«Το φλαμένκο με απελευθερώνει»

«H περίφημη δεξιοτεχνία των ποδιών της –γρήγορη, άγρια και ελεγχόμενη– μπορεί να παρομοιαστεί με τον ήχο του τρυποκάρυδου. Mπορεί να είναι τόσο απειλητικός όσο ο ήχος που κάνουν τα τύμπανα του στρατού, αλλά και τόσο απαλός όσο o ήχος της βροχής». Δύο χρόνια πριν, η «Guardian» προσπαθούσε να βρει τις λέξεις για να περιγράψει πώς μια σπουδαία χορεύτρια μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να σε καθηλώσει.

Για τη Σάρα Μπάρας είναι γραμμένα τα λόγια αυτά και στις 14 Σεπτεμβρίου όσοι βρεθούν στο Ηρώδειο θα μπορέσουν να τα επιβεβαιώσουν. Η Ισπανίδα χορεύτρια, αυτή για την οποία η «Independent» θεωρεί ότι «χορεύει το φλαμένκο που αρμόζει στον 21ο αιώνα: απλοποιημένο, με αυτοπεποίθηση, χωρίς μυθοπλασία, θεατρινισμούς και φανταστικούς χωριάτες που κοπανάνε τα μπαστούνια τους στο έδαφος», καταφθάνει για μία μοναδική παράσταση με τίτλο «Shadows».

«Με αυτήν την παράσταση η ομάδα μου γιορτάζει τα 20 χρόνια ζωής της, παρουσιάζοντας αυτή τη φορά τη “φαρούκα”, την προσωπική μου σκιά. Πρόκειται για έναν χορό που παλαιότερα ήταν καθαρά ανδρικός. Εγώ τόλμησα να τον χορέψω πριν από 20 χρόνια. Είναι μια πολυποίκιλη και γεμάτη θετική ενέργεια παράσταση με εξαιρετικούς συνεργάτες, όπως ο γεννημένος στην Κόρδοβα χορευτής José Serrano, ο κιθαρίστας Keko Baldomero, ο βιολονίστας Ara Malikian και μία ομάδα έξι χορευτών και χορευτριών και επτά μουσικών», μας λέει λίγο πριν έρθει στην Αθήνα.

Το 1998, η 47χρονη σήμερα χορεύτρια δημιούργησε το δικό της σύνολο, το Ballet Flamenco Sara Baras και με αυτό έχει ώς σήμερα παρουσιάσει 14 παραστάσεις («Sensaciones», «Sueños», «Sabores», «Carmen», «Medusa», «Voces» κ.ά.). Εχει δώσει πάνω από 4.000 παραστάσεις σε κορυφαία θέατρα του κόσμου, από το Σίδνεϊ και το Λονδίνο ώς το Παρίσι, το Τόκιο, τη Νέα Υόρκη, ενώ από το βιογραφικό της δεν λείπουν οι ισχυρές συμπράξεις με κορυφαίους καλλιτέχνες, όπως οι Πάκο ντε Λουτσία, Σαβέλα Βάργκας, Ιζαμπέλ Ρέι, και φυσικά τον συμπατριώτη της τενόρο Χοσέ Καρέρας σε μια παραγωγή όπου ένωσαν το φλαμένκο με την όπερα.

• Τι είναι αυτό που κρατά μια παράδοση δεκαετιών ζωντανή;

Οτι η αφετηρία του είναι το πάθος και το συναίσθημα, στοιχεία διαχρονικά. Οταν κάτι γίνεται με ψυχή, δεν παύει ποτέ να συγκινεί.

• Πώς αποφεύγει κανείς το να καταλήξει ένα είδος φολκλόρ και μουσειακό;

Με το να βάζει την προσωπική του νότα σ’ αυτό που κάνει και συνεχώς να το εξελίσσει. Η προσθήκη σύγχρονων στοιχείων σε μια παραδοσιακή φόρμα πάει την τέχνη μπροστά και δεν την απολιθώνει.

• Εσάς, όταν πρωτοασχοληθήκατε με το φλαμένκο, τι ήταν αυτό που σας συγκινούσε;

Το γεγονός ότι ήταν μια γλώσσα που μου επέτρεπε να μιλήσω για πράγματα που δεν θα μπορούσα να πω με τα λόγια. Παράλληλα μου έδινε και μου δίνει μια τρομερή αίσθηση απελευθέρωσης.

• Ποιος σας συμβούλευσε να ασχοληθείτε με τον χορό και ποιος ήταν εκείνος που πρώτος διέκρινε σε εσάς το ξεχωριστό σας ταλέντο;

Η μητέρα μου ήταν εκείνη που φύτεψε τον σπόρο του φλαμένκο στην καρδιά και το σώμα μου. Ηταν η δασκάλα μου από όταν ήμουν μικρό παιδί και σε εκείνη οφείλω τα πάντα.

• Σήμερα μετά από τόσες χορογραφίες ποιο θεωρείτε το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτού του χορού;

Το γεγονός ότι είναι ένας χορός που σε προκαλεί με τη συνθετότητα και τη δυσκολία του και παράλληλα προτάσσει την ψυχή και το συναίσθημα. Χωρίς πάθος, η όποια τεχνική αρτιότητα αποδεικνύεται αδύναμη να μιλήσει στο κοινό.

• Σε ποια πράγματα αναζητάτε την έμπνευση;

Στις εμπειρίες μου, τις σχέσεις μου με τους ανθρώπους και στα αισθήματα που με παρασέρνει το άκουσμα μελωδιών.

• Υπάρχει στη χορευτική σκηνή της Ισπανίας διαμάχη μεταξύ εκείνων που επιμένουν παραδοσιακά στο φλαμένκο και εκείνων που θέλουν τον εκσυγχρονισμό του;

Το να υποστηρίζεις το ένα ή το άλλο άκρο το θεωρώ παρακινδυνευμένο. Η άποψή μου τοποθετείται κάπου στη μέση. Θέλω η τέχνη που εκπροσωπώ να έχει σύγχρονα στοιχεία και συγχρόνως να συνεχίσει να πατά στην παράδοση που διδάχτηκα.