεις διαφορών. Η Ιστορία μας διδάσκει ότι αυτό μας ενίσχυσε πολιτικά διεθνώς. Θα κληθούμε να τοποθετηθούμε πιθανά σύντομα «καθαρά» με μια πλευρά. Να ‘μαστε προσεχτικοί. Γιατί όλοι μας έχουν ανάγκη και ‘μείς τη δική τους.

*Οικολόγος, Νομικός Περιβάλλοντος