Στους πρωθυπουργούς της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ, Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ, επρόκειτο να απονεμηθεί χθες στο Μόσταρ της Ερζεγοβίνης το βραβείο «Mimar Mira», του «ειρηνοποιού», το οποίο απονέμει κάθε χρόνο το Κέντρο για την Ειρήνη και την Πολυεθνική Συνεργασία. Ωστόσο, ο Αλέξης Τσίπρας δεν συμμετείχε στην τελετή βράβευσης καθώς αναχώρησε εσπευσμένα από το Μόσταρ λόγω των εξελίξεων με τα πύρινα μέτωπα στην Αττική. Ο κ. Τσίπρας παρέμεινε λίγες μόνο ώρες στην πρωτεύουσα της Ερζεγοβίνης, όπου έκανε διμερή συνάντηση με τον πρόεδρο του συμβουλίου υπουργών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Ντένις Ζβίζντιτς.
Ο κ. Ζβίζντιτς υποδέχτηκε τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ τονίζοντας ότι «αποτελούν το παράδειγμα πώς οι φίλοι λύνουν τα προβλήματα στα Δυτικά Βαλκάνια» και ευχαρίστησε τον Αλέξη Τσίπρα γιατί η Ελλάδα παραμένει εδώ και 20 χρόνια σύμμαχος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην πορεία της προς την Ε.Ε.
Ο πρωθυπουργός στην ομιλία του -την οποία ξεκίνησε με τις φωτιές στην Αττική- υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θεωρεί «εξαιρετικά σημαντικό να επανεκκινήσουμε τις σχέσεις μας με όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και να υπογραμμίσουμε τον ενισχυμένο ρόλο που ανακτά η χώρα μας για την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην κοινή μας γειτονιά» και πρόσθεσε πως «με τις πρωτοβουλίες μας για την επίλυση του ονοματολογικού και την αποκατάσταση εκκρεμών ζητημάτων με την Αλβανία, η Ελλάδα ξεκλειδώνει την επανεκκίνηση της ατζέντας της Θεσσαλονίκης».
Στο Μόσταρ έφτασε και ο πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου, Ντούσκο Μάρκοβιτς, ο οποίος είχε τιμηθεί πέρσι με το ίδιο βραβείο.
Ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν συμμετείχε λόγω της εσπευσμένης αναχώρησης ούτε στην προγραμματισμένη τελετή για τον 14ο εορτασμό της αποκατάστασης της ιστορικής γέφυρας της πόλης, Stari Most, ένα πολιτιστικό μνημείο της UNESCO το οποίο είχε βομβαρδιστεί από τις κροατικές δυνάμεις και είχε καταρρεύσει κατά τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου, τον Νοέμβριο του 1993. Το γεφύρι, που χτίστηκε το 1567, για να ενώσει τους κατοίκους των δύο όχθεων του ποταμού Νερέτβα, αποτελεί σύμβολο φιλίας και συνεργασίας, συμφιλίωσης και συνύπαρξης θρησκειών, πολιτισμών και λαών και χθες, οι ηγέτες συμμετείχαν σε τελετή με αφορμή τη 14η επέτειο ανοικοδόμησής του.
Ο ποταμός Νερέτβα διασχίζει την πόλη του Μόσταρ και η επιβλητική πέτρινη γέφυρα ήταν στο πέρασμα των αιώνων η βασική σύνδεση των κατοίκων της περιοχής.
Χωρίς ημερομηνία η ΠΓΔΜ
Νωρίτερα χθες στα Σκόπια, η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών δεν κατέληξε στον ορισμό της ημερομηνίας διεξαγωγής του επικείμενου δημοψηφίσματος, στον δεσμευτικό ή μη χαρακτήρα του και βεβαίως στη διατύπωση του ερωτήματος το οποίο θα τεθεί στους ψηφοφόρους. Μέχρι στιγμής το VMRO-DPMNE αρνείται να δεσμευτεί για το αν θα καλέσει τους ψηφοφόρους του να συμμετάσχουν στο δημοψήφισμα, ενώ διαφωνεί και με το ερώτημα που προτείνει η κυβέρνηση, το οποίο θα συνδέει τη Συμφωνία των Πρεσπών με την είσοδο της χώρας στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.
Το θέμα αυτό είναι κρίσιμο, καθώς το Σύνταγμα προβλέπει ότι για να είναι έγκυρο το δημοψήφισμα, απαιτείται συμμετοχή άνω του 50% των εγγεγραμμένων. Ωστόσο, οι ηγέτες κατέληξαν σε συμφωνία για άλλα θέματα, όπως ο ορισμός υπηρεσιακής κυβέρνησης που θα αναλαμβάνει να διεξάγει από εδώ και στο εξής τις εκλογές (βάσει της Συμφωνίας του Πρζίνο), όποτε κι αν οριστούν, συμφώνησαν για τη συγκρότηση της Κρατικής Εκλογικής Επιτροπής, η οποία θα είναι υπεύθυνη για το δημοψήφισμα (με επαναφορά της πλειοψηφίας δύο τρίτων για διορισμό από τη Βουλή) και βρήκαν τη χρυσή τομή για το νομοσχέδιο που αφορά τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων, καθώς η κυβερνητική πλειοψηφία έκανε δεκτές τροπολογίες της αντιπολίτευσης.
Οπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων ΜΙΑ, οι ηγέτες των τεσσάρων μεγαλύτερων κομμάτων, ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ και πρόεδρος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος SDSM, Ζόραν Ζάεφ, ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι του εθνικιστικού VMRO-DPMNE, ο Αλί Αχμέτι του συγκυβερνώντος αλβανικού DUI και o Μπιλάλ Κασάμι του επίσης αλβανικού κινήματος BESA, συζήτησαν κατά τη διάρκεια εξάωρης σύσκεψης και άλλα ζητήματα, όπως τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα σχετικά με τη χορήγηση αμνηστίας, πληροφορία την οποία διέψευσε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Ο κ. Μίτσκοσκι, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου μετά τη σύσκεψη, δήλωσε ότι «δεν συζητήσαμε ποτέ τέτοιο θέμα» και ισχυρίστηκε ότι αυτό ήταν μια προσπάθεια της κυβερνώσας πλειοψηφίας να αποσπάσει την προσοχή του κόσμου από τα πραγματικά προβλήματα, όπως «η επιζήμια συμφωνία με την Ελλάδα».
