Στην τελική ευθεία έχει εισέλθει η διαπραγμάτευση για το ονοματολογικό της ΠΓΔΜ, με την Αθήνα να εκπέμπει μηνύματα συγκρατημένης αισιοδοξίας για την επίτευξη συμφωνίας.
«Το επόμενο στάδιο διαπραγμάτευσης θα είναι πιθανότατα και το τελικό», εκτίμησε χθες σε αυτό το πνεύμα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος, μεταφέροντας την ικανοποίηση του μεγάρου Μαξίμου για την «εξαιρετικά μεγάλη πρόοδο» που έχουν κάνει οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, αν και όπως συμπλήρωσε, «κανείς δεν μπορεί να προεξοφλεί το αποτέλεσμα».
Την ίδια στιγμή, στη Ν.Δ. επιμένουν να κινούνται σε σκληρή καταγγελτική γραμμή έναντι της κυβέρνησης και της διαπραγματευτικής της τακτικής, δίνοντας την αίσθηση καταψήφισης τυχόν λύσης που θα προκύψει.
Ζήτημα-αγκάθι φαίνεται να αποτελεί το Μακεδονικό για το Κίνημα Αλλαγής, καθώς παρά την ομόφωνη απόφαση του Πολιτικού Συμβουλίου του ομοσπονδιακού φορέα, καταγράφονται διαφορετικές αποχρώσεις μεταξύ των εταίρων. Τις μεγαλύτερες επιφυλάξεις τηρεί το ΠΑΣΟΚ, σε αντίθεση με το Ποτάμι, τη ΔΗΜΑΡ και το ΚΙΔΗΣΟ που παίρνουν καθαρά θέση υπέρ της επίλυσης του προβλήματος με βάση συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς μιλούσε από το Βερολίνο για «συμφωνία με την ΠΓΔΜ στο «Μακεδονικό»» (αναλυτικό ρεπορτάζ σελ. 6), ο Δημήτρης Τζανακόπουλος έδινε το στίγμα του Μαξίμου με εμφανή την προσδοκία για λύση: «Ευελπιστούμε και αισιοδοξούμε ότι θα καταφέρουμε να πετύχουμε τη συμφωνία για την οποία δουλεύουμε εδώ και πάρα πολύ καιρό. Σημασία δεν έχει απλώς η συμφωνία. Σημασία έχει να έχουμε μια καλή συμφωνία και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο πρέπει να κρατάμε χαμηλούς τόνους», ήταν η επίμαχη φράση του κυβερνητικού εκπροσώπου (ΕΡΤ-εκπομπή «Απευθείας»).
Χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένα ονόματα, ο κ. Τζανακόπουλος υπογράμμισε ότι η συζήτηση διεξάγεται στο πλαίσιο των προτάσεων του Μάθιου Νίμιτς και η κυβέρνηση εργάζεται για μια συμφωνία με σύνθετη ονομασία έναντι όλων. Εκτίμησε δε ότι εφόσον η συμφωνία έρθει στη Βουλή, η Ν.Δ. και το Κίνημα Αλλαγής θα έχουν τεράστια δυσκολία να μην την υποστηρίξουν, διότι θα είναι ανακόλουθα και τα δύο κόμματα με τις θέσεις που έχουν εκφράσει κατά καιρούς. Ειδικά για την αξιωματική αντιπολίτευση, την κάλεσε να τοποθετηθεί ευθαρσώς, σχολιάζοντας ότι «από βδομάδα τη βδομάδα ακούμε και μια διαφορετική τοποθέτηση».
Τα 3 πρόσωπα της Ν.Δ.
Από τη δική της πλευρά, αν και επί της αρχής αρνητική η Ν.Δ., οι δηλώσεις επιτελικών στελεχών της αναδεικνύουν τα πολλαπλά επίπεδα διαβάθμισης, από το ηπιότερο στο άκρως απορριπτικό. Την επίσημη κομματική γραμμή εξέφρασε η εκπρόσωπος Τύπου Μαρία Σπυράκη, η οποία προειδοποίησε τον πρωθυπουργό «να μη συναινέσει προκαταβολικά σε οποιαδήποτε συμφωνία που θα δίνει στα Σκόπια ημερομηνία για την έναρξη διαπραγματεύσεων για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση και το πράσινο φως για ένταξη στο ΝΑΤΟ». Οπως συμπλήρωσε η κ. Σπυράκη, «είναι αδιανόητο η Ελλάδα να παραδώσει εκ των προτέρων τα διαπραγματευτικά όπλα που διαθέτει και να αναμένει στο μέλλον και με δόσεις τη συμμόρφωση της γειτονικής μας χώρας». «Θα αξιολογήσουμε τις αποφάσεις για την ΠΓΔΜ με βάση το συμφέρον της χώρας», τόνισε διαλλακτικά ο τομεάρχης Εξωτερικών της Ν.Δ., Γιώργος Κουμουτσάκος (ΕΡΤ), ενώ στον αντίποδα ο τομεάρχης Αμυνας Βασίλης Κικίλιας τάχθηκε ακόμη και κατά της χρήσης του όρου «Μακεδονία» (ρ/σ «24/7»).
Η Κεντροαριστερά
Η επίσημη θέση του Κινήματος Αλλαγής περιγράφεται στην ανακοίνωση της 17ης Μαΐου, η οποία μεταξύ άλλων αναφέρει τα εξής: «Στόχος, για την επίλυση του θέματος, είναι μια ολοκληρωμένη συμφωνία που περιλαμβάνει σύνθετη ονομασία για όλες τις χρήσεις (erga omnes), την αλλαγή του Συντάγματος, μια συμφωνία με όλες τις δεσμευτικές ρυθμίσεις που θα ακυρώνουν τον αλυτρωτισμό και την παραχάραξη της Ιστορίας. Μια συμφωνία που θα αντέξει στον χρόνο και δεν θα επηρεάζεται από πολιτικές ανακατατάξεις».
Παρ’ όλα αυτά μιλώντας την περασμένη Τετάρτη στη Βουλή η Φώφη Γεννηματά κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «σε μια ευνοϊκή δε συγκυρία έφτασε να συζητά την επιτομή του αλυτρωτισμού ως “λύση”», υπονοώντας την ονομασία «Μακεδονία του Ιλιντεν», η οποία πάντως έχει πάψει να βρίσκεται στο τραπέζι των συνομιλιών.
Αντιθέτως, ο επικεφαλής του Ποταμιού Σταύρος Θεοδωράκης, δείχνοντας να ποντάρει περισσότερο στη λύση, δήλωσε χθες χαρακτηριστικά (ρ/σ «Θέμα FM»): «Δεν επενδύω στην αναστάτωση και στην αναβολή. Πρέπει να το λύσουμε αυτό το πρόβλημα, γιατί αλλιώς θα υπάρξει κενό που θα έρθει να καλύψει η Τουρκία. Αυτοί λοιπόν που πολεμούν την οποιαδήποτε λύση ουσιαστικά εξυπηρετούν τον ρόλο της Τουρκίας στα Βαλκάνια».
Ο κ. Θεοδωράκης έθεσε ως προϋπόθεση η συμφωνία να έρθει «με εγγύηση της Ε.Ε. και “σφραγίδα” του ΝΑΤΟ», να έχει «σύνθετη ονομασία erga omnes και με συνταγματική αναθεώρηση».
«Είμαι υπέρ της λύσης και όχι ενός νέου αδιεξόδου», ήταν το μήνυμα και του προέδρου της ΔΗΜΑΡ και μέλους του Πολιτικού Συμβουλίου του Κινήματος Αλλαγής, Θανάση Θεοχαρόπουλου ο οποίος αναφερόμενος στα πιθανά ονόματα, υποστήριξε ότι θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά από τη χώρα μας με βάση τον γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό -«το severna, το gorna και το nova, αν εξασφαλιστεί το erga omnes» (ρ/σ «Πρακτορείο FM»). Κατέληξε δε ότι «δεν τον ενδιαφέρει το πολιτικό κόστος στο θέμα των εθνικών ζητημάτων».
Υπενθυμίζεται ότι ο πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών Γιώργος Παπανδρέου, ύστερα από επαφές που είχε στις αρχές Μαΐου με τον Αλέξη Τσίπρα, τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Κοτζιά για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, είχε δηλώσει ότι πάγια θέση του είναι η συνεννόηση και συναίνεση για τα μείζονα εθνικά ζητήματα, μακριά από μικροκομματικά δεσμά.
Ο κ. Παπανδρέου είχε εστιάσει στον κίνδυνο η ονομασία της ΠΓΔΜ «να λυθεί de facto», επισημαίνοντας γενικά ότι «φοβίες, δεύτερες σκέψεις, αναβλητικότητα και υπολογισμός του πολιτικού κόστους βλάπτουν σοβαρά τα συμφέροντα του Ελληνισμού». Επιπλέον, τονίζεται ότι ο πρώην πρωθυπουργός είχε καυτηριάσει τον περασμένο Φεβρουάριο τη στάση της Ν.Δ. στο Μακεδονικό, η οποία εγκαταλείπει την εθνική γραμμή συντασσόμενη με «ακραίες φωνές που υπονομεύουν το εθνικό συμφέρον».
Εξάλλου, την υποστήριξή του στην προσπάθεια που κάνουν οι πρωθυπουργοί Ελλάδας και ΠΓΔΜ είχε εκφράσει προ μερικών μηνών ο Γιώργος Καμίνης, δήμαρχος Αθηναίων και κορυφαίο στέλεχος του Κινήματος Αλλαγής, σε άρθρο που συνυπέγραψε («Νέα») με τον ομόλογό του των Σκοπίων, Πέτρε Σιλέγκοφ. Οι δύο πολιτικοί στην κοινή τους πρωτοβουλία υπογράμμιζαν ότι πρέπει να καταβληθεί η μεγαλύτερη δυνατή προσπάθεια, «ώστε να μη χαθεί αυτή η νέα ευκαιρία και να επιτευχθεί συμφωνία».
Τέλος, το έτερο μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΚΙΝ.ΑΛΛ. και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, αρκετά διστακτικά, είχε σημειώσει πρόσφατα ότι «η βασική εθνική στρατηγική πρέπει να είναι να πάψουν οι γείτονες να μονοπωλούν τη λέξη «Μακεδονία», κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν η κυβέρνηση φέρει μια αξιοπρεπή πρόταση για ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό, άρση του αλυτρωτισμού και erga omnes».
Οι «Μακεδονομάχοι»
Η Ενωση Κεντρώων και οι ΑΝ.ΕΛΛ. δεν πρόκειται να ψηφίσουν συμφωνία με τον όρο «Μακεδονία». «Η εθνική γραμμή της σύνθετης ονομασίας με τον όρο «Μακεδονία» αποτελεί γραμμή προδοσίας», δηλώνει ο Βασίλης Λεβέντης, ενώ σύμφωνα με την εκπρόσωπο Τύπου των ΑΝ.ΕΛΛ. Μανταλένα Παπαδοπούλου, ο όρος «Μακεδονία» ή παράγωγος αυτού δε γίνεται αποδεκτός, χωρίς πάντως να θεωρεί ότι τίθεται εν αμφιβόλω η κυβερνητική συνοχή.
