Στα σαράντα σχεδόν χρόνια που βλέπω μπάσκετ, είδα πολλούς παιχταράδες, Ελληνες και ξένους: μεγάλωσα με Γκάλη και Γιαννάκη, Μάτζικ και (θεούλη) Μπερντ, θαύμασα και αντιπάθησα τον εγωίσταρο σούπερμαν Τζόρνταν και τους αμέτρητους ατομιστές επιγόνους του, λάτρεψα τον «εξάστερο» Παναθηναϊκό του μοναδικού Διαμαντίδη, χόρτασα τρίποντα, τάπες και ασίστ. Αλλά κανείς, ούτε καν ο «γκάνγκστερ» ή ο 3D, δεν με συγκίνησε όσο o Μανού Τζινόμπιλι, αυτός ο μυστήριος Ιταλο-Αργεντίνος από την Μπαΐα Μπλάνκα.
Το γιατί είναι δύσκολο να το εξηγήσω και σίγουρα δεν έχει να κάνει με πόντους, στατιστικά και λεφτά. Κι ας έγιναν τον Απρίλη που μας πέρασε, με την τελευταία τους νίκη επί των μετέπειτα πρωταθλητών Γουόριορς, παρέα με τον Γάλλο «Αστερίξ» Τόνι Πάρκερ, το ζευγάρι με τις περισσότερες νίκες (132) στα πλέι οφ: δύο υποτίθεται «σοφτ» ξένοι, στον κολοφώνα ενός κατεξοχήν αμερικανικού σπορ, πάνω από Τζόρνταν-Πίπεν, Μάτζικ-Τζαμπάρ, Μπερντ-ΜακΧέιλ…
Τουναντίον: ο θαυμασμός μου έχει να κάνει με το θάρρος, την τιμή και το καθήκον, το ομαδικό πνεύμα, την αυτοθυσία για το κοινό καλό, και αναμφίβολα με ένα από τα πιο βαριά ζευγάρια «κοχόνες» που άγγιξαν ποτέ σορτσάκι…
Και βέβαια με το γεγονός ότι σχεδόν σε κάθε ματς, αυτός ο αναρχικός καλλιτέχνης του παρκέ, που δεν σου γέμιζε το μάτι, έκανε κάτι τόσο απρόβλεπτο, τόσο τολμηρό και φαντεζί, που κανείς ποτέ δεν είχε ξαναδεί.
Αλλά πάντα -φράση που κλέβω από τη μάνα του- «lo hizo con altura y humildad», με ανωτερότητα και ταπεινότητα συνάμα.
2004
Ολυμπιακοί της Αθήνας. Πρεμιέρα στους ομίλους, λίγος κόσμος, Σερβία-Αργεντινή παίζουν ένα αδιάφορο βαθμολογικά ματς, αλλά οι πάγκοι «βράζουν» – είναι η ρεβάνς του τελικού στο Παγκόσμιο της Ινδιανάπολης, το 2002, εκεί που οι Αργεντίνοι πρωτοκέρδισαν τις ΗΠΑ, αλλά έχασαν το χρυσό από τους ενεδρεύοντες Βαλκάνιους.
Ο Τομάσεβιτς βάζει δύο βολές, η μπασκετομάνα Σερβία του Μποντίρογκα προηγείται μ’ έναν πόντο, μένουν πέντ-έξι δεύτερα: η μπάλα ζυγίζει πεντακόσια κιλά. Ο «βάζελος» Πέπε Σάντσες, κολλητός του Μανού από τα παιδικά, κατεβάζει την μπάλα και την πετάει στον «Ελ Μάγο» που, σε πλήρη διασκελισμό, μαρκαρισμένος και πέφτοντας στο παρκέ, τη στέλνει ψηλά, σαν προσευχή. Ταμπλό και μέσα! Ολη η Αργεντινή ένα κουβάρι.
Στον ημιτελικό θα βάλει 29 πόντους στα αστέρια της Ντριμ Τιμ και, δαφνοστεφανωμένος, θα σηκώσει τη βαρύτιμη κούπα.
Τότε να σταματούσε, πάλι θρύλος θα ήταν – εκείνο το χρυσό αρκούσε για να μείνει στην Ιστορία. Αμ δε…
2007
Ο Μανού έχει ήδη πάρει δύο πρωταθλήματα, είναι «πενταδάτος» μαζί με Πάρκερ και Ντάνκαν, βάζει τακτικά 25άρες στους Κόμπε, τους Νας και τους Γουέιντ της λίγκας. Ομως μια μπάλα δεν φτάνει για τρεις dominant παίκτες και ο κόουτς Γκρεγκ Πόποβιτς τον ρωτά δειλά αν δέχεται να γίνει «έκτος παίκτης», ο πρώτος που έρχεται από τον πάγκο – πράγμα ανήκουστο για καλοπληρωμένο αστέρι στα ντουζένια του.
Ο «Ποπ» εξηγεί το σκεπτικό, επιχειρηματολογεί, φέρνει παράδειγμα τον ήρωα του Τζον Χάβλιτσεκ και τους Μπόστον Σέλτικς των ’60s: αργότερα παραδέχτηκε πως, αν ο Μανού αρνιόταν, εκείνος δεν θα τολμούσε να επιμείνει, μην τον χάσει. Ο Μανού του είπε απλά «εντάξει, θα κάνω ό,τι χρειάζεται η ομάδα». Και επί δέκα ολόκληρα χρόνια, έγινε ίσως ο καλύτερος έκτος παίκτης όλων των εποχών.
Τα «Ηνωμένα Εθνη», όπως αποκαλούσαν τον πολυεθνικό πάγκο των Σπερς με ηγέτη τον Αργεντίνο, έγιναν η χαρά του ομαδικού, φαντεζί μπάσκετ – του Beautiful Game, όπου όλοι ήταν πλέι-μέικερ, η έξτρα πάσα κανόνας, η μπάλα δεν κολλούσε ποτέ… Και ποιος να γκρινιάξει όταν θυσιάζεται κοτζάμ Τζινόμπιλι;
2014
Οι «τελικοί της εκδίκησης», ενάντια στο Μαϊάμι του υπεράνθρωπου Λεμπρόν. Οι «γεροντάρες» των Σπερς, που έναν χρόνο πριν είχαν χάσει δραματικά (μ’ ένα θρυλικό τρίποντο του Ρέι Αλεν στην εκπνοή) την κούπα, παίζουν όλη τη χρονιά υπέροχο, ομαδικό μπάσκετ και προηγούνται 3-1. Ομως ο «βασιλιάς» Τζέιμς ξεκινά φανταστικά το πέμπτο ματς και οι Χιτ ξεφεύγουν 22-6!
Στο έβδομο λεπτό, όπως πάντα, μπαίνει ο 37χρονος Μανού και αμέσως «πιάνει φωτιά» με «στεπ-μπακ» τρίποντα, ακροβατικά λέι-απ, ασίστ, κλεψίματα. Το ματς γυρίζει, ισοφαρίζουν 35-35: σε μια κατεβασιά, ο Τζινόμπιλι «βλέπει κόκκινο» – παίρνει φόρα, εξαφανίζει τον Αλεν και καρφώνει με το αριστερό στα μούτρα του Μπος των 211 εκατοστών.
Το είπαν «redemption dunk», κάρφωμα της εξιλέωσης, και κάπου εκεί η σεμνή τελετή έλαβε τέλος. Πώς να αντιμετωπίσεις τέτοιο πάθος από μια παρέα φαλακρών μπασκετικών «παππούδων»; Αντί να διαλυθούν, οι Σπερς πήραν πανάξια το πέμπτο τους πρωτάθλημα και ο Μανού το τέταρτο, παίζοντας το καλύτερο team basketball που είδε ο κόσμος από τον καιρό του «Larry Legend» Μπερντ και των θρυλικών Σέλτικς του 1986.
Ολοι για έναν, ένας για όλους, μια γροθιά, στα καλά και στα άσχημα – αυτό δεν είναι άραγε το νόημα της φιλίας, της αγάπης, της ζωής;
2016
Ο Μανού είναι 38 χρόνων, δεν έχει να αποδείξει πια τίποτε – αλλά δεν μπορεί να πάει κόντρα στον εαυτό του. Σε ένα ματς με τη Νέα Ορλεάνη, στήνεται όπως πάντα να κερδίσει επιθετικό και ο Ράιαν Αντερσον, με γονατιά, του συνθλίβει κυριολεκτικά τον έναν όρχι. Φορεία, ασθενοφόρα, εγχειρήσεις – ο Μανού μένει έξω για μήνες, όλοι λένε, τελείωσε, δεν θα επιστρέψει.
Αυτός διαψεύδει τους πάντες και στο πρώτο ματς στήνεται μπροστά στο αντίπαλο σέντερ των 120 κιλών και παίρνει το επιθετικό. Κάνει ώρα να σηκωθεί, ο κόσμος τρέμει, πριν ξεσπάσει σε ξέφρενες ιαχές. «Μάνου-Μάνου». Μα καλά, δεν φοβήθηκες; τον ρωτάνε μετά.
Ο Μανού γελάει πονηρά, δείχνει το σορτσάκι του και λέει: «Μου βάλανε μέταλλο εκεί, δεν φοβάμαι τίποτε»!
Το καλοκαίρι παίζει τελευταία φορά στο Ρίο με τα αδέλφια του της εθνικής «χρυσής γενιάς», τον Σκόλα, τον Νοτσιόνι. Στον αποχαιρετισμό του, δεν έμεινε μάτι αδάκρυτο – οι ξένες αποστολές κάνανε ουρά να του σφίξουν το χέρι. Ανατριχίλα…
2017
2017. Ημιτελικοί της Δύσης, 2-2, πέμπτο και κρισιμότερο ματς με τους Τεξανούς «γείτονες» Χιούστον Ρόκετς, με ηγέτη τον φετινό MVP, τον «μούσια» Τζέιμς Χάρντεν. Ο τεράστιος Ντάνκαν έχει σταματήσει, ο Πάρκερ είναι τραυματίας και ο fake διάδοχος-σούπερ σταρ Καγουάι Λέοναρντ, που έναν χρόνο αργότερα θα «προδώσει» την ομάδα, μόλις γύρισε ξανά τον αστράγαλό του.
Σεληνιασμένος, ο σαραντάρης πια Μανού ντύνεται Τζόρνταν και παίρνει την ομάδα πάνω του σε άμυνα και επίθεση, με κρίσιμα καλάθια, ψυχωμένες άμυνες και παράτολμες ασίστ απ’ τα παλιά.
Το ματς πάει παράταση, οι Σπερς προηγούνται τρεις πόντους και ο άχαστος Χάρντεν σηκώνεται στο τρίποντο να ισοφαρίσει, μοιράζοντας εγκεφαλικά.
Ομως ο γερο-Μανού τον περιμένει στον αέρα και τον κόβει από πίσω – μόνο μπάλα. Τέζα ο καμπούρης! Αλλο ένα «σκαλπ» για τη συλλογή του μεγάλου Αργεντίνου – και μια τάπα που, σαν κι εκείνον, έγινε meme, μπλουζάκι, Θρύλος.
