Στο μυαλό της Μαργκερίτ Ντιράς

Μαργκερίτ Ντιράς: Η οδύνη  ★★★☆☆

(La douleur, Γαλλία, 2017, 127′)

• σκηνοθεσία: Εμανουέλ Φενκιέλ
• ηθοποιοί: Μελανί Τιερί, Μπενουά Μαζιμέλ, Μπενζαμέν Μπιολέ

Ενα μυθιστόρημα είναι, έτσι κι αλλιώς, δύσκολο να μεταφερθεί στην οθόνη, πόσω μάλλον ένα μυθιστόρημα αυτοβιογραφικό, με τον πυκνό λόγο της Μαργκερίτ Ντιράς, σε μεγάλο μέρος του ως εσωτερικός μονόλογος.

Γι’ αυτό και ο Εμανουέλ Φενκιέλ επιλέγει να μην το «μεταφέρει», αλλά μάλλον να το «αποδώσει» ως αίσθηση και αναζήτηση του μυαλού.

Στηριγμένο ολόκληρο πάνω στη μικροσκοπική, παντοδύναμη, εύθραυστη, τσακισμένη και πάλι δυνατή μέσα στη θλίψη της (για μια απώλεια ενός ανθρώπου που ακόμα δεν έχει συμβεί, για την απώλεια μιας αθωότητας που συνέβη, σαρωτικά, στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο), μορφή της Μελανί Τιερί, το φιλμ ακολουθεί την ηρωίδα, μόνη στο Παρίσι, από τη στιγμή που ο κομμουνιστής σύζυγός της συλλαμβάνεται από την Γκεστάπο (ο κατοπινός συγγραφέας του «Ανθρώπινου Είδους», Ρομπέρ Αντέλμ), μέχρι την αναζήτησή του μετά την απελευθέρωση του Παρισιού, στην επιστροφή των επιζώντων από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Την περικυκλώνουν πενθούσες γυναίκες και ισχυροί άνδρες, από τους συναγωνιστές της στην Αντίσταση, μέχρι τον Γάλλο Ναζί διοικητή της αστυνομίας.

Με φωτογραφία μελαγχολική και προοδευτικά πιο σκοτεινή, σαν τη διάθεση της ηρωίδας της, η ταινία διασχίζει τα στάδια ενός μυαλού που επιμένει να αισιοδοξεί μέχρι να μην αντέχει άλλο στην προσπάθεια.

Μέρη της είναι φτιαγμένα ως εικονογραφημένη ανάγνωση με μουσική κι αυτά είναι τα πιο αδύναμα, τα πιο περιττά, μια χαρακτηριστικά λόγια γαλλική επιλογή που υπερφορτώνει την κινηματογραφική πρόθεση. Τα υπόλοιπα, αυτά της δράσης και της ανάπτυξης μιας σαγηνευτικής προσωπικότητας στην περίοδο της παγκόσμιας οδύνης, είναι εκείνα που κερδίζουν το στοίχημα, με την οθόνη και με την Ιστορία.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ, ΑΝΔΟΡΑ, ΑΣΤΟΡ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΑΝΟΙΞΗ, ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΣ, ΣΙΝΕΡΑΜΑ

Το απώτατο σημείο της ανθρωπότητας  ★★★½☆☆

(The farthest, Ιρλανδία, 2017, 121′)

σκηνοθεσία: Εμερ Ρέινολντς

Ενα ντοκιμαντέρ για τη σύλληψη, την κατασκευή, την αποστολή και τις τακτικές «αναφορές» του Voyager (για την ακρίβεια των δύο συντροφικών διαστημοπλοίων Voyager) που, απίστευτο κι όμως αληθινό, προκαλεί από τρανταχτά γέλια μέχρι δάκρυα συγκίνησης.

Η ταινία, χρησιμοποιώντας αρχειακό υλικό και συνεντεύξεις με όλους τους βασικούς εν ζωή επιστήμονες, εξιστορεί το χρονικό της αποστολής των Voyager στα μακρινότερα σημεία που είχε επισκεφθεί ποτέ ανθρώπινο μάτι, στον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα (διαδρομή που συνεχίζεται ώς και σήμερα, έξω από το ηλιακό μας σύστημα).

Παρακολουθεί με σασπένς τις ερευνητικές προσπάθειες της NASA, τις απρόσμενες απογοητεύσεις και τους κοσμογονικούς θριάμβους, αφηγείται τη σύνθεση του «χρυσού δίσκου» που στάλθηκε στο Διάστημα μαζί με τα σκάφη, εκείνου που περιείχε αντιπροσωπευτικά δείγματα της ζωής στη Γη, από τη γλώσσα της φάλαινας ώς τα τραγούδια του Τσακ Μπέρι, για να συστηθούμε στους εξωγήινους. Κι αποτυπώνει κεφαλαιώδεις προσωπικότητες, σαν τον Καρλ Σέιγκαν, που κατόρθωσαν όχι μόνο να πραγματοποιήσουν επιστημονικά άλματα, αλλά και να τα τοποθετήσουν στην υπαρξιακή τους διάσταση.

Το «The farthest» είναι ένα ντοκιμαντέρ που δεν εντυπωσιάζει με την (απλή και γραμμική) σκηνοθεσία του, αλλά γεμίζει το μυαλό εικόνες και σκέψεις, εκπαιδεύει ιδανικά τις νεαρότερες ηλικίες και δίνει στις ωριμότερες την ευκαιρία να συνειδητοποιήσουν το μικροσκοπικό, σαν κουκκίδα σκόνης, μέγεθος του δικού μας κόσμου μέσα στο σύμπαν, πράγμα που δίνει μια μοναδικά αισιόδοξη προοπτική στη ζωή, με επιστημονική θεμελίωση!

Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας  ★★★½☆☆

(Avengers: Infinity War, ΗΠΑ, 2018, 149′)

• σκηνοθεσία: Αντονι και Τζο Ρούσο
• ηθοποιοί: Ρόμπερτ Ντάουνι Τζιούνορ, Κρις Χέμσγουορθ, Μαρκ Ράφαλο, Κρις Εβανς, Σκάρλετ Τζοχάνσον, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Τομ Χόλαντ, Τσάντγουικ Μπόουσμαν

Μέσα στην πληθώρα υπερηρωικών ή/και κομιξικών ταινιών, κάθε νέα περιπέτεια των «Avengers» έρχεται ως ευχάριστη επίσκεψη οξυδέρκειας και χιούμορ. Αυτή εδώ έχει το υπέρ ότι τολμά μια απρόσμενα μελαγχολική γραμμή πλοκής και το μειονέκτημα ότι είναι «ημιτελής», περιμένοντας οπωσδήποτε το επόμενο επεισόδιο που θα έρθει το 2019 για να ολοκληρωθεί.

Οταν ο παντοδύναμος Θάνος (όχι όπως ο ξάδερφός σας, περισσότερο όπως η σύντμηση του Θάνατος) απειλεί να εξουδετερώσει το μισό σύμπαν προκειμένου το άλλο μισό να ζήσει καλύτερα, οι Avengers, με επιπλέον συνεργάτες, από τον Dr. Strange ώς τον Μαύρο Πάνθηρα, δηλαδή την αφρόκρεμα της Marvel, συνασπίζονται για να προλάβουν το κακό. Στις δυόμισι ώρες της ταινίας, που περνούν σαν αστραπή του Θορ, χωρούν από προσωπικές ιστορίες απώλειας και ρομάντζου, μέχρι πονηρό χιούμορ και μία μεγάλη σκηνή δράσης στο τελευταίο μέρος. Παρότι ο αριθμός των ηρώων αναγκάζει την ταινία ν’ αφιερώσει πολύ λίγο χρόνο στον καθέναν, η σύνθεση και μόνο αρκεί για εντυπωσιασμό.

NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, ODEON STARCITY, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ, ΑΙΓΛΗ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΖΕΑ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΟΝΑΡ, ΣΙΝΕ ΑΝΟΙΞΙΣ, ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ Ν. ΣΜΥΡΝΗ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΦΟΙΒΟΣ

Fortunata: Η ασυμβίβαστη  ★★½☆☆☆

(Fortunata, Ιταλία, 2017, 103’)

• σκηνοθεσία: Σέρτζιο Καστελίτο
• ηθοποιοί: Τζασμίν Τρίνκα, Στέφανο Ακόρσι, Χάνα Σιγκούλα

Η «τυχερή» Φορτουνάτα αγωνίζεται ενάντια σε κάθε ατυχία, για ν’ ανοίξει το κομμωτήριο που ονειρεύεται, αλλά τα σχέδιά της αναχαιτίζει ο ψυχολόγος της κόρης της. Με ευδιάκριτο το μελοδραματικό κλισέ, τη γνώριμη ιταλική υπερβολή, η ταινία γίνεται εξαιρετικά ευχάριστη χάρη στην ερμηνεία και την παρουσία της βραβευμένης στις Κάννες Τζασμίν Τρίνκα (από το «Μέλι» της Βαλέρια Γκολίνο), που δίνει σ’ αυτή τη δυναμική λαϊκή γυναίκα προσωπικότητα και αγάπη.

Απάτη σε μαύρο φόντο   ★★☆☆☆

(Carbone, Γαλλία, Βέλγιο, 2017, 104′)

• σκηνοθεσία: Ολιβιέ Μαρσάλ
• ηθοποιοί: Μπενουά Μαζιμέλ, Λορά Σμετ, Ζεράρ Ντεπαρντιέ

Το «Σκάνδαλο Καρμπόν» που συντάραξε τη Γαλλία κι ολόκληρη την Ευρώπη πριν από μια δεκαετία μεταφέρει στο σινεμά ως θρίλερ ο Ολιβιέ Μαρσάλ. Κεντρικός ήρωας ο επιχειρηματίας Αντουάν Ροκά που, σε στιγμή αδυναμίας κι ανάγκης πόρων, στήνει μια απάτη κλοπής κρατικού χρήματος που οδηγεί σε πρωτοφανή διαφθορά και φόνους. Με σκοτεινή ατμόσφαιρα και κινηματογραφικά τερτίπια που θυμίζουν (σκόπιμα) Μπράιαν Ντε Πάλμα, η ταινία διατηρεί ψηλά την ένταση, χωρίς να υπερβαίνει τα κλισέ του είδους.

Η ζουγκλοπαρέα  ★★½☆☆☆

(Les as de la jungle, Γαλλία, 2017, 97′)

• σκηνοθεσία: Νταβίντ Αλό

Ο Μορίς, ένας νεαρός πιγκουίνος που πιστεύει ακράδαντα ότι είναι τίγρης, επιστρατεύει τη βοήθεια των φίλων του, της «Ζουγκλοπαρέας», μιας ομάδας (όχι αληθινά) άγριων ζώων της ζούγκλας για να αντιμετωπίσει τα ύπουλα σχέδια του κοάλα Ιγκόρ. Εξαιρετικά διασκεδαστική, ταχύτατη και απρόσμενα μπριόζα κωμωδία, με μηνύματα για τη φιλία, το θάρρος και τη διαφορετικότητα, θα γεμίσει κέφι το κοινό μικρών ηλικιών στο οποίο αποκλειστικά απευθύνεται. Προβάλλεται μόνο μεταγλωττισμένη στα ελληνικά.

Παίζονται ακόμα

  ★★½☆☆☆

• «Obscurro Baroco» της Ευαγγελίας Κρανιώτη. Η σκηνοθέτις του «Erotica, Exotica etc.» παρουσιάζει τη νέα της, βραβευμένη στην Berlinale, ταινία, ένα ντοκιμαντέρ που ακολουθεί τη θρυλική τρανσέξουαλ Λουάνα Μουνίζ στο Ρίο Ντε Τζανέιρο και, μαζί, τις αδιάκοπες μεταμορφώσεις που προκαλεί και υποστηρίζει αυτή η μαγική πόλη. Προβολές στον Δαναό, μιας ταινίας που βυθίζεται στο συναρπαστικό εικαστικό σύμπαν μιας Ελληνίδας δημιουργού με… απόλυτα διακριτή ταυτότητα.

• «Της πατρίδας μου η σημαία…» του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου. Ο σκηνοθέτης του «Ημερολόγια Καταστρώματος – Γιώργος Σεφέρης» δίνει τη δική του, εμπεριστατωμένη ερμηνεία της ελληνικής κρίσης, ορμώμενος από τα Βούρβουρα, ένα μικρό αρκαδικό χωριό όπου, λόγω έλλειψης πόρων, το τοπικό σχολείο κλείνει μετά από 150 χρόνια λειτουργίας.

• «Το Μπαλκόνι: Μνήμες Κατοχής» του Χρύσανθου Κωνσταντινίδη. Ντοκιμαντέρ ιστορικής μνήμης, παρουσιάζει το ναζιστικό έγκλημα στις Λιγκιάδες, το «Μπαλκόνι των Ιωαννίνων»: ένας Γερμανός ιστορικός μαγνητοφωνεί τις μαρτυρίες των επιζώντων, ώστε οι μεταπολεμικές γενιές ν’ ακούσουν για πρώτη φορά τις φωνές των προγόνων τους να περιγράφουν το έγκλημα.