Αντίο με τα «Μαλαματένια Λόγια» του

Ηταν μία κηδεία όπως ακριβώς θα την ήθελε και ο ίδιος ο Μάνος Ελευθερίου. Καταρχάς πολιτική. Αλλά και ταπεινή. Λιτή. Βουβή. Και γύρω του να έχει ποιητές, πεζογράφους, συνθέτες, τραγουδιστές και ηθοποιούς. Φυσικά και εκπροσώπους του πολιτικού κόσμου.

Ηταν όλοι αυτοί που μαζεύτηκαν χθες το μεσημέρι στο Α’ Νεκροταφείο για να απευθύνουν τον τελευταίο χαιρετισμό στον μεγάλο Μάνο Ελευθερίου.

«Ο Μάνος Ελευθερίου έκανε έτσι ώστε να συναντηθούν στο τραγούδι από τη μια πλευρά ο έντεχνος δημιουργός και από την άλλη ο λαϊκός μάστορας» ανέφερε στον επικήδειο που εκφώνησε η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λυδία Κονιόρδου. «Οι επόμενες γενιές θα τραγουδούν τα τραγούδια του χωρίς, ίσως, να ξέρουν το όνομά του. Αλλά αυτή είναι η μοίρα της λαϊκής τέχνης: Να λειτουργεί σαν συλλογική μνήμη».

Μίλησε και ο στιχουργός και σκηνοθέτης Θοδωρής Γκόνης: «Σε έναν τόπο που προτιμάει να κατεβάζει παρά να ανεβάζει, ο Ελευθερίου έδειξε πως έχουν σημασία και οι λιγότερο αστραφτεροί άνθρωποι, πως τέτοιοι άνθρωποι μπορούν να αφήσουν τη δική τους λάμψη» (ολόκληρος ο επικήδειος λόγος του Θοδωρή Γκόνη θα δημοσιευτεί στην «Εφημερίδα των Συντακτών του Σαββατοκύριακου»).

«Ηταν ένα θαύμα παραγωγικότητας και κατάφερε να συνενώσει μορφές περιθωριακές ή περιφερειακές με μεγάλες, κεντρικές προσωπικότητες» σημείωσε ο ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας Θανάσης Νιάρχος.

Ενδιαμέσως ακούγονταν ηχογραφημένα αποσπάσματα με τη φωνή του ίδιου του Μάνου Ελευθερίου.

Ανάμεσα στα στεφάνια ήταν το στεφάνι του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, του προέδρου της Βουλής Νίκου Βούτση, του δημάρχου Αθηναίων Γιώργου Καμίνη, των εκδοτικών οίκων Μεταίχμιο και Μικρή Αρκτος, της οικογένειας Σταύρου Κουγιουμτζή, της Μαριάννας Λάτση, των Νίκου και Γιώργου Λαβράνου, του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κύπρου και του ραδιοσταθμού Αθήνα 9,84.

Από τον πολιτικό κόσμο το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Κωνσταντίνος Στρατής, ο υφυπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Στέργιος Πιτσιόρλας, ο πρόεδρος του Ποταμιού Σταύρος Θεοδωράκης, οι πρώην υπουργοί Νίκος Ξυδάκης, Αριστείδης Μπαλτάς, Ευάγγελος Βενιζέλος, Κώστας Λαλιώτης και Γιώργος Λιάνης και ο βουλευτής Σπύρος Λυκούδης.

Από τους λογοτεχνικούς κύκλους παρόντες ήταν οι ποιητές Τίτος Πατρίκιος, Δημήτρης Καλοκύρης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Χριστόφορος Λιοντάκης, Γιώργος Χουλιάρας, Πάνος Κυπαρίσσης, Στρατής Πασχάλης και Γιάννης Τζανετάκης, οι πεζογράφοι Αχιλλέας Κυριακίδης, Γιώργος Συμπάρδης, Ιωάννα Καρυστιάνη, Αλέξανδρος Ασωνίτης, Μαρία Ευσταθιάδη, Κώστας Ακρίβος, Νίκος Δαββέτας και Χρήστος Χωμενίδης και ο εκδότης Νώντας Παπαγεωργίου.

Παρόντες ήταν, επίσης, οι ηθοποιοί Γκέλυ Μαυροπούλου, Βασίλης Παπαβασιλείου και Στέλιος Μάινας, ενώ από τον κόσμο της μουσικής και του τραγουδιού παραβρέθηκαν οι Θάνος Μικρούτσικος, Χρήστος Λεοντής, Χρήστος Νικολόπουλος, Γιώργος Νταλάρας, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Νότης Μαυρουδής, Μιχάλης Τερζής, Γιώργος Μαργαρίτης, B.D.Foxmoor, Κώστας Καράλης, Κώστας Θωμαΐδης κ.ά.

«Και στ’ ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια / θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή / πώς έγινε με τούτο τον αιώνα / και γύρισε καπάκι η ζωή / πώς το ‘φεραν η μοίρα και τα χρόνια / να μην ακούσεις έναν ποιητή».

Με τα «Μαλαματένια Λόγια» στα ηχεία και το θερμό χειροκρότημα του κόσμου που ήταν εκεί, έβγαλαν το φέρετρο από το νεκροταφείο. Ακούστηκαν άλλα τρια τραγούδια˙ ήταν μια εξαιρετικά συγκινητική στιγμή. Η σορός του Μάνου Ελευθερίου, όπως το ζήτησε ο ίδιος, θα αποτεφρωθεί.

Πριν φύγει για τη γειτονιά των αγγέλων ο πολυτάλαντος δημιουργός είχε ολοκληρώσει το τελευταίο του βιβλίο. Εχει τίτλο «Ανδρες του αίματος» και αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», πιθανότατα μέχρι το τέλος του χρόνου.