Εναν μάρτυρα χρειάζονται

Σιωπή και θρήνος για τους αδικοχαμένους συμπολίτες μας. Κι όσο «γνωρίζεις» τα πρόσωπά τους, βλέπεις τα χαμόγελά τους σε φωτογραφίες, μαθαίνεις κάτι για τη ζωή τους, τόσο γιγαντώνεται η αδυναμία παρηγοριάς. Στις στάχτες, στα ερείπια θάφτηκαν τα λόγια συμπόνιας. Τι να πεις, πώς να σταθείς πλάι σ’ αυτούς που έχασαν αγαπημένους, παιδιά, γονείς, συντρόφους; «Αυτοί πια ακρωτηριασμένοι άνθρωποι είναι», λέει ένας γιατρός που την ημέρα του κακού έπεσε μέσα στις πύρινες γλώσσες για να σώσει το παιδί του.

Το αν θα βρεθούν οι υπεύθυνοι ή αν θα αποδοθούν ευθύνες, αυτό θα γίνει μόνο για να ξεθυμάνει ο θυμός, για κάποια πολιτικά οφέλη. Το ακούμε, το βλέπουμε. Οσοι πέρασαν από κυβερνήσεις και αυτοδιοικητικές θέσεις καμώνονται τους αθώους και αυτοί που κυβερνούν, αυτοί που έδωσαν τον αγώνα τον καλό για να κερδίσουν τις περιφέρειες και τους δήμους ψελλίζουν κάτι για «λίγο χρόνο», «δεν προλάβαμε», «τα βρήκαμε από τους προηγούμενους».

Αστειότητες. Λόγια χωρίς ντροπή από χείλη έτοιμα για καινούργιες υποσχέσεις. Η κάθε υπόσχεση, η κάθε οικονομική παροχή, το μακάβριο του ΕΝΦΙΑ που σταμάτησε λίγο πριν τα αποκαΐδια, μόνο να εξαγριώσουν μπορούν τους βαριά πληγωμένους από τις φλόγες. Και όσοι έχασαν δικούς τους θα κουβαλάνε ένα σημάδι ανεξίτηλο σε μια αβίωτη, πλέον, ζωή. Μόνο θα θυμούνται…

Τα τριήμερα πένθους περνάνε, οι μεσίστιες σημαίες ανεβαίνουν και πάλι στους ιστούς, στις εξέδρες θα σφιχταγκαλιάζονται μεγάλα λόγια… Η καθημερινότητα επιστρέφει• κι έχει γέλιο και δάκρυ, πόνο και χαρά. Αλλά και υποσχέσεις, και αμετανόητους πολιτικούς και ξεχασιάρηδες ψηφοφόρους. Μόνο όσοι έχασαν σ’ αυτές τις φωτιές δεν θα ξεχάσουν ποτέ. Οπως δεν ξεχνούν όλοι οι άνθρωποι τις απώλειες αγαπημένων προσώπων.

Τίποτα δεν απέγινε. Νομίζεις ότι επειδή ξεμείναμε μόνες μας τελείωσε η χαρά; Δεν είμαστε εδώ επειδή δεν μας αγάπησαν πολύ. Είμαστε εδώ για να τους αγαπήσουμε [αυτούς που χάθηκαν] περισσότερο. Γιατί όλα αυτά τα κορμάκια χρειάζονται έναν μάρτυρα γι’ αυτό που ήταν κάποτε. Κι άφησαν εμάς για να τους θυμόμαστε. Φύλακες είμαστε, όχι κακομοίρες*.

Αυτά ήταν τα λόγια παρηγοριάς που άκουγε η Κυρά της Ρω, Δέσποινα Αχλαδιώτη (1890-1982) από τη μάνα της. Κι όταν πια την έχασε κι εκείνη κι απόμεινε εντελώς μόνη, αυτή, η γη κι ο ουρανός, τα θυμόταν, παρηγοριόταν κι άφηνε ελεύθερα να κυλήσουν τα δάκρυα της λύτρωσης. Αν ζούσε, η περήφανη αυτή γυναίκα, και αυτές τις μέρες μεσίστια θα είχε τη γαλανόλευκη, όπως και για όλους αυτούς που πνίγηκαν στην αγαπημένη της θάλασσα, στο Αιγαίο.

*Είναι ένα μικρό απόσπασμα από το εξαιρετικό θεατρικό έργο του Γιάννη Σκαραγκά «Η Κυρά της Ρω» (εκδόσεις Κριτική).