Τα έργα τεσσάρων διεθνών καλλιτεχνών φιλοξενούνται στην Αθήνα αυτές τις μέρες. Οι Adam Broomberg & Oliver Chanarin, Richard Mosse και Δάφνη Τόλη παρουσιάζουν τις ματιές τους στο προσφυγικό ζήτημα μέσα από δουλειές που μας κάνουν να αντιληφθούμε ακόμα βαθύτερα τη διαχείριση των αποτελεσμάτων του πολέμου και της φτώχειας.
Η εικόνα, ως μέρος των μηχανισμών που ξεγυμνώνουν, καταστρέφουν και ταυτοποιούν, καθορίζεται από, αλλά και καθορίζει το πώς αντιλαμβάνονται και βιώνουν την κατάσταση όχι μόνο οι απλοί θεατές της, αλλά και αυτοί που την υφίστανται.
Σε αυτό το πλαίσιο, τρεις φορείς για τη φωτογραφία και τις οπτικές τέχνες, το Athens Photo Festival, το MedPhoto Festival και η Thessaloniki PhotoBiennale 2018, προχωρούν στην από κοινού διοργάνωση της έκθεσης «You refuse to understand / you don’t say anything / watching me die» στο ΡΟΜΑΝΤΣΟ.
Η έκθεση παρουσιάζει τρία έργα ριζικά διαφορετικά μεταξύ τους που τοποθετούν τον άξονα της συζήτησης στα διαφορετικά βλέμματα γύρω από την προσφυγική/μεταναστευτική κρίση, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα το ζήτημα του αυτοπροσδιορισμού που είναι συνυφασμένος με τον προσδιορισμό –ίσως και τον έλεγχο– του Αλλου. Μια διαδικασία εγγεγραμμένη στη φωτογραφική πρακτική, λόγω του εγγενώς αντικειμενοποιητικού χαρακτήρα του μέσου.
Οι Broomberg & Chanarin με το The Bureaucracy of Angels, παίρνοντας ως αφορμή τη διαδικασία καταστροφής 100 λέμβων στις οποίες επέβαιναν μετανάστες από τη Βόρεια Αφρική κατευθυνόμενοι προς τη Σικελία, προχωρούν σε ένα υβριδικό έργο που συνυφαίνει τη μυθοπλασία με το ντοκιμαντέρ και εκφράζει τον πόνο που ακολουθεί το μεταναστευτικό φαινόμενο από και προς την Ευρώπη τα τελευταία 150 χρόνια.
Το Grid (Moria) του Richard Mosse, γυρισμένο με στρατιωτικές θερμικές κάμερες στο στρατόπεδο συγκέντρωσης προσφύγων στη Μόρια της Λέσβου, κάνει μια ευθεία νύξη στο πώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βλέπουν εκατομμύρια εκτοπισμένους ανθρώπους, με έναν τρόπο δηλαδή ο οποίος τους αποπροσωποποιεί σε φιγούρες-φαντάσματα, χωρίς διακριτά χαρακτηριστικά και τους αντικειμενοποιεί καθιστώντας τους ανώνυμους στόχους.
Η Δάφνη Τόλη, με το Uprooted, παρουσιάζει το πώς οι ίδιοι οι πρόσφυγες και μετανάστες καταγράφουν την περιπέτειά τους μέσα από τα κινητά τους τηλέφωνα.
Εχοντας συγκεντρώσει βίντεο-ντοκουμέντα που της εμπιστεύτηκαν πρόσφυγες από τις συγκλονιστικές μετακινήσεις τους, δημιουργεί ένα έργο που αίρει τη διάσταση ανάμεσα στον εαυτό-παρατηρητή και στον άλλο-παρατηρούμενο.
Τα εγκαίνια πραγματοποιούνται στις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 7 Οκτωβρίου, ο Richard Mosse θα παρευρεθεί στο ΡΟΜΑΝΤΣΟ, στις 19.00, για να παραχωρήσει διάλεξη γύρω από τους θερμικούς χάρτες και το έργο του και να ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.
Σε μια περίοδο όπου το προσφυγικό-μεταναστευτικό έχει ενταχθεί σε μια αναισθητοποιημένη κανονικότητα που συνοδεύεται από εικόνες που αρχίζουν και τελειώνουν στην απεικόνιση των συμπτωμάτων, η έκθεση προτείνει ένα διαφορετικό βλέμμα ενός ζητήματος ακόμα ανοιχτού, που έχει καθημερινό αποτέλεσμα τον θάνατο ή την ομηρία χιλιάδων ανθρώπων.
Και η Αθήνα, βρισκόμενη με ποικίλους και αντιφατικούς τρόπους στο επίκεντρο όλων των πτυχών αυτής της υπόθεσης, είναι ο πλέον κατάλληλος τόπος για να ξετυλιχθεί εκ νέου το νήμα αυτής της συζήτησης.
Η συνεργασία, επιπλέον, των τριών αυτών φορέων για τη φωτογραφία έχει μια ιδιαίτερη σημασία ως χειρονομία, καθώς επιχειρεί να συμβάλει σε μια κουλτούρα διαλόγου και επικοινωνίας και να δημιουργήσει μια πρωτότυπη δυναμική για τις οπτικές τέχνες στη χώρα.
Info:
- Εγκαίνια: 30 Σεπτεμβρίου, 19.00 – Διάρκεια: έως 18 Οκτωβρίου
- Επιμέλεια: Πάσκουα Βοργιά, Απόστολος Ζερδεβάς, Δημήτρης Κεχρής
- Οργάνωση-Παραγωγή: Athens Photo Festival, MedPhoto Festival, Thessaloniki PhotoBiennale 2018
- Χώρος διεξαγωγής: ΡΟΜΑΝΤΣΟ, Αναξαγόρα 3, Αθήνα
- Ωρες λειτουργίας: 15.00-21.00 καθημερινά
*Από τον «Φωτεινό Θάλαμο» του Ρολάν Μπαρτ δανειζόμαστε το όνομα για αυτόν εδώ τον χώρο. Μια σελίδα γεμάτη πληροφορίες και σύμβολα, που ψηλαφίζουν ασυνείδητες οπτικές, αναζητούν πολύπλοκους σημασιοδοτικούς μηχανισμούς, αιτιώδεις συνδέσεις και συνειρμούς, καταδηλώσεις και συνδηλώσεις, διαστάσεις που προσεγγίζονται μεθοδικά κι άλλες που διαφεύγουν.Με όχημα τη φωτογραφική πρακτική επιχειρούμε να ανοίξουμε – και να ανοιχτούμε- (σ)τις απεριόριστες δυνατότητες της οπτικής ανάγνωσης.
Επιμέλεια: Ντίνα Δασκαλοπούλου, Βασίλης Μαθιουδάκης, Δημήτρης Κεχρής, Ελένη Παγκαλιά
